III SA/Kr 547/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Piotr Lechowski (Spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 27 marca 2006r. nr [.] w przedmiocie skreślenia z listy studentów -skargę oddala- Decyzją z dnia 27 marca 2006 r Nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. N. , Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji. z dnia [...] 2005 r Nr [...] orzekającą o skreśleniu M. N. z listy studentów. W podstawie prawnej decyzji Rektora wskazano przepisy art.138§ 1 pkt 1 kpa oraz art.190 ust.3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r -Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 164 , poz. 1365) , a także § 33 ust.1 Regulaminu studiów uchwalonego uchwałami Senatu. z [...].2002 r i z [...]. 2003 r z mocą obowiązującą od [...].2003 r. Uzasadniając swoją decyzję Rektor wskazał następujące okoliczności i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Dziekan Wydziału Prawa i Administracji. z powołaniem na przepisy art.190 ust.2 ustawy z 27 lipca 2005 r Prawo o szkolnictwie wyższym i na art.107 kpa , decyzją z dnia [...] 2005 r skreślił M. N. z listy studentów tego wydziału na kierunku Prawo , w roku akademickim 2005/2006 , wobec niezaliczenia III roku studiów. Uzasadniając swoją decyzję Dziekan Wydziału Prawa i Administracji wskazał , że zgodnie z Regulaminem Studiów zaliczenie III roku w roku akademickim 2004/2005 winno nastąpić w terminie do dnia [...] . 2005 r. Program studiów na kierunku Prawo określała uchwała Rady Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] 2002 r. Zaliczenie III roku studiów wymagało zdania egzaminów i uzyskania minimum 48 punktów oraz zdania egzaminów obligatoryjnych. Student egzaminów określonych programem studiów nie zdał. Od tej decyzji odwołanie złożył M. N. , podnosząc , że Dziekan nie uwzględnił wniosku o przedłużenie wrześniowej sesji egzaminacyjnej usprawiedliwionej przez studenta chorobą , co uniemożliwiło przystąpienie do egzaminów określonych programem studiów. Rozpatrując odwołanie Rektor U.J. przyjął za własne ustalenia organu l instancji oraz dokonał w oparciu o przedstawione akta ustaleń dalszych. Stwierdzono , że przedmiotem decyzji organu l instancji jest skreślenie z jednolitych studiów magisterskich niestacjonarnych na kierunku Prawo. Wskazano , ze M. N. III rok studiów w roku akademickim 2004/2005 powtarzał po raz trzeci.Nie zaliczył III roku w okresie do dnia [...] 2005 r czyli w terminie letniej sesji poprawkowej , wyznaczonym zarządzeniem Rektora. z [...] 2004 r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2004/2005. Zdaniem Rektora , załączone przy pismach kierowanych do Dziekana Wydziału zaświadczenia lekarskie nie wskazywały na długotrwałą chorobę , a jedynie na kilkudniowe zwolnienia od zajęć , co nie powinno przeszkodzić studentowi w zdaniu egzaminów w terminie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę decyzję złożył M. N. z wnioskiem o jej uchylenie. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa skarżący zarzucił , że decyzja narusza zagwarantowane mu prawo do ochrony zdrowia i podnosił, że w pismach z dnia [...] . 2005 r , [...]. 2005 r i [...].2005 r zwracał się do Dziekana o przedłużenie terminu sesji wrześniowej z w roku akademickim 2004/2005 z uwagi na chorobę , a próśb tych nie uwzględniono , przy czym na ostatnie z pism nie otrzymał odpowiedzi. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie uwzględnił okoliczności podniesionych w odwołaniu , a powołał się na nie mającą znaczenia okoliczność, że powtarzał III rok po raz trzeci , oraz pominął , iż z zaświadczeń lekarskich wynika długotrwała chorobą , w związku z którą w [...] 2005 r uzyskał kolejną zgodę na zdawanie ustne egzaminów z sesji letniej , w tym w sesji letniej poprawkowej we wrześniu roku akademickiego 2004/2005 jako w pierwszym terminie. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczasowe ustalenia , dodatkowo wyjaśniono , że w latach 1994 -1999 skarżący odbywał studia , a w roku akademickim 2004/2005 został reaktywowany na III rok studiów. Zaliczenie III roku wymagało uzyskania 48 punktów, oraz zdania egzaminów obligatoryjnych z Prawa administracyjnego , Prawa Cywilnego cz.l i cz. II , Prawa karnego i uzyskania zaliczenia z proseminarium .Skarżący złożył deklarację przedmiotów na rok akademicki 2004/2005 w dniu [...] 2004 r , zmienioną pismem z dnia [...].2005 r , za zgodą Dziekana .Odnosząc się do odwołania, zaznaczono , że właśnie letnia sesja poprawkowa w roku akademickim 2004/2005 zaczynała się [...] i kończyła [...] 2005 r. Rektor podzielił stanowisko Dziekana , że treść zaświadczeń przedłożonych przy wnioskach skarżącego z [...]. i [...]. 2005 r nie uzasadniała zmiany terminu sesji poprawkowej , a na prośbę z [...]. 2005 r również udzielono odpowiedzi pismem z [...]. 2005 r. Na rozprawie [...] 2006 r skarżący wyjaśnił , że w sesji letniej roku akademickiego 2004/ 2005 nie zdawał żadnego egzaminu , ani też w sesji poprawkowej .Według skarżącego miał zgodę Dziekana wydziału na przepisanie tzw. przedmiotów punktowanych , zdanych we wcześniejszym okresie studiowania , oraz uzyskał zaliczenie w [...] 2005 r proseminarium .Według skarżącego , aby zaliczyć rok winien zdać obligatoryjne egzaminy z prawa cywilnego część l i II , oraz prawo karne , a za niewyjaśnioną uważał sytuację , co do prawa administracyjnego , czy zdany wcześniej egzamin podlegał zaliczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył . Skarga ulega oddaleniu jako bezzasadna. Przedmiotem kognicji Sądu Administracyjnego , stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm. ) w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) , jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku , iż jest ona z prawem zgodna , co skargę czyni nieuzasadnioną. Z dniem 1 września 2005 r w zakresie oznaczonym jej art.277 , weszły w życie przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 164 poz.135 ) - zwanej dalej ustawą . Zgodnie z art.258 ust.1 ustawy , prowadzone przez uczelnię w dniu wejścia w życie ustawy studia wieczorowe , zaoczne i eksternistyczne stały się studiami niestacjonarnymi w rozumieniu art.2 ust.1 pkt 13 ustawy. Skarżący , w związku z reaktywowaniem go w roku akademickim 2004 / 2005 , na III rok studiów , z chwilą wejścia w życie ustawy stał się studentem studiów niestacjonarnych na kierunku Prawo na Wydziale Prawa i Administracji Przepis art. 190 ust.1 ustawy stanowi , że Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej ( wg. Statutu Dziekan ) , skreśla studenta w przypadku : 1/ niepodjęcia studiów, 2/ rezygnacji ze studiów , 3/ niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego , 4/ ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni .Przepis art. 190 ust.2 stanowi natomiast , że kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów ,w przypadku : 1/ stwierdzenia braku postępów w nauce , 2/ nie uzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie , 3/ nie wniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Redakcja i brzmienie przepisu art. 190 nie może budzić wątpliwości co do konstatacji, że przepisem art. 190 ust.1 objęte są przypadki ,w których podjęcie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów jest z mocy ustawy obligatoryjne , a w ust.2 tego artykułu określone są sytuacje ,w których kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może podjąć decyzję o skreśleniu z listy studentów. Powołanie jako podstawy decyzji organu l instancji art. 190 ust.2 ustawy wskazywałoby , że decyzja Dziekana Wydziału Prawa i Administracji ma uznaniowy charakter , gdyż możliwość skreślenia z listy studentów , oznacza zarazem , że w tej samej sytuacji faktycznej dopuszczalne było także inne rozstrzygnięcie. W istocie ,w konkretnym przypadku tak nie jest. Stosownie do przepisu art. 160 ust.1 ustawy organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów , które ( ust.2) prowadzone są według planów studiów i programów nauczania. Przepis art. 189 ust.1 obowiązuje studenta do postępowania zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów , a w przepisie ust.2 pkt 2 jako przykładowy wymieniony jest właśnie obowiązek składania egzaminów , odbywania praktyk i spełnienia innych wymogów przewidzianych w planie studiów. Prawa i obowiązki skarżącego w zakresie toku studiów dookreślone były w Regulaminie studiów uchwalonym przez Senat uchwałami z [...]. 2002 r i [...].2003 r i obowiązującym od [...].2003 r Zarządzeniem Nr 25 Rektora w przedmiocie organizacji roku akademickiego 2004/2005.Zarządzeniem tym ustalono sesję letnią egzaminacyjną na okres od [...] do [...] 2005 r , a letnią sesję poprawkową na okres od [...]. do [...] 2005 r. Zgodnie z postanowieniem § 3 ust.2 i ust.3 pkt 2 Uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji. z dnia [...] 2002 r w sprawie planu i programu oraz szczegółowych zasad wpisu i zaliczania lat studiów na Wydziale Prawa i Administracji, warunkiem zaliczenia wyższych ( niż l rok ) lat studiów jest uzyskanie wymaganej liczby punktów ustalonej przez Radę Wydziału w uchwale Rady określającej liczbę punktów wymaganych do zaliczenia danego roku studiów , oraz - w odniesieniu do III roku - zdanie egzaminu z przedmiotów obowiązkowych - których liczbę ustala Rada Wydziału i zaliczenie jednego proseminarium. Zgodnie z § 7 ust.5 Regulaminu studiów niespełnienie przez studenta warunków dopuszczających do egzaminu lub nieusprawiedliwione nieprzystąpienie do egzaminu w ustalonym terminie , powoduje utratę terminu. .Rozwija te postanowienia wspomniana Uchwała Rady Wydziału z dnia [...] 2002 r , która nakłada m.in. § 7 ust.4 na studenta wyższych niż rok l lat studiów obowiązek przystąpienia do egzaminu z przedmiotów obowiązkowych , w terminie sesji letniej ( przed [...] ) , za wyjątkiem egzaminu z części II Prawa cywilnego, jeśli w tym samym roku zdali egzamin z Prawa cywilnego część 1. Według § 7 ust.5 uchwały student, który nie przystąpił do egzaminu zgodnie z ust.4 ( z zastrzeżeniem ust.3 ) , traci prawo do drugiego terminu. Wyjątek przewiduje wspomniany ust.3 w myśl którego Dziekan , na wniosek Samorządu Studentów może wyrazić zgodę na przystąpienie do egzaminu z jednego przedmiotu obowiązkowego po raz pierwszy w terminie ustalonym odpowiednio w sesji poprawkowej zimowej i letniej. W świetle wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie , iż w sesji letniej roku akademickiego 2004/2005 nie przystępował do żadnego z egzaminów obowiązkowych , oznacza to , że termin sesji poprawkowej ([...] - [...] 2005 r ) , był zarazem pierwszym i ostatnim terminem do złożenia egzaminów , od których zależało zaliczenie III roku studiów .Powoływanie się na uzyskaną zgodę do zdawania egzaminów w formie ustnej nie ma w świetle postanowień regulaminu studiów i powołanej uchwały wpływu na terminy sesji egzaminacyjnej. Zgodnie z § 9 ust.1 Regulaminu studiów w stosunku do studenta , roku innego niż 1, który nie zaliczył roku ( semestru ) studiów , dziekan decyduje o a/ wpisie warunkowym na następny rok ( semestr ) , b/ zezwoleniu na powtarzanie roku ( semestru ) , c/ skreśleniu z listy studentów .Powołana uchwała Rady Wydziału Prawa i Administracji. z [...] 2002 r , § 22 wyłączyła na kierunkach prawo i administracja studia dzienne i zaoczne , ( a więc na studiach niestacjonarnych ) stosowanie m.in. przepisu § 9 ust.1 lit a , co oznacza , że względem studenta , który nie zaliczył roku ( semestru ) dziekan w zasadzie może podjąć decyzje tylko określone w punktach b lub c .Zarazem §11 ust.1 Regulaminu wyraża zasadę , że zezwolenie na powtarzanie roku ( semestru ) może student uzyskać nie więcej niż jeden raz w okresie studiów , chyba , że przyczyną powtórnego nie zaliczenia roku , (semestru ) była długotrwała choroba lub inny wypadek losowy. Oznacza to , iż nie zaliczenie roku ( semestru ) studiów na Wydziale Prawa i Administracji zgodnie z Regulaminem Studiów w zasadzie prowadzi do skreślenia z listy studentów. Przypomnienie tych regulacji było niezbędne z uwagi na treść postanowień §7 ust.5 , 6 , i 7 Regulaminu Studiów Zgodnie z ust. 5 § 7 niespełnienie przez studenta warunków dopuszczających do egzaminu lub nieusprawiedliwione nieprzystąpienie do egzaminu w ustalonym terminie powoduje utratę terminu. .Według ust.6 nieobecność studenta na egzaminie w ustalonym terminie może być usprawiedliwiona przez dyrektora instytutu , jeżeli wniosek w tej sprawie zostanie złożony w ciągu 7 dni od tego terminu. Brzmienie ust.7 § 7 , w myśl którego do egzaminów i zaliczeń student może przystąpić poza terminami określonymi obowiązującym planem studiów jedynie za zgodą dyrektora instytutu , wskazuje , że przeniesienie egzaminów ( i zaliczeń ) poza terminem sesji określonej planem studiów wymaga zgody Dziekana Wydziału ( § 1 ust.3 w zw. z § 7 ust.3 ),.W świetle powyższego przesłankę zgody Dziekana , stanowi zastrzeżona jego uznaniu ocena , czy wskazane przez studenta ,a w konkretnej sprawie przez skarżącego przyczyny uznał za usprawiedliwiające nieprzystąpienie do egzaminów w terminie sesji poprawkowej. Treść przedstawionych przez skarżącego zaświadczeń lekarskich i bezsporna okoliczność , że w okresie sesji poprawkowej nie objętym tym zwolnieniem , nie podjął próby zdania jakiegokolwiek egzaminu , w tym egzaminów obowiązkowych z III roku , powtarzanego po raz trzeci , dawała Dziekanowi Wydziału Prawa i Administracji podstawę , do odmowy wyrażenia zgody na przeniesienie całej sesji letniej poprawkowej , poza termin wyznaczony planem studiów. Z tych względów , konsekwencją odmowy wyrażenia zgody, na przesuniecie poza sesję letnią poprawkową , wszystkich egzaminów , których zdanie warunkowało zaliczenie sesji letniej , było nie zaliczenie III roku studiów w roku akademickim 2004/2005r. Skreślenie przeto skarżącego z listy studentów Wydziału Prawa i Administracji. w roku akademickim 2005/2006 odpowiadało powołanym wyżej przepisom. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z poźn.zm.).