III SA/Łd 59/26
PostanowienieWSA w Łodzi2026-02-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, gdy siedziba organu znajduje się w Warszawie?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy, ponieważ zgodnie z art. 13 § 2 PPSA, właściwy jest sąd, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Siedziba Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia znajduje się w Warszawie, a sprawa dotyczy ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, co nie mieści się w katalogu spraw przekazanych innym sądom administracyjnym na podstawie rozporządzenia z 4 listopada 2020 r.Stan faktyczny
B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 8 grudnia 2025 r. ustalającą jej podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Sąd uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy, ponieważ siedziba organu wydającego decyzję znajduje się w Warszawie, a sprawa nie należy do kategorii spraw przekazanych innym sądom na mocy rozporządzenia z 4 listopada 2020 r.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono niewłaściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazano sprawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 8 grudnia 2025 r. nr 55/05/2025/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a : stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 8 grudnia 2025 r.
w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: "p.p.s.a.", do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Stosownie do treści art. 59 § 1 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Jak wynika z akt, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się do prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnego B. P.. Decyzją z 8 grudnia 2025 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie m.in. art. 109 ust. 1 w zw. z art. 102 ust. 7 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 69 ust. 1 i art. 5 pkt 21 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1461) – dalej: "u.ś.o.z." ustalił, że z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki jawnej B. P. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Zgodnie z art. 109 ust. 1 Prezes Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. W myśl art. 109 ust. 3 u.ś.o.z., wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w ust. 1, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wniosek może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Stosownie do treści art. 109 ust. 4 zd. 1 u.ś.o.z., Prezes Funduszu rozpatruje sprawy, o których mowa w ust. 1, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia ich wniesienia, wydając decyzję. Decyzja Prezesa Funduszu wydana w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna i przysługuje od niej skarga do sądu administracyjnego.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 4 listopada 2020 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2020 r., poz. 1999), rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących wydawania decyzji administracyjnych:
1) w sprawach zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zwanego dalej "zwrotem kosztów", o których mowa w art. 42d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, 1492, 1493, 1578 i 1875), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach",
2) o odmowie zwrotu kosztów, o których mowa w art. 42d ust. 2 ustawy o świadczeniach,
3) ustalających obowiązek zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty z tytułu zwrotu kosztów, wysokość tej kwoty oraz termin płatności, o których mowa w art. 42d ust. 21 ustawy o świadczeniach,
4) w sprawach wydawania zgód na pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju, o których mowa w art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach,
5) ustalających obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, które Narodowy Fundusz Zdrowia poniósł zgodnie z art. 50 ust. 15 tej ustawy, wysokość tych kosztów oraz termin płatności, o których mowa w art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach
– w których strona skarżąca będąca osobą fizyczną zamieszkuje poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje.
Stosownie natomiast do treści art. 96 ust. 3 u.ś.o.z., siedzibą Narodowego Funduszu Zdrowia jest miasto stołeczne Warszawa.
Będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja dotyczy kwestii ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Przedmiot niniejszej decyzji nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w cyt. rozporządzeniu Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 4 listopada 2020 r.
W świetle powyższych okoliczności należy zatem stwierdzić, że sądem właściwym do rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Na marginesie wskazać należy, że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w imieniu którego działa Dyrektor Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Łodzi w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło