II SAB/Sz 26/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia na bezczynność Dyrektora PZU w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę Stowarzyszenie "A" z siedzibą w S. wniosło skargę na bezczynność Dyrektora [...] PZU S.A w S w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że pismami z dnia [...] i [...] zwróciło się do Dyrektora [...] PZU S.A Oddział w S. o udostępnienie danych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, obejmującej wszystkie dane za lata 2004-2006 związane z likwidacją szkód komunikacyjnych z tytułu polis odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów samochodowych ( m.in. danych dotyczących liczby pozwów skierowanych przeciwko PZU S.A. przez poszkodowanych w związku z likwidacją szkód komunikacyjnych z tytułu OC i innych). Do skargi strona skarżąca dołączyła dwa pisma otrzymane od Dyrektora [...] PZU S.A Oddziału Okręgowego w S. [...] z dnia [...], ([...]) i z dnia [...], ([...]). W pierwszym w piśmie Dyrektor [...] PZU S.A. odpowiadając na wniosek o udzielenie informacji publicznej wskazał, że wniosek Stowarzyszenia nie mógł być uwzględniony, gdyż PZU S.A nie jest podmiotem władzy publicznej ani nie wykonuje zadań publicznych ( jest przedsiębiorcą prowadzącym ubezpieczeniową działalność gospodarczą ).Nie jest więc objęty regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto wskazał, że nawet gdyby PZU S.A wykonywał władzę publiczną i miał dostęp do jakichkolwiek informacji publicznych to i tak zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na rodzaj wykonywanej działalności gospodarczej, do PZU S.A. zastosowanie znalazłyby przepisy o ochronie tajemnicy ubezpieczeniowej ( art. 19 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej). Z drugiego pisma z dnia [...], Dyrektora [...] wynika, że zwrócono Stowarzyszeniu skargę na bezczynność bez nadania jej "odpowiedniego trybu" bowiem PZU S.A. jako podmiot gospodarczy prowadzący działalność ubezpieczeniową nie podlega trybowi postępowania administracyjnego - nie jest organem administracji publicznej, na którego bezczynność służy skarga w trybie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] w S. Oddziału PZU S.A. zawarł twierdzenia co do istoty sprawy będące powtórzeniem argumentacji przytoczonej w pismach kierowanych do Stowarzyszenia "A" podnosząc w szczególności, że M. P. starał się o uzyskanie informacji których nie można było udzielić ze względu na tajemnicę ubezpieczeniową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika to z wyżej przedstawionego stanu faktycznego sprawy, zarzucanej skargą bezczynności PZU S.A. [...] w S. skarżący upatruje w nie uczynieniu zadość obowiązkowi wyrażonemu w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej tj w nie udzieleniu odpowiedzi na pytanie zawarte w pismach z dnia 24 kwietnia 2007r., 16 maja 2007r. które dotyczą informacji publicznej o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. " d" i " e" cyt. ustawy. W związku z tak pojmowaną przez stronę bezczynnością wyjaśnić należy na wstępie, że zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne rozpatrują skargi na wymienione w pkt 1,2,3,4a tego paragrafu decyzje, postanowienia organów administracji publicznej oraz - z mocy pkt 8 wskazanego wyżej art. 3 § 2 - na inne niż wymienione w powyższych przepisach akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także orzekają w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej P.p.s.a.) zachodzi wówczas, gdy właściwy organ administracji publicznej ( lub inny zobowiązany ustawą podmiot) nie wydaje aktu lub nie podejmuje czynności ( wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) w formie i terminie przewidzianym prawem. Zarzut bezczynności w niniejszej sprawie dotyczy wniosku skarżącego skierowanego do Dyrektora [...] PZU S.A o udostępnienie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), która to ustawa zawiera nie tylko przepisy prawa materialnego , ale także w sposób autonomiczny - w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego - reguluje postępowanie w przedmiocie nią objętym, przewidując odpowiednie stosowanie przepisów Kpa tylko w sytuacji wymienionej w art. 16 u.d.i.p. Dlatego dla ustalenia, czy podmiot do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest zobowiązany w rozumieniu omawianej ustawy, nie można kierować się przepisami Kpa określającymi organy administracji publicznej , lecz należy wyjaśnić te kwestie w oparciu o art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wbrew wywodom odpowiedzi na skargę, w świetle brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, przyjąć należy , że PZU S.A. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, bowiem mieści się w katalogu podmiotów określonych jako: " podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne , które (...) dysponują majątkiem publicznym" , skoro jak wynika to ze struktury organizacyjnej PZU S.A Skarb Państwa posiada udziały ( ponad 50%). Należy zauważyć, że z mocy art. 8 ust. 2 w Biuletynie Informacji Publicznej są udostępniane informacje publiczne tylko przez podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 i 2 , zaś dla PZU S.A. utworzony został Biuletyn Informacji Publicznej. Udziały Skarbu Państwa w spółce akcyjnej stanowią majątek publiczny w rozumieniu powyższego przepisu , na co wyraźnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały 7 Sędziów NSA z dnia 11 kwietnia 2005r. w sprawie I OPS 1/05, ONSA i WSA 2005/4/63. Z faktu bycia podmiotem zobowiązanym nie wynika jednak automatycznie powinność udzielenia żądanej wnioskiem informacji. Udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. podlega bowiem tylko taka informacja, która: - jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 tej ustawy, - jest w posiadaniu podmiotu zobowiązanego ( art. 4 ust. 3), - udostępnienie informacji publicznej nie jest ograniczone na podstawie przepisów o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., - w przypadku wniosku o udostępnienie informacji przetworzonej , ponadto gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego ( art. 3 ust. 1 pkt 1 zd. 2). Udostępnienie informacji, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej następuje na wniosek, a tryb tego udostępnienia określają art. 10 i 11, które nie przewidują wydania decyzji w tym przedmiocie. Powszechnie w orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjęto , że udostępnienie informacji stanowi czynność materialno techniczną ( por. wyroku WSA w Warszawie z 8 września 2006r. II SAB/Wa 40/06, LEX nr 265495, WSA w Warszawie z dnia 21 października 2005r. II SAB/Sz 111/05, LEX 210647). Ustawa o dostępie do informacji publicznej w wąski sposób reguluje kwestie formy jaką przybrać powinna odmowa udzielenia wnioskowanej informacji. Mianowicie, z art. 16 ust. 1 wynika, że organy władzy publicznej odmawiają udostępnienia informacji publicznej w sytuacji ograniczenia prawa do tej informacji ( art. 5 ust. 1 i 2 ) oraz umarzają postępowanie (w sytuacji wymienionej w art. 14 ust. 2) w formie decyzji administracyjnej , do której stosuje się przepisy Kpa tylko w zakresie określonym w art. 16 ust. 2. Oczywiste jest, że Dyrektor [...] PZU S.A. nie jest organem władzy publicznej , co rodzi wątpliwość jaka powinna być forma załatwienia wniosku, gdy podmiot o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy widzi podstawy do odmowy udzielenia informacji. Kwestię tę częściowo wyjaśnia art. 17 ust. 1 ustawy , który stanowi, że do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej , o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania stosuje się odpowiednio przepisu Kpa. W ocenie Sądu taka regulacja pozwala na uznanie, że pismo Dyrektora PZU S.A. z dnia [...] zawierające wskazanie adresata, daty, numeru, autora, a także określające sposób załatwienia sprawy oraz wyjaśniające przyczyny i podstawę prawną jest rozstrzygnięciem, w rozumieniu art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powyższego pisma Dyrektora [...] PZU S.A. wynika, że przyczyną odmowy udzielenia żądanej informacji jest powołanie się zobowiązanego podmiotu na tajemnicę ubezpieczeniową. W takiej zaś sytuacji wnioskodawcy nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego co wynika z art. 22 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (por wyrok NSA z 16 września 2004r., OSK 600/04 LEX nr 160607). Zgodnie z tym przepisem podmiotowi , któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. W tym stanie sprawy, skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.)