II FSK 1398/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia del. WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Gl 196/06 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 grudnia 2005 r. [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) oddalić wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Prezydenta Miasta G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 grudnia 2005 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W dniu 6 stycznia 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł do WSA w Gliwicach za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K. skargę na wyżej powołane postanowienie tego organu. Pełnomocnik nie uiścił jednak wymaganego wpisu od skargi. Art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) stanowi, że opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Z treści art. 221 p.p.s.a. wynika natomiast, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA w Gliwicach stwierdził, że na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej powinien był uiścić wpis stały od skargi w wysokości 100 zł. Ponieważ zaś wymagany wpis nie został uiszczony, WSA w Gliwicach postanowił skargę odrzucić. Na powyższe postanowienie została wniesiona skarga kasacyjna, w której postanowienie WSA w Gliwicach zaskarżono w całości. Wniesiono o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a to § 5 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi wyjątek od zasady sformułowanej w art. 219 § 1 p.p.s.a. Zdaniem pełnomocnika skarżących, skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niegodność § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z Konstytucją zapadł 7 marca 2006 r., a więc już po wniesieniu skargi przez skarżącego i po przekazaniu jej przez organ do WSA w Gliwicach, to skarżący zobowiązany był wstrzymać się z uiszczeniem wpisu od skargi do czasu wezwania przez WSA do dokonania tej czynności. Jednocześnie z wniesieniem skargi kasacyjnej został uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Jej autor zauważył, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszczało się na wezwanie po przekazaniu skargi sądowi. Przepis ten utracił moc obowiązującą w dniu 17 marca 2006 r., tj. w dniu opublikowania w Dzienniku Ustaw (Dz. U. z 2006 r. Nr 45, poz. 322) wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. sygn. SK 11/05, stwierdzającego niezgodność omawianego przepisu z art. 221 p.p.s.a. oraz z art. 2 Konstytucji RP. Wejście z życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że pisma wnoszone przez adwokatów lub radców prawnych, podlegające opłatom stałym, które nie zostaną należycie opłacone jednocześnie ze złożeniem pism, będą przez sądy administracyjne pozostawiane bez rozpoznania lub odrzucane, bez uprzedniego wezwania do uiszczenia opłat, stosowanie do art. 221 p.p.s.a. Należy podzielić stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną, że skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z Konstytucją zapadł w dniu 7 marca 2006 r., a więc już po dacie wniesienia przez pełnomocnika Prezydenta Miasta G. skargi do WSA w Gliwicach za pośrednictwem organu (co nastąpiło 6 stycznia 2006 r.), to na mocy obowiązującego jeszcze wówczas przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów skarżący obowiązany był wstrzymać się z uiszczeniem wpisu od skargi do czasu wezwania go przez Sąd do dokonania tej czynności. Z powyższego wynika, że w realiach rozpatrywanej sprawy miał bez wątpienia zastosowanie § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów. WSA w Gliwicach rozpatrując sprawę nie wziął pod uwagę wskazanej wyżej okoliczności i powołując się na art. 221 p.p.s.a. niesłusznie odrzucił skargę. Tymczasem wydając orzeczenie Sąd powinien był przeanalizować stan prawny istniejący w chwili wniesienia skargi, nie ograniczając się jedynie do stanu prawnego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Takie postępowanie Sądu może bowiem doprowadzić do utrudnienia, czy wręcz do uniemożliwienia stronie realizowania konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Sąd badając skargę pod względem formalnym, nawet czyniąc to po dacie wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, powinien zatem uwzględniać fakt, iż w terminie wniesienia skargi wspomniany przepis rozporządzenia nadal obowiązywał. Z tego względu odrzucenie przez Sąd pierwszej instancji skargi na podstawie art. 221 p.p.s.a. należy uznać za błędne. Z powyższych rozważań wynika, że skoro zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów wpis od skargi wnoszonej przez adwokata albo radcę prawnego uiszczany był na wezwanie w sposób określony w § 5 ust. 1 rozporządzenia, pełnomocnik skarżącego miał pełne prawo oczekiwać, że wnosząc skargę podlegającą wpisowi stałemu, zostanie wezwany do uiszczenia tej opłaty. Nie miał więc obowiązku stosowania się do zasady przewidzianej w art. 221 p.p.s.a. i opłacenia skargi w terminie otwartym do zaskarżenia rozstrzygnięcia administracyjnego. Odnośnie wniosku autora skargi kasacyjnej o zasądzenie kosztów postępowania, nie znajduje on w ocenie Sądu uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia, co wprost wynika z ich treści. Sprawia to tym samym, że zgłoszony wniosek w przedstawionym zakresie jest nieuzasadniony. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.