III SA/Wa 910/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości wraz z odsetkami w podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) - zwanej dalej Ordynacją Podatkową utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w sprawie odmowy J. W. umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 r. oraz styczeń i luty 1999 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż J. W. pismem z dnia 16 stycznia 2004 r. złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 r. oraz za styczeń i luty 1999 r. Powyższy wniosek uzasadniono ważnym interesem podatnika jak i interesem publicznym. Zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług powstała w okresie prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej "J." - J. W. i K. N. W wyniku rozpatrzenia wniosku organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...], odmówił umorzenia powyższych zaległości podatkowych. Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. podatnik wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w W. odwołanie, podnosząc, iż zaległości podatkowe powstały nie z jego winy. Skarżący podniósł że winę za powstanie zaległości podatkowych ponosi Urząd Skarbowy w M., ze względu na to, iż honorował przez kilka lat ten sam numer NIP dla firmy jednoosobowej prowadzonej osobiście przez skarżącego i dla spółki cywilnej "J.". J. W. zarzucił także organowi podatkowemu pierwszej instancji, że ustalenia dotyczące stanu majątkowego są pobieżne i niedokładne. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały żadne zdarzenia losowe, na które skarżący nie miałby wpływu. Organ wyższego stopnia podniósł, że okolicznością, która spowodowała powstanie zaległości podatkowej, o umorzenie której strona wnosiła było nie złożenie zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług oraz nie dokonanie wpłaty w obowiązującym terminie. Na powyższą decyzję J. W. pismem z dnia 7 maja 2004 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucając organom podatkowym naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie art. 67, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie istnieją przesłanki umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący wskazał także, że organy podatkowe obu instancji podejmując decyzję w sprawie jego wniosku o umorzenie nie oceniły obiektywnie przesłanek tego umorzenia w zakresie przedmiotowego stanu faktycznego. J. W. podniósł również, że zaskarżone rozstrzygnięcia rażąco naruszają zasadę ochrony praw jednostki działającej w zaufaniu do zgodności z prawem działania organów państwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wyłącznie stwierdzenie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisy prawa dające podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji stanowi przesłankę wyeliminowania danego aktu administracyjnego z obrotu prawnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 67 § 1 oraz art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepisy te przewidują możliwość umorzenia bądź odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Instytucja umorzenia, odroczenia, rozłożenia na raty zaległości podatkowej w trybie decyzji organu podatkowego w indywidualnej sprawie zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni przepisów podatkowych zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru (w tym przypadku: ważny interes podatnika oraz interes publiczny), stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do udzielenia ulgi dysponuje bowiem organ podatkowy. Organ podatkowy zatem może, ale nie musi, umorzyć (odroczyć, rozłożyć na raty) zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę. Należy podkreślić, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem podatkowym, tzn. czy organ podatkowy prawidłowo zebrał materiał dowodowy i rozważył wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia ulgi. Sąd nie stwierdził w rozpoznawanej sprawie, by w toku tego postępowania nie podjęto niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrano dowodów w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek zaskarżonych decyzji. W procesie dochodzenia do tej decyzji organ odwoławczy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający udzielenie ulg. Organ podatkowy rozważył sytuację materialną wnioskodawcy, okoliczności istniejące w momencie powstania zobowiązania podatkowego (tj. uzyskiwanie dochodów z działalności gospodarczej, posiadanie zdolności kredytowej), które pozwalały na uregulowanie zobowiązania), wykorzystanie ulg w zapłacie tego zobowiązania. Sąd nie może natomiast oceniać wydanych decyzji z punktu widzenia słuszności dokonanych przez organy podatkowe w ramach uznania administracyjnego rozstrzygnięć. Decyzje negatywne wydane na podstawie art. 67 § 1 lub 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie naruszają bowiem prawa zarówno wtedy, gdy przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym wystąpiły, jak i wtedy, gdy nie występują. Uznać zatem należy, iż wydana na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego decyzja nieuwzględniająca żądania skarżącego nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Strona postępowania miała zapewniony udział w prowadzonym postępowaniu, ustalenia organu podatkowego uzasadnione są zebranymi w sprawie dowodami, a dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej należy wskazać, iż w niniejszej sprawie jest on nietrafny. Odmowa umorzenia zaległości podatkowej nie może być traktowana jako złamanie konstytucyjnej zasady państwa prawnego, ani też zasady równości wobec prawa. Przeciwnie, obie zasady pozwalają wyprowadzić wniosek, że każdy obywatel powinien ponosić odpowiedzialność za powstałe z jego winy zaległości podatkowe. rzutu naruszenia art.rt. 191 o acego ych wiezczegolne blicznym.aniu do zgodności z prawem działania organów państwa. Biorąc pod uwagę powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.) Sąd skargę oddalił.