II OSK 261/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl ( spr.) sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 202/07 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odebrania psów i umieszczeniu w schronisku oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] stycznia 2007 r., Zn. [...] w przedmiocie odebrania psów i umieszczenia w schronisku. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że do Urzędu Miasta Zielona Góra w dniu 12 września 2006 r. wpłynął wniosek Inspektoratu Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami - Oddział w Zielonej Górze o odebranie psów należących do W. P. We wniosku wskazano, że na posesji należącej do W. P. przetrzymywanych jest w bardzo trudnych warunkach bytowania około 10 psów, w tym jeden z psów przetrzymywany jest w piwnicy bez dostępu do światła, a z uwagi na niewielkie dochody właścicielka nie jest w stanie utrzymać tak znacznej liczby zwierząt. W wydanej na zlecenie organu w toku postępowania administracyjnego opinii lekarz weterynarii stwierdził, że stan odżywienia psów jest dostateczny, ale przetrzymywane są w on warunkach urągających podstawowym zasadom utrzymania zwierząt. Zdaniem lekarza weterynarii dalsze przebywanie zwierząt w tych warunkach stwarza zagrożenie ich zdrowia, jak również zagrożenie epizootyczne. Pismem z dnia 7 listopada 2006 r. organ I instancji wezwał W. P. do poprawy warunków trzymania psów oraz do ich zaszczepienia. W wyniku przeprowadzonej w dniu 27 listopada 2006 r. wizji lokalnej stwierdzono, iż warunki przetrzymywania psów nie uległy poprawie. W tych okolicznościach sprawy Prezydent Miasta Zielona Góra decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., zn. [...] orzekł o czasowym odebraniu W. P. psów utrzymywanych w niewłaściwych warunkach i umieszczeniu ich w Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt w Zielonej Górze przy ul. [...] wskazując, iż koszty ich utrzymania i niezbędnego leczenia obciążać będą właścicielkę. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w ramach wszczętego wnioskiem Inspektora Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami postępowania administracyjnego, w dniu 12 października 2006 r. została przeprowadzona kontrola mająca na celu dokładne sprawdzenie warunków przetrzymywania psów, a także ich kondycji fizycznej. Właścicielce wyznaczono termin do dnia 27 listopada 2006 r. na poprawę warunków bytowych psów. W wyznaczonym dniu została przeprowadzona powtórna kontrola, w wyniku której nie stwierdzono żadnej poprawy warunków, dlatego stwierdzono zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r., Nr 106, poz. 1002), upoważniających do odebrania psów. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu, z treści zebranych w sprawie dokumentów, w tym z protokołów przeprowadzonych wizji lokalnych wynika, iż na terenie posesji W. P. przebywało 10-12 psów. Zwierzęta przetrzymywane były w skrajnie niewłaściwych warunkach - bez zapewnienia im miejsca schronienia, z narażeniem na ewentualne zranienie o przedmioty znajdujące się na podwórku, bez zapewnienia odpowiedniego pożywienia, szczepień i opieki weterynaryjnej. Zgodnie z treścią opinii lekarza weterynarii uczestniczącego w wizji lokalnej, dalsze przetrzymywanie zwierząt w tych warunkach było niedopuszczalne. Organ podniósł, iż warunki pobytu zwierząt nie uległy poprawie, pomimo wyznaczenia właścicielce dodatkowego terminu na zapewnienie niezbędnych szczepień i miejsca schronienia. W zaistniałej sytuacji, w ocenie Kolegium, koniecznym stało się odebranie psów właścicielce i umieszczenie ich w schronisku, gdzie zapewnione zostanie im wyżywienie oraz opieka weterynaryjna. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia decyzji o odebraniu psów. Podnosiła, iż jest osobą samotną, jest emocjonalnie związana z psami które wychowywała od szczeniąt, dla nich żyje i przy nich wypoczywa. W jej ocenie psy są w dobrej kondycji - co stwierdził sam weterynarz. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalając skargę W. P. stwierdził, że utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa (art. 6 ust 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt) stanowi formę znęcania się nad zwierzętami (art. 6 ust 2 w/w ustawy). W ocenie Sądu organ II instancji miał podstawy do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta Zielona Góra. W toku postępowania organ I instancji zebrał materiał dowodowy konieczny dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przeprowadzona została wizja lokalna, z udziałem lekarza weterynarii, dla potwierdzenia okoliczności podnoszonych we wniosku i ustalenia w jakich faktycznie warunkach przebywają psy stanowiące własność skarżącej. Przed wydaniem decyzji organ, uwzględniając emocjonalne więzi skarżącej z jej psami dał jej możliwość usunięcia nieprawidłowości wskazanych w opinii, o czym została ona powiadomiona pismem z dnia 7 listopada 2007 r. Skarżąca, wbrew twierdzeniom skargi, z możliwości tej nie skorzystała. W zaistniałych okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu, organ zasadnie uznał, iż psy stanowiące własność skarżącej przetrzymywane są w niewłaściwych warunkach bytowania. W skardze kasacyjnej od tego wyroku W. P. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż skarżąca w sposób rażący zaniedbywała swoje obowiązki wobec psów, utrzymując je w stanie zagłodzenia, brudu, w niewłaściwym pomieszczeniu czy nadmiernej ciasnocie, tj. naruszenie art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie zwierząt, jak też to, że utrzymywała swoje psy w niewłaściwych warunkach bytowania, w stanie rażącego niechlujstwa, tj. naruszenie art. 6 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt, podczas, gdy ze stanu faktycznego wynika, że zaniedbań takich nie stwierdzono. W związku z tym wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy adwokackiej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i tym samym nie mogła zostać uwzględniona. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc z urzędu pod rozwagę tylko nieważność postępowania która w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r.,Nr 106,poz. 1002 ze zm.). W świetle powołanego przepisu definiującego pojęcie "rażącego zaniedbania " powyższy zarzut nie może być uznany za uzasadniony. Przez rażące zaniedbanie ustawa rozumie drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Powołanego przepisu , jedynie definiującego wskazane pojęcie na użytek ustawy, Sąd nie zastosował w sposób niewłaściwy .Ocena Sądu I Instancji została oparta na dowodach , w oparciu o które organy administracji wydały zaskarżone decyzje, jeszcze w toku postępowania administracyjnego dając skarżącej możliwość usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych przez lekarza weterynarii. Ustawowa definicja rażącego zaniedbania wskazuje przykładowo na czym to zaniedbanie miałoby polegać , m.in. na utrzymywaniu zwierząt w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. W rozpoznawanej sprawie stwierdzono, że psy nie mają zapewnionego właściwego schronienia przed chłodem, deszczem czy upałem, że przebywają na terenie na którym narażone są na uszkodzenie ciała, że nie są zaszczepione, odpchlone i odrobaczywione, a jeden z psów przebywa w pomieszczeniu bez światła dziennego. Zarzutu niekarmienia psów nie postawiono( tylko niewłaściwe odżywianie) i takiego zarzutu nikt skarżącej nie stawiał, podstawę przymusowego odebrania psów stanowiła okoliczność ich niewłaściwego przetrzymywania. Dodać należy , że odebranie psów ma charakter tymczasowy i skarżąca może, po spełnieniu podstawowych wymagań jakie sformułowano w toku postępowania administracyjnego, psy odzyskać. W tej sytuacji, zważywszy że skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Ponadto Sąd wyjaśnia, że przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika przyznawanego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawanej jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 P.p.s.a.