I SA/Wa 515/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1.uchyla zaskarżone postanowienie, 2.stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] SKO w W. po rozpatrzeniu zażalenia H. S. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości [...] położonej w W. przy ul. [...]., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ przedstawił następująco stan faktyczny: Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. Prezydent W. pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że planowany z urzędu podział tej nieruchomości dokonywany jest w związku z realizacją celu publicznego jakim jest budowa ulicy [...]. Postanowienie to Prezydent wydał na postawie art. 93 ust. 4 oraz 97 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W dniu 30 października 2006 r. zgodnie z datą wpływu do Wydziału Obsługi Mieszkańców dla dzielnicy [...] Urzędu W. H. S. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Rozpatrując wniesione zażalenie SKO w W. ustaliło, że zaskarżone postanowienie H. S. odebrała 3 października 2006 r. o czym świadczy bezspornie zwrotne poświadczenie odbioru przedmiotowego postanowienia znajdujące się w aktach sprawy. Dlatego też zdaniem organu ostatni dzień siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia wpłynął 10 października 2006 r. Skarżąca tymczasem wniosła zażalenie w dniu 30 października 2006 r. na co wskazuje data wpływu zażalenia do Urzędu W. Zatem zdaniem organu skarżąca wniosła zażalenie po upływie ustawowo określonego terminu, co powoduje jego bezskuteczność. Następstwem, powyższego jest zdaniem organu ostateczność postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji, oraz pozostawienie zażalenia bez merytorycznego rozpatrzenia. W takiej sytuacji zdaniem organu nie było innej możliwości, jak tylko stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w oparciu o przepis art. 134 i 144 KPA. Od postanowienia SKO w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. H. S. złożyła skargę do WSA w Warszawie dołączając do niej kserokopię potwierdzenia nadania zażalenia w dniu 9 października 2006 r. Zdaniem skarżącej z załączonego dokumentu wynika, że SKO nie miało podstaw, aby nie rozpatrzyć merytorycznie jej zażalenia, ponieważ termin ustawowy został przez nią dotrzymany. W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że za zażalenie uznało pismo zatytułowane "zażalenie" H. S. złożone w urzędzie w dniu 30 października 2006 r. dotyczące postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] września 2006 r. Jednocześnie organ stwierdził, że w dniu 9 października 2006 r. H. S. nadała w urzędzie pocztowym pismo zatytułowane "odwołanie", w którym wskazała, iż nie zgadza się z proponowanym podziałem nieruchomości wnosząc w nim jednocześnie o udzielenie jej wyjaśnień. Pismo to skierowane było bezpośrednio do organu pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...] organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 113 § 2 i § 3 KPA wyjaśnił stronie jej wątpliwości. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest obecna przez sad prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Przy czym sąd administracyjny bada czy zaskarżone decyzje wydane zostały zgodnie z obowiązującym prawem procesowym i materialnym w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. Istotą przedmiotowej sprawy było ustalenie, czy H. S. złożyła w terminie ustawowym zażalenie od postanowienia organu pierwszej instancji pozytywnie opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości dokonywany z urzędu w celu realizacji celu publicznego – budowy ulicy [...]., a dotyczący nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] stanowiącej jej własność. Należy podkreślić, że warunkiem skuteczności czynności prawnej, w rozpatrywanym przypadku jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bowiem bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonego postanowienia. Zatem w każdej sytuacji organ odwoławczy obowiązany jest do zbadania w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie lub zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 KPA powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, mającym na celu wyjaśnienie, czy składający zażalenie lub odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 KPA lub art. 141 § 2 kpa. W przeciwnym bowiem wypadku postanowienie stwierdzające takie uchybienie narusza art. 7 i 77 KPA, co stanowi podstawę do jego uchylenia. Tego właśnie obowiązku w rozpatrywanej sprawie nie dopełniło SKO w W. przed wydaniem zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2007 r. Zarówno z treści skargi, jak i materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika bezspornie, że w dniu 9 października 2006 r. (a więc z zachowaniem ustawowego terminu) H. S. za pośrednictwem urzędu pocztowego złożyła do Urzędu W. Dzielnica [...] pismo zatytułowane "odwołanie" z którego wynika wprost, że nie zgadza się ze wstępnym projektem podziału działki nr [...] położonej przy ul. [...] w W. zatwierdzonym postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] września 2006 r. Strona została prawidłowo pouczona przez organ pierwszoinstancyjny, że zażalenie na powyższe postanowienie powinna złożyć do SKO w W. za jego pośrednictwem. Jednak z tego powodu, że strona w tytule nie zawarła, iż kieruje je do SKO za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie w I instancji nie powinna ponieść niekorzystnych skutków prawnych. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem przepis art. 65 § 1 KPA, który nakazuje przekazanie pisma organowi właściwemu ze skutkiem wynikającym z § 2 tego artykułu, co oznacza, że środek prawny wniesiony do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu, uważa się za wniesiony z zachowaniem terminu ustawowego (vide B. Adamiak i J. Borkowski – KPA Komentarz, Warszawa, 1996, s. 566). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji potraktował pismo z dnia 9 października 2006 r. jako żądanie przez stronę wyjaśnień w sprawie objętej postanowieniem z dnia [..] września 2003 i dokonał ich w postanowieniu z dnia [...] października 2006 r. wydanym na podstawie art. 113 § 2 i § 3 KPA nie zwracając się przed jego wydaniem do strony o wyjaśnienie jej rzeczywistej woli zawartej w piśmie z dnia 9 października 2006 r. Zdaniem sądu organ administracji nie ma prawa do domniemywania woli strony, powinien ją bezsprzecznie ustalić, a nie działać na jej niekorzyść. Tymczasem H. S., (jak wyjaśniła na rozprawie przed sądem) pouczona przez urzędnika o konieczności ponownego złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2006 r. uczyniła to po raz drugi w dniu 30 października 2006 r. Zdaniem sądu organ odwoławczy dysponujący całym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, bez uprzedniego zwrócenia się do H. S. o wyjaśnienie jej zamiaru wynikającego z pisma z dnia 9 października 2006 r., przedwcześnie przyjął, że właściwym zażaleniem na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2006 r. jest pismo z dnia 30 października 2006 r., a więc złożone z uchybieniem terminu. Należy zaznaczyć, że organ wszelkie istniejące w sprawie wątpliwości powinien dokładnie wyjaśnić lub zinterpretować na korzyść strony, a nie samodzielnie domniemywać jej wolę. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 154 § 1 pkt 1 lit. c – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.