I FZ 132/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o. o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4057/06 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. Sp. z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 października 2006 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. zwrócić P. Sp. z o. o. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych z tytułu nadpłaconego wpisu. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 4057/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną P. Sp. z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 października 2006 r. Wspomnianą decyzją organ podatkowy II instancji uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT, i umorzył postępowanie w sprawie. Sąd I instancji uznał, że w sprawie powinien zostać uiszczony wpis stały od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 w zw. z § 3 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Ponieważ zaś skargę kasacyjną wniósł profesjonalny pełnomocnik, o którym mowa w art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej – p.p.s.a.), dlatego też - ze względu na jej nieopłacenie w terminie - należało ją odrzucić, bez wzywania do uiszczenia wpisu. Pismem z dnia 19 grudnia 2007 r. skarżąca spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie WSA w Warszawie, w którym podniosła, że w jej przekonaniu w sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy, a nie wpis stały. Jak argumentuje strona, rzeczywistym przedmiotem niniejszej sprawy jest należność pieniężna, tzn. kwota nadpłaty w podatku VAT, o stwierdzenie której spółka zwróciła się do organów podatkowych. W związku z powyższym, zdaniem strony, odrzucenie skargi było bezzasadne, wcześniej bowiem powinno nastąpić wezwanie strony do uiszczenia wpisu stosunkowego w prawidłowej wysokości. Argumentując na rzecz tezy, że przedmiotem sporu w sprawie jest należność pieniężna, skarżąca powołała się na materialnoprawny charakter art. 79 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w oparciu o który organ II instancji wydał swoje rozstrzygnięcie. Zdaniem strony, odmowa prowadzenia postępowania uzasadniona przez organ treścią tego przepisu jest rozstrzygnięciem ściśle merytorycznym, dotyczącym w istocie oceny istnienia uprawnienia o charakterze majątkowym. Jak dalej wywodzi spółka, podjęta przez organ II instancji decyzja o umorzeniu postępowania zamknęła merytorycznie (a nie z przyczyn formalnych) drogę do uzyskania zwrotu dochodzonej nadpłaty. Z tych względów strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Pismem procesowym z dnia 10 stycznia 2007 r., podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w ww. zażaleniu, skarżąca z ostrożności procesowej podniosła, że nawet gdyby uznać, że w sprawie powinien zostać pobrany wpis stały, to zdaniem spółki powinien on zostać pobrany w wysokości 200 zł w pierwszej instancji i 100 zł w drugiej instancji (w oparciu o § 2 ust. 6 i § 3 ww. rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a nie w wysokości wskazanej przez sąd I instancji, tj. – odpowiednio – 500 zł i 250 zł. Zdaniem strony, w takiej sytuacji skarżącej przysługuje nadpłata wpisu w pierwszej instancji w wysokości 300 zł, która może zostać zaliczona na poczet wpisu od skargi kasacyjnej w tej samej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zasadniczego zarzutu podniesionego przez skarżącą spółkę w zażaleniu na postanowienie sądu I instancji, tzn. stwierdzenia, że w rozpatrywanej sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy, a nie wpis stały od skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest nieuzasadniony. Zgodnie z art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej – p.p.s.a.), wpis stały pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. W piśmiennictwie podkreśla się, że takie sformułowanie stanowi znaczne uproszczenie, przedmiotem zaskarżenia przed sądami administracyjnymi nie są bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., które mają być poddane kontroli z punktu widzenia zgodności z prawem. Z tego względu, uregulowanie zawarte w zdaniu pierwszym § 1 ww. rozporządzenia lepiej oddaje istotę wpisu stosunkowego w sprawach rozpatrywanych przed sądem administracyjnym. W tym przepisie, określającym procentowo wysokość wpisu stosunkowego w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia, jest mowa o tym, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem" (M. Niezgódka-Medek [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007 s. 143 i n.). Wpis może mieć charakter stosunkowy, gdy jego wysokość obliczana jest według procentowego wskaźnika w zależności od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, lub stały, gdy jego wysokość odzwierciedla określona kwota, zróżnicowana w zależności od przedmiotu zaskarżonego aktu albo rodzaju czynności, która ma zostać podjęta przez sąd. Właściwie więc to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. W rozpatrywanej sprawie, wniesiona przez spółkę skarga jest środkiem odwoławczym od decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT. Spór, w jaki wdała się strona, sprowadza się zatem de facto do zakwestionowania prawidłowości umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w ww. sprawie (podobnie – postanowienie NSA z 26 lipca 2007 r., sygn. akt II FZ 299/07). W sprawie należało zatem pobrać wpis stały. Kwestią wymagającą odrębnego rozstrzygnięcia jest natomiast prawidłowa wysokość wpisu, jaki powinien być w niniejszej sprawie uiszczony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku sądu I instancji, w sprawie skargi o wyżej wskazanym przedmiocie zaskarżenia strona była zobowiązana uiścić wpis na podstawie § 2 ust. 6 ww. rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. w wysokości 200 zł. Skoro zatem od skargi do sądu I instancji uiszczono wpis w wysokości 500 zł, to nadpłacony wpis powinien zostać zaliczony na poczet wpisu 100 zł od skargi kasacyjnej w tej samej sprawie, a pozostała kwota w wysokości 200 zł – zgodnie z art. 225 p.p.s.a. – powinna zostać zwrócona stronie (od zwróconej kwoty powinny zostać potrącone koszty jej przekazania, chyba że zostanie ona odebrana w gotówce w kasie sądu). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 225 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.