II OZ 346/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 292/07 o odmowie przywrócenia skarżącej A. K. terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z dnia 19 września 2007 r. ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 292/07, wydanym na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżącej A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z dnia 19 września 2007 r., oddalającego skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] w przedmiocie robót budowlanych. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, iż odpis powyższego wyroku z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącej w dniu 22 października 2007 r., zaś skargę kasacyjną wniesioną przez profesjonalnego pełnomocnika, nadano w placówce pocztowej w dniu 22 listopada 2007 r. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniesioną skargę kasacyjną, jako złożoną jeden dzień po upływie terminu. We wniosku z dnia 21 grudnia 2007 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, podnosząc, iż nie zgadza się ze wskazanym w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej dniem, w którym upływał termin do wniesienia skargi. Zdaniem skarżącej termin ten upływał nie w dniu 21 listopada 2007 r., lecz 22 listopada 2007 r. Skarżąca wskazała, iż taką informację uzyskała w sekretariacie Sądu, zatem uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy. Sąd pierwszej instancji podniósł, iż stosownie treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 2 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Sąd pierwszej instancji uznał, iż wskazana we wniosku okoliczność nie uzasadnia przyjęcia braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Skarżącej wraz z odpisem wyroku z uzasadnieniem doręczono pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, zaś w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Sądu błędne obliczenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej świadczy o niestaranności w prowadzeniu spraw przez stronę bądź jej pełnomocnika. Nadto skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła faktu uzyskania w sekretariacie sądu wiadomości o dacie upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 22 listopada 2007 r. Sąd uznał, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyjęcie braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. K., reprezentowana przez radcę prawnego R. I., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż skarżąca uchybiła terminowi bez swojej winy. Wskazano, iż z uzyskanej z sekretariatu informacji wynikało, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 22 listopada 2007 r., zaś o niezachowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca dowiedziała się dopiero z chwilą otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącej nie można obarczać jej jako osoby schorowanej, w podeszłym wieku, niekorzystnymi konsekwencjami w zakresie obrony jej praw z powodu tak nieznacznego błędu. Nadto stwierdzono, że nawet jeśli skarżąca błędnie ustaliła datę odbioru wyroku wraz z uzasadnieniem, to omyłkę te trudno uznać za zaniedbanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. LEX nr 45637). Okoliczności przedstawione przez A. K. nie uprawdopodabniają braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu. Nie można uznać, iż błędne obliczenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej stanowi okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 22 października 2007 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej (zwrotne poświadczenie odbioru – k. 103, pouczenie – k. 91). Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako brak winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). Strona, która mimo prawidłowego pouczenia, nie stosuje się do tego pouczenia nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie zaistniały przeszkody uniemożliwiające dokonanie czynności w przepisanym terminie. Zaznaczyć należy, iż pełnomocnik skarżącej jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powołał wyłącznie błędne przekonanie co do daty upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Także powoływanie się przez skarżącą w zażaleniu na podeszły wiek nie stanowi podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy należy uznać, w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a zatem postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.