II SA/Ke 601/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2007r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 601/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 maja 2003 r. znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając w oparciu o przepis art. 5 pkt.4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej / Dz.U.z 1998r., nr 90, poz.575 ze zm. / oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach/ Dz. U. nr 132, poz.115/ orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. A. choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Powyższa decyzja została skarżącej doręczona w dniu 9 czerwca 2003 r. i na skutek niewniesienia odwołania stała się ostateczna. W dniu 12 stycznia 2005 r. J. A. złożyła w Państwowym Powiatowym Inspektoracie Sanitarnym pismo w którym, domagała się wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Dołączyła do niego : orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 28 lipca 1994r. nr 5342/94 i z dnia 23 lipca 1997 r. nr 2419/97 oraz potwierdzenie konsultacji lekarskiej, która miała miejsce w dniu 18 czerwca 1997 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny potraktował powyższy wniosek jako odwołanie od decyzji z dnia 30 maja 2003 r. i w dniu 22 lutego 2005 r. wydał postanowienie o pozostawieniu go bez rozpoznania. Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny na skutek wniesienia skargi przez J. A. uchylił powyższe postanowienie. W uzasadnieniu Sąd podał, iż organ administracji publicznej w pierwszej kolejności powinien wyjaśnić jaki charakter miało pismo skarżącej z dnia 12 stycznia 2005 r. Organ I instancji, uwzględniając wskazania WSA, zawarte w uzasadnieniu w/w wyroku, w dniu 9 listopada 2006r, wezwał J. A. do sprecyzowania swego stanowiska zawartego we wniosku z dnia 12 stycznia 2005r. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 12 grudnia 2006r. J. A. podała, że jej pismo z dnia 12 stycznia 2005r. jest wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 30 maja 2003r. Decyzją z dnia 8 stycznia 2007 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania na żądanie J. A. podając, że brak jest przesłanek z art. 145 § 1 kpa. Decyzja ta została uchylona przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzją z dnia 12 lutego 2007 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 26 lutego 2007 r. znak [...], na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 kpa na wniosek J. A. wznowił postępowanie w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, zakończonej ostateczną decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 maja 2007r. We wznowionym postępowaniu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 26 marca 2007 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 30 maja 2003 r. Decyzja ta została uchylona przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzją z dnia 21 maja 2007r. a sprawa ponownie przekazana do rozpoznania przez organ I instancji. Rozpoznając sprawę po raz kolejny Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją znak [...] z dnia 3 sierpnia 2007 r. działając w oparciu o przepis art. 151 § 1 kpa odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 30 maja 2003r. w sprawie niestwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazując, ze J. A. była zatrudniona jako szwaczka w latach 1990- 1992 w PPH "...", a następnie na przełomie lat 1994- 1995 jako szwaczka w firmie "...". Już w roku 1994. rozpoznano u niej schorzenie w postaci ecsema manuum/ egzema skóry na rękach/ . Jednak Wojewódzki Ośrodek Medycyny – Poradnia Chorób Zawodowych/ dalej zwany WOMP/ orzeczeniem nr 5342/94 orzekł, że schorzenie to nie ma związku z wykonywaną pracą. Następnie w roku 1997r. orzeczeniem nr 2419 /97 WOMP rozpoznał u skarżącej schorzenie alergiczno-dermatologiczne, ale uznał ze brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Po złożeniu wniosku o ponowne badania J. A. została skierowana do Kliniki Chorób Zawodowych Instytut Medycy Pracy, który także po badaniach przeprowadzonych w dniach 4-21 styczeń 1998r wykluczył chorobę zawodową. W roku 1998r. J. A. podjęła pracę w PPHU "..." gdzie jako szwaczka pracowała przez 4 miesiące, a od lipca 1999r. przez dwa miesiące jako sprzątaczka. Następstwem ponownego zatrudnienia było zgłoszenie choroby zawodowej. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy po przeprowadzeniu badań wydał orzeczenie nr PMLO- 920/02 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W związku z odwołaniem J. A. była ponownie badana w dniach od 16-23 marca 2003r. w Klinice Chorób Zawodowych Instytut Medycy Pracy, który w orzeczeniu nr 23/03 nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W związku z powyższym została wydana decyzja z dnia 30 maja 2003r. o nie stwierdzeniu choroby zawodowej. Organ I instancji podniósł w dalszej części uzasadnienia, że w ramach postępowania wznowieniowego nie stwierdzono wystąpienia przesłanek z art. 145 kpa skutkujących uchyleniem dotychczasowej decyzji. W sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne i dowody nieznane organowi, który wydał decyzję z dnia 30 maja 2003r. Przed wydaniem w/w decyzji były mu znane orzeczenia WOMP nr 533/04 oraz 2419/97 o rozpoznaniu schorzeń dermatologicznych natomiast potwierdzenie konsultacji lekarskiej przeprowadzonej w 1997r. nie jest orzeczeniem i nie jest dla sprawy istotne. Brak jest wobec tego podstaw do uchylenie decyzji z dnia 30.05.2003r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania J. A. od powyższego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia 17 września 2007 r. znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ II instancji w całości podzielił argumentację organu I instancji wskazując, że brak jest w sprawie ustawowych przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 kpa. Podkreślił, iż J. A. pracując jako szwaczka była narażona na alergeny tkanin występujące w środowisku pracy. Jednak w trakcie postępowania diagnostyczno – orzeczniczego, prowadzonego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz przez Instytut Medycyny Pracy, zostały wydane, mające zgodnie z art. 84 § 1 kpa cechy opinii biegłego, orzeczenia lekarskie odpowiednio w dniu 19 grudnia 2002 r. nr PMLO – 920/02 oraz z dnia 23 kwietnia 2003 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Powyższe orzeczenia lekarskie wydano w oparciu o przeprowadzone badania dermatologiczne oraz wykonane testy naskórkowe z alergenami środowiska pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z dnia 17 września 2007 r. J. A. zarzuciła naruszenie prawa z powodu "odmowy wznowienia postępowania" i domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Podniosła, że jej środowisko pracy niosło zagrożenie chorobą zawodową, którą rozpoznano, a zatem jedynym miejscem jej powstania było miejsce zatrudnienia. Domagała się przeprowadzenia ponownych badań, które pozwolą jednoznacznie ustalić u niej chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż powołane przez skarżącą. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwaną .p.p.s.a.). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w niniejszej sprawie naruszono przepisy procesowe – art. 7, 77 i 148 kpa – w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Analiza szeregu rozstrzygnięć wydawanych w toku niniejszego postępowania, następnie uchylanych przez organ odwoławczy prowadzi do wniosku, że właściwa interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną sprawia organowi I instancji trudności, dlatego przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ administracji publicznej powinien ustalić, czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od osoby legitymowanej do jego złożenia, dotyczy decyzji ostatecznej, oparty jest na przesłankach z art. 145 § 1 kpa. oraz czy został zachowany termin do jego złożenia. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżąca w dniu 12 stycznia 2005 r. (k. 27 akt administracyjnych) złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 30 maja 2003 r./ sprecyzowanym w dniu 12 grudnia 2006 r. - 46 akt administracyjnych). Wskazała, iż organ administracji publicznej, wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie choroby zawodowej nie uwzględnił warunków pracy w jednym z zakładów, w którym była zatrudniona. Do tego wniosku dołączyła orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 28 lipca 1994r. nr 5342/94 i z dnia 23 lipca 1997 r. oraz potwierdzenie konsultacji lekarskiej, która miała miejsce w dniu 18 czerwca 1997 r. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 26 lutego 2007 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 30 maja 2003 r. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ wskazał, iż stanowi ono podstawę do zbadania , czy przesłanki określone w przepisie art. 145 § 1 kpa nie wpłynęły na treść decyzji z dnia 30 maja 2003 r. Z uzasadnienia postanowienia o wznowieniu postępowania wynika, iż organ w ogóle nie badał, czy skarżąca zachowała termin, o którym mowa w art. 148 kpa. Z treści przedmiotowego rozstrzygnięcia wynika w zasadzie jedynie to, iż wznowiono postępowanie z wniosku skarżącej zakończone ostateczną decyzją z dnia 30 maja 2003 r. Uwadze organów zarówno I jak i II instancji umknęła jednak treść przepisu art. 148 § 1 kpa, zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Obowiązkiem organu administracji publicznej było zbadanie z urzędu czy wnioskodawczyni zachowała ustawowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Przypomnieć należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania, który umożliwia wzruszenie ostatecznej decyzji, a ty samym godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej dlatego ustawodawca obwarował możliwość wznowienia postępowania przesłankami o jakich mowa w cyt. art.148 §1 kpa. Brak przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia, czy wniosek o wznowienie postępowania został przez wnioskodawczynię złożony z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił postanowienie z dnia 26 lutego 2007 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie choroby zawodowej zakończonej ostateczną decyzją z dnia 30 maja 2003 r. Konsekwencją tego jest wyeliminowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z obrotu prawnego decyzji organów I i II instancji, ponieważ wydane zostały w oparciu o wadliwe jak wyżej wykazano, postanowienie o wznowieniu postępowania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 §1 pkt 1c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie z dnia 26 lutego 2007 r. o wznowieniu postępowania. Stosownie do treści art.152 p.p.s.a Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji w pierwszej kolejności rozpozna wniosek o wznowienie postępowania i wyda stosowne postanowienie po zbadaniu przesłanek o jakich mowa w art.148 kpa.