II GSK 558/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 2246/07 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 12 października 2007 r. o sygn. akt V SA/Wa 2246/07 odrzucił skargę J. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W uzasadnieniu Sąd podał, że zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2007 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, przez wykazanie, że spełnia wymogi dla pełnomocnika procesowego określone w art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), a jeśli tak - podpisanie skargi i odesłanie po podpisaniu do Sądu oraz złożenie podpisanego przez skarżącego J. O. pełnomocnictwa do reprezentowania go przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, albo osobiste podpisanie skargi przez skarżącego i odesłanie po podpisaniu do Sądu. Dnia 23 sierpnia 2007 r. (data nadania pocztowego) została nadesłana skarga podpisana przez A. R. oraz pełnomocnictwo z dnia 26 sierpnia 2006 r. udzielone przez J. O. jego ciotce A. R.. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2007 r. J. O. i A. R. zostali wezwani do wskazania, czy A. R. jest pracownikiem firmy "U. O. O. J." z siedzibą w O. W., w terminie 7 dni pod rygorem uznania pełnomocnictwa z dnia 26 sierpnia 2006 r. za niezgodne z art. 35 p.p.s.a. Pismem z dnia 3 września 2007 r. strona skarżąca poinformowała, że jest pracownikiem ogólnobudowlanym nie w O., tylko we W. w firmie o nazwie M. D.. W.. Kolejnym pismem z dnia 10 września 2007 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że wskazane w poprzednim piśmie miejsce pracy dotyczy J. O.. W związku z treścią tego pisma, zgodnie z zarządzeniem z dnia 17 września 2007 r., wezwano J. O. i A. R. do wskazania, gdzie pracuje A. R. oraz czy jest ona pracownikiem firmy J. O., w terminie 7 dni pod rygorem uznania pełnomocnictwa z dnia 26 sierpnia 2006 r. za niegodne z art. 35 p.p.s.a. W dniu 3 października 2007 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe strony skarżącej, w którym nie wskazano gdzie pracuje A. R. i czy jest ona pracownikiem firmy J. O.. W przedstawionych wyżej okolicznościach Sąd odrzucił skargę stwierdzając, że brak skargi nie został uzupełniony, ponieważ złożone do akt sprawy pełnomocnictwo zostało udzielone osobie, która nie spełnia wymogów dla pełnomocnika procesowego określonych w art. 35 p.p.s.a., natomiast skarga nie została osobiście podpisana przez skarżącego. W skardze kasacyjnej J. O. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o wynagrodzeniu dla pełnomocnika działającego z urzędu, według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) - art. 46, art. 57, art. 58 § 1 pkt 3 i art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak skargi nie został uzupełniony, bowiem złożone do akt sprawy pełnomocnictwo zostało udzielone osobie, która nie spełnia wymogów dla pełnomocników procesowych określonych w art. 35 p.p.s.a., natomiast skarga nie została osobiście podpisana przez skarżącego z uwagi na fakt, że skarżący cierpi na przewlekłą depresję. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji odrzucając skargę zastosował środek nieadekwatny do uchybienia, podczas gdy w przedmiotowej sprawie mógł być zastosowany art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zwłaszcza że skarga spełniała wymagania wymienione w art. 46 i 57 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący przyznał, że skarga nie została przez niego podpisana, a pełnomocnik nie spełniał wymagań zawartych w art. 35 § 1 i § 2 p.p.s.a. Podniósł jednak, że Sąd mógł zastosować w sprawie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zawieszając postępowanie w związku z niemożnością nadania sprawie biegu wskutek niewykonania zarządzenia Sądu, a zastosował środek nieadekwatny do uchybienia, zamykając choremu skarżącemu jedyną możliwość kontroli zgodności decyzji administracyjnej z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zawarte w skardze kasacyjnej stwierdzenie, że złożona przez stronę skarga spełniała wymagania wymienione w art. 46 p.p.s.a., dotyczące pism w postępowaniu sądowym w ogólności, i art. 57 p.p.s.a., dotyczące skargi nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Skarga nie spełniała bowiem wymogu z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - nie została podpisana. Przewodniczący Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2007 r. prawidłowo zatem wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez podpisanie skargi przez skarżącego albo przez pełnomocnika, przy wykazaniu, że A. R. spełnia wymogi dla pełnomocnika procesowego określone w art. 35 § 1 p.p.s.a. i złożeniu pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne, natomiast pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to także państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej (art. 35 § 2 p.p.s.a.). Na podstawie pełnomocnictwa złożonego przez stronę w dniu 23 sierpnia 2007 r. Sąd uznał, że A. R. jest ciotką skarżącego, a zatem nie spełnia wymogów z art. 35 § 1 p.p.s.a. Wobec tego Sąd zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2007 r. prawidłowo wezwał skarżącego i jego pełnomocnika do wskazania, czy A. R. jest pracownikiem firmy "U. O. O. J." z siedzibą w O. W., w terminie 7 dni pod rygorem uznania pełnomocnictwa z dnia 26 sierpnia 2006 r. za niezgodne z art. 35 p.p.s.a. Sąd zasadnie uznał, że z nadesłanego przez stronę pisma z dnia 1 października 2007 r. nie wynika czy A. R. jest pracownikiem firmy J. O., a tym samym czy spełnia wymogi z art. 35 § 2 p.p.s.a. Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi jest jedną z przesłanek odrzucenia skargi stosownie do art. 58 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było prawidłowe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut skargi kasacyjnej dotyczący zastosowania przez Sąd I instancji środka nieadekwatnego do uchybienia w postaci odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zamiast zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jest pozbawiony uzasadnionych podstaw. Przepis art. 58 § 1 p.p.s.a. ma charakter obligatoryjny - statuuje po stronie sądu obowiązek odrzucenia skargi w przypadkach w nim wskazanych. Należy zauważyć, że jest to przepis szczególny względem art. 49 § 1 i § 2 p.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych pisma strony przewiduje pozostawienie tego pisma bez rozpoznania. Zawieszenie postępowania uregulowane w art. 125 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny - daje sądowi możliwość zawieszenia postępowania z urzędu. Przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku gdy nie można nadać sprawie dalszego biegu - nie można wyciągnąć wobec strony negatywnych konsekwencji wynikających z art. 49 § 2 p.p.s.a., tj. pozostawić pisma bez rozpoznania, czy też odrzucić skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W sytuacji niewykonania zarządzenia Sądu o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez jej podpisanie i wykazanie, że pełnomocnik spełnia kryteria z art. 35 § 1 i § 2 p.p.s.a. nie mamy do czynienia z sytuacją gdy nie można nadać sprawie dalszego biegu, a takich przypadków dotyczy art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec powyższego, uznając, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 października 2007 r. o odrzuceniu skargi jest prawidłowe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.