II OZ 1211/07

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-29

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uzasadniona, biorąc pod uwagę dochody strony, zaciągnięte kredyty oraz liczbę toczących się spraw sądowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja finansowa strony skarżącej, uwzględniająca znaczną część dochodów przeznaczaną na spłatę kredytów, potencjalne zmniejszenie dochodów z działalności gospodarczej oraz konieczność uiszczenia opłat sądowych w wielu równoległych sprawach, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd podkreślił, że ocena możliwości finansowych strony musi uwzględniać wszystkie obciążenia, a nie tylko bieżące dochody.
Stan faktyczny
A. M. z Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym do WSA w Warszawie w sprawie dotyczącej wygaśnięcia pozwolenia na obrót produktem biobójczym. WSA odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na dochody strony, posiadanie domu i działki oraz zaciągnięte kredyty. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc wysokie koszty inwestycji, zaciągnięte kredyty, dochody ledwie wystarczające na utrzymanie firmy oraz konieczność uiszczenia opłat sądowych w 40 równoległych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2007 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. "[...]" w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 540/07 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. M. - "[...]" w Ł. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia na obrót produktem biobójczym p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie A. M. - "[...]" w Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia na obrót produktem biobójczym. Postanowieniem z dnia 4 września 2007 r. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując, że z okoliczności ustalonych na podstawie zgromadzonej dokumentacji (także w innych sprawach prowadzonych przez ten Sąd, w których skarżący wnosił o przyznanie prawa pomocy) wynika, że skarżący od 25 lat prowadzi firmę, której roczny obrót w 2006r. wyniósł [...] zł, a od stycznia do maja 2007r. - [...] zł, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i uzyskuje łączny dochód miesięczny w wysokości [...] zł, a nadto posiada dom o powierzchni [...] m- oraz działkę rekreacyjną o powierzchni [...] m-. Sąd uznał, że strona posiadając stały dochód miesięczny oraz roczny jest w stanie zgromadzić środki finansowe niezbędne do samodzielnego poniesienia kosztów postępowania. Sąd podkreślił również, że fakt uzyskania przez skarżącego trzech kredytów (o łącznej wysokości [...] zł) oznacza, iż bank ocenił jego sytuację finansową jako odpowiednią do ich przyznania i umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nimi związanych, a strona nie wskazała, aby miała problemy z ich spłatą. W dniu 24 września 2007 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że jego firma poniosła znaczne koszty związane ze spełnieniem skomplikowanych procedur rejestracyjnych oraz przystosowaniem technologii, nowych wzorów etykiet, ulotek, opakowań, a także inwestycjami w modernizację urządzeń produkcyjnych. W tym celu zaciągnął kredyty w wysokości ponad [...] zł. Obecnie jego firma uzyskuje dochody w wysokości ledwie wystarczającej na jej utrzymanie. Skarżący dodał, że opłata sądowa w wysokości 200 zł, ma zastosowanie w 40 sprawach toczących się z jego skarg przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, a dotyczących wygaśnięcia pozwolenia na obrót produktem biobójczym. Kwota wpisów od tych spraw wynosi więc łącznie 8.000 zł i stanowi znaczne obciążenie dla budżetu rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 1), w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W przedmiotowej sprawie skarżący wraz z żoną uzyskuje wprawdzie stały miesięczny dochód w kwocie [...] zł, jednakże, jak wynika z akt sprawy, znaczną część tej kwoty ([...] zł) przeznacza na spłatę kredytów zaciągniętych na niezbędne, wobec zmiany przepisów, doinwestowanie prowadzonej działalności. Zgodzić się należy z poglądem Sądu I instancji, że fakt przyznania skarżącemu kredytów na kwotę [...] zł, oznacza, iż bank ocenił sytuację majątkową skarżącego jako odpowiednią do ich spłaty, nie oznacza to jednak, iż spłata tych kredytów nie jest poważnym obciążeniem finansowym dla strony. Należy również wziąć pod uwagę, że 70% działalności gospodarczej skarżącego stanowi obrót produktami biobójczymi, a zatem wobec wygaśnięcia zezwoleń na obrót tymi produktami, dochody z tej działalności mogą ulec znacznemu zmniejszeniu. Istotna również jest podnoszona w zażaleniu kwestia konieczności uiszczenia przez skarżącego opłat sądowych w 40 sprawach dotyczących w/w zezwoleń, co stanowi łączną kwotę 8000 zł. Sytuacja ta powoduje, że możliwości finansowych skarżącego nie można rozpatrywać w odniesieniu do jednej sprawy, lecz należy mieć na uwadze również pozostałe skargi, w których skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu. Tym bardziej, że jak ustalił Naczelny Sąd Administracyjny w dwunastu sprawach ze skarg A. M. dotyczących wygaśnięcia pozwoleń na obrót produktami biobójczymi oddalono zażalenia na postanowienia Sądu I instancji odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy, co skutkuje obowiązkiem uiszczenia wpisu w tych sprawach w łącznej kwocie 2.400 zł, a tym samym sytuacja finansowa skarżącego niewątpliwie uległa zmianie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło