I SA/Wa 330/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-22
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Monika Nowicka, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa, mogła zostać z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nabyta przez gminę na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wymaga łącznego spełnienia przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania jej we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także braku przysługiwania prawa własności tym podmiotom. Skoro w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, co skutkuje prawidłowością odmowy stwierdzenia nabycia własności przez gminę.Stan faktyczny
Wójt Gminy P. zaskarżył decyzję Ministra Transportu i Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżący podnosił, że skoro nieruchomość była zajęta pod drogę gminną, stała się własnością gminy, nawet jeśli w dniu 31.12.1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Sąd oddalił skargę, uznając, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Monika Nowicka Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy P. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.
I S.A./Wa330/06
UZASADNIENIE
Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...].12.2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 11.2005 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem I stycznia 1999 r. przez Gminę P. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - gminną nr [...], oznaczonej na mapie i w rejestrze ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] -utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2005 r.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że Wojewoda [...] decyzją z dnia dnia [...].11.2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy P. z dnia [...] 04.2005r.nr [...] (uzupełnionego ostatecznie w dniu 19.09.2005r.) w sprawie uregulowania stanu prawnego nieruchomości w obrębie geodezyjnym [...] zajętej w dniu 31.12.1998r. pod drogę publiczną - gminną -odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Gminę P. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - gminną nr [...], oznaczonej na mapie i w rejestrze ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której w Sądzie Rejonowym w E. prowadzona jest obecnie księga wieczysta KW nr [...]. Omawiana nieruchomość według tej księgi stanowi własność małżonków W. i J. H.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że z pisma Sądu Rejonowego w E. z dnia 8 września 2005r. znak: [...] jednoznacznie wynika, że działka nr [...] (z której w późniejszym okresie wydzielono przedmiotową działkę nr [...] zajętą pod drogę publiczną) w dniu 31.l2.l998r. stanowiła własność Skarbu Państwa - Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddziału Terenowego w S. i miała urządzoną księgę wieczystą o nr [...].
Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...].11.2000 r. Rep. [...] prawo własności do działki nr [...] nabyli J. i W. małżonkowie H.
Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, będący Podstawą wydania decyzji przez Wojewodę [...], ma na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31.12.1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych.
Skoro w dniu 31.12.1998 r. nie była spełniona przesłanka z art. 73 ust. 1, gdyż przedmiotowa działka stanowiła własność Skarbu Państwa, orzeczenie o odmowie stwierdzenia nabycia własności przez Gminę P. jest prawidłowe.
Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] 12.2005 r. nr [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wójt Gminy P..
Wnosił o uchylenie w całości decyzji [...] Ministra Transportu i Budownictwa w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewody [...] w O. z dnia [...] listopada 2005 r.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że artykuł 7 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi, że do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. A zatem również w sytuacji, kiedy przedmiotowa nieruchomość pozostająca we władaniu Skarbu Państwa - Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddziału Terenowego w S. w dniu 31 grudnia 1998 roku, nie stanowiąca własności jednostki samorządu terytorialnego ( Gminy P.) była niespornie zajęta pod drogę gminną to stała się z mocy prawa z dniem I stycznia 1999 roku własnością Gminy P.- właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
Sprzedaż omawianej nieruchomości osobie fizycznej po tej dacie nie ma dla sprawy znaczenia, gdyż oceniany jest stan prawny na dzień 31 grudnia 1998 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności.
Inaczej mówiąc, nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,
2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,
3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, albowiem działka [...] stanowiła w dniu 31.12. 1998 roku własność Skarbu Państwa, jako część działki [...]. Należała do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.
W tej sytuacji wobec braku zaistnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r, organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Gminę P. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - gminną nr [...].
Należy również stwierdzić, że nie jest trafny podnoszony w skardze argument że, skoro przedmiotowa działka gruntu nie stanowiąca własności Gminy P., była niespornie zajęta pod drogę gminną, to stała się z mocy prawa z dniem I stycznia 1999 roku własnością Gminy P.- właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
O tym, czy właściwa Gmina obejmie daną nieruchomość w trybie art. 73 ust. 1 nie decydują tylko pozytywne przesłanki, ale również negatywne, a do takich należy ta, że Skarb Państwa bądź właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie może być właścicielem danej nieruchomości, a taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło