I OZ 318/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ligi [...] Zarządu Powiatowego w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 707/07 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Ligi [...] Zarządu Powiatowego w D. na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na włączenie nieruchomości do specjalnej strefy ekonomicznej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 707/07 odmówił Lidze [...] Zarządowi Powiatowemu w D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi tej partii na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na włączenie nieruchomości do specjalnej strefy ekonomicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i może być przyznane, gdy skarżący wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1). Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Udzielone przez Oddział Powiatowy Ligi [...] w D. informacje nie potwierdzają spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Złożone oświadczenie o majątku i dochodach nie zawierało żadnych danych pozwalających ocenić możliwości płatnicze skarżącego. Mimo wezwania wnioskodawca nie podał wszystkich żądanych informacji: nie została podana wysokość należnych składek członkowskich i przyjęty okres ich płatności, nie nadesłano odpisów wyciągów z rachunków bankowych, nie oświadczono czy oddział dysponuje rachunkiem bankowym. Ponadto nie wskazano, czy wnioskodawca posiada majątek, o jakim mowa w § 99 statutu Partii. Zdaniem Sądu Liga [...] nie wykazała istnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy. Liga [...] Zarząd Powiatowy w D. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie prawa. W uzasadnieniu zażalenia stwierdzono, że Sąd ingeruje w działanie Koła Ligi [...], a nie uwzględnia interesu społecznego, w którym występuje. Ponadto podniesiono, że Sąd nie rozpoznał wszystkich zarzutów podniesionych w sprzeciwie z dnia 14 stycznia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływaną dalej jako p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy w niniejszej sprawie zachodzi okoliczność, o jakiej mowa w art. 247 p.p.s.a., bowiem ze skargą wystąpiła partia polityczna, nie powołując konkretnego, aktualnego i indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia - ani własnego, ani grupy konkretnych mieszkańców gminy. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skarga jest oczywiście bezzasadna, jeśli bez głębszej analizy prawnej nie ma najmniejszych wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy wskazuje jednoznacznie, iż uwzględnienie skargi nie jest możliwe. Możliwość zastosowania art. 247 p.p.s.a. występuje zwłaszcza wówczas, gdy z samej treści skargi wynika, że jest ona niedopuszczalna. W tym kontekście wymaga zatem najpierw rozważenia czy skarga Zarządu Powiatowego Ligi [...] na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] nr [...] jest dopuszczalna w świetle art. 101 ust. 1 lub art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W myśl art. 101 ust. 1 tej ustawy każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Natomiast zgodnie z ust. 2a tego przepisu skargę można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Zatem z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że wniesienie takiej skargi jest dopuszczalne, jeżeli skarżący działa w przekonaniu, iż został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie i na to się powołuje. Zaś według art. 101 ust. 2a podmiot występujący w interesie mieszkańców gminy musi powołać się na zgodę poszczególnych mieszkańców do ich reprezentowania we wniesieniu skargi. W sytuacji, gdy skargę na uchwałę rady gminy składa podmiot, który nie powołuje się na własny interes prawny lub uprawnienie, ani nie działa w imieniu grupy mieszkańców, którzy wyrazili na to zgodę, a jedynie powołuje się na naruszenie przez uchwałę abstrakcyjnie pojętego dobra ogółu - co w sposób jednoznaczny wynika wprost z treści oświadczeń skarżącego - należy uznać, że skarga taka jest oczywiście bezzasadna, jako niedopuszczalna. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca powołuje się w skardze na to, że zaskarżona "uchwała naraża budżety samorządu miasta D., powiatu d. i wojewódzkiego na wielomilionowe straty". Następnie we wniosku o przyznanie prawa pomocy powołała się, oprócz swojej trudnej sytuacji finansowej, na "bardzo ważny interes społeczny dotyczący wszystkich podatników". Także w kolejnych pismach procesowych, również w zażaleniu, skarżąca powołała się wyłącznie na interes społeczny podnosząc, że kwestionowana uchwała jest "szkodliwa dla rozwoju firm polskich, szczególnie w województwie p.", że jest "jest przychylna obcemu kapitałowi", "dyskryminuje inne firmy", "przyzwala na lobbowanie uprzywilejowanej firmie". Z powyższych twierdzeń wynika wprost i jednoznacznie, że strona skarżąca nie zaskarżyła tej uchwały ze względu na swój własny interes prawny lub uprawnienie albo interes prawny lub uprawnienie określonej, zindywidualizowanej grupy mieszkańców gminy, lecz wyłącznie ze względu na interes społeczny. Skarga ta ma zatem charakter skargi popularnej. Natomiast dopuszczalność wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 i ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, jako oparta na zindywidualizowanym interesie prawnym lub uprawnieniu, nie dotyczy skargi popularnej. Z tych względów skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest objęta przepisami art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, co powoduje jej niedopuszczalność, a tym samym oczywistą bezzasadność w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., a w takiej sytuacji nie przysługuje stronie prawo pomocy. Już z tego przede wszystkim powodu zażalenie strony skarżącej na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy nie może zostać uwzględnione. Niezależnie jednak od tej przyczyny nieuwzględnienia zażalenia, stwierdzić należy, że prawidłowe i trafne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że strona skarżąca nie wykazała, mimo wezwania, ciążących na niej obowiązków wynikających z przepisów art. 246 § 2, art. 252 § 1, art. 255 p.p.s.a. Wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie prawa nie naruszyło Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu zażalenia.