II SA/Wa 1399/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Maria Werpachowska, Protokolant Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Dowódca Wojsk Lądowych, działając na podstawie art. 217 § 2 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), odmówił K. O. wydania zaświadczenia potwierdzającego, że w okresie odbywania zasadniczej służby wojskowej w Jednostce Wojskowej Nr [...] pracował w warunkach szkodliwych. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że na podstawie danych znajdujących się w jego posiadaniu nie można dokonać potwierdzenia powyższych faktów. Dokumenty po zlikwidowanej jednostce wojskowej znajdują się w Archiwum Wojsk Lądowych, które może potwierdzić wspomniane fakty. W dniu 15 lutego 2007 r. K. O. na powyższe postanowienie wniósł zażalenie do Ministra Obrony Narodowej. Podniósł, że z posiadanych przez niego zaświadczeń wynika, że w okresie pełnienia służby wojskowej od dnia [...] października 1967 r. do dnia [...] października 1969 r. był zatrudniony w warsztacie samochodowym w charakterze elektromechanika samochodowego, która to praca, jako wyszczególniona w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), kwalifikuje się do uznania jako praca wykonywana w szczególnych warunkach. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], mając za podstawę art. 219 oraz art. 144 w związku z art. 127 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia. W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią pkt 16 Działu XIV Wykazu A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), za pracę w warunkach szczególnych uznaje się prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych. Posiadane przez Ministerstwo Obrony Narodowej dokumenty nie pozwalają stwierdzić, by K. O. w trakcie odbywania zasadniczej służby wojskowej w Jednostce Wojskowej Nr [...] pracował w kanałach remontowych. Ponadto przedłożone przez zainteresowanego zaświadczenie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] października 1969 r. stwierdza jedynie, że K. O. pracował w warsztacie samochodowym w charakterze elektromechanika. Dokument ten w żaden sposób nie pozwala na uznanie, że praca ta była wykonywana w kanałach remontowych, a więc w warunkach szczególnych. Nie ma więc podstaw do stwierdzenia, że zainteresowany w trakcie odbywania zasadniczej służby wojskowej w Jednostce Wojskowej Nr [...] w okresie od dnia [...] października 1967 r. do dnia [...] października 1969 r. pracował w warunkach szczególnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. O. zakwestionował postanowienie Ministra Obrony Narodowej, wnosząc o jego uchylenie. Podniósł, że w trakcie odbywania zasadniczej służby wojskowej w Jednostce Wojskowej Nr [...] w okresie od dnia [...] października 1967 r. do dnia [...] października 1969 r. był zatrudniony w warsztacie samochodowym w charakterze elektromechanika samochodowego i praca ta kwalifikuje się do uznania jako praca wykonywana w szczególnych warunkach. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego, ale jednak postępowania administracyjnego, obowiązującego organy administracyjne przy podejmowaniu czynności materialno - technicznych, polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Postępowanie to służy tylko potwierdzeniu w formie urzędowej określonych okoliczności faktycznych lub prawnych. Tryb zaświadczeniowy nie może natomiast służyć rozstrzyganiu o określonych prawach czy obowiązkach osoby wnioskującej. Zaświadczenie, jak wynika z treści art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), można zdefiniować jako urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, wydane przez właściwy organ administracji na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Przesłanki wydania zaświadczenia określa art. 217 § 2 kpa i jako jedną z nich przewiduje w pkt 1 nakazanie wydania go przez przepis prawa, a w pkt 2 wykazanie przez osobę ubiegającą się o nie interesu prawnego w jego wydaniu. Spełnienie tego wymogu obliguje organ do wydania zaświadczenia wówczas, gdy żądanie dotyczy potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez niego ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych przez organ danych, jak wynika z art. 218 § 1 kpa. Nie wyklucza to oczywiście możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 218 § 2 kpa). Zakres postępowania wyjaśniającego zależy nie tylko od żądania osoby zainteresowanej uzyskaniem zaświadczenia, ale także od możliwości spełnienia tego żądania przez organ. W rozpoznawanej sprawie żądanie K. O. sprowadza się do potwierdzenia przez organy wojskowe, że w okresie odbywania zasadniczej służby wojskowej wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Skarżący twierdzi, że w okresie od dnia [...] października 1967 r. do dnia [...] października 1969 r. był zatrudniony w warsztacie samochodowym w charakterze elektromechanika samochodowego, i że praca ta może być kwalifikowana jako praca wykonywana w warunkach szczególnych. O ile zatrudnienie w warsztacie samochodowym w charakterze elektromechanika samochodowego nie budzi wątpliwości, to jednak - w ocenie organów - brak danych uniemożliwia stwierdzenie, że praca skarżącego była wykonywana w warunkach szczególnych. Jeśli z posiadanej przez organ dokumentacji nie wynika, że skarżący pracę wykonywał - jak twierdzi - w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych, to w takiej sytuacji organ nie może, poprzez wydanie zaświadczenia, potwierdzić, że w okresie pełnienia zasadniczej służby wojskowej pracował on w warunkach szczególnych. Organ administracyjny odmawia wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu tego organu (art. 218 § 1 kpa a contrario), albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. Jeśli bowiem na podstawie posiadanych dokumentów (np. akt personalnych) nie można zaświadczyć o okoliczności, której potwierdzenia skarżący się domaga, to organ winien wydać postanowienie odmowne z argumentacją o braku w posiadanej dokumentacji dowodów, które mogłyby potwierdzać ową okoliczność, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Sąd zwraca przy tym uwagę, że określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu", użyte w art. 218 § 1 kpa, nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. W sytuacji gdy danych wynikających z oświadczeń czy zaświadczeń nie potwierdzają inne dowody urzędowe, w tym rejestry i ewidencje znajdujące się w posiadaniu organu, przepis art. 218 § 2 kpa, uprawniający organ do przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, nie miał zastosowania. Innymi słowy, by organ mógł wydać zaświadczenie żądanej treści, okoliczności czy fakty, o których ma zaświadczyć, muszą wynikać z dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu. Na tym bowiem polega istota zaświadczenia. Skoro z posiadanej przez organy wojskowe dokumentacji nie wynika, że skarżący pracował w warunkach szczególnych, nie można wydać zaświadczenia potwierdzającego tę okoliczność. Sąd administracyjny nie przeprowadza dowodów z zeznań świadków, opiera się natomiast na dowodach z dokumentów. Jeśli skarżący ubiega się o przyznanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w takiej sytuacji ma możliwość udowadniania przed organem rentowym zeznaniami świadków, że okres od dnia [...] października 1967 r. do dnia [...] października 1969 r. był okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Z tych względów, Sąd uznał wydane w sprawie postanowienia za prawidłowe, a zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.