II OZ 1325/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1465/07 w zakresie oddalenia wniosku o przyznanie częściowego prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przyznać skarżącemu J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał J. S. prawo pomocy w postaci zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych i oddalił jego wniosek w pozostałym zakresie, w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Niniejsza sprawa stała się przedmiotem rozpoznania Sądu na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. wskutek wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 października 2007 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że dokonując oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z uzupełniającymi je oświadczeniami skarżącego ustalono, iż skarżący wraz z żoną pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymuje się z renty w wysokości [...] złotych. Skarżący jest także w posiadaniu domu jednorodzinnego o pow. [...] m². Skarżący ponosi także wydatki związane z utrzymaniem domu w kwocie [...] złotych za energię elektryczną, [...] złotych za gaz, [...] za wodę i wywóz ścieków, [...] złotych za telefon, [...] złote za wywóz nieczystości, [...] złote na drobne remonty oraz [...] złotych za spłatę kredytu na zakup mebli. W skład jego wydatków wchodzi także kwota [...] złotych za konsultacje. Wnioskodawca wskazał też, że posiada kredyt odnawialny w wysokości [...] złotych, wykorzystywany na bieżące potrzeby i spłacany sukcesywnie i że posiada ujemne saldo na rachunku bankowym. Z pozostałych dokumentów wynika, także, iż skarżący poniósł, w okresie od [...] sierpnia 2007 r. do [...] września 2007 wydatki związane z zakupem materiałów budowlanych na kwotę [...] złotych. Mając powyższe na uwadze, Sąd przyjął, że możliwości finansowe skarżącego są ograniczone, co uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych w części obejmującej wpis od skargi w kwocie 200 złotych. Zważywszy jednak na fakt, iż posiada on stały dochód z tytułu emerytury. Mając powyższe okoliczności na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie określonym we wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. S., wskazując iż po odliczeniu stałych wydatków, na niego i jego żonę przypada łączna kwota w wysokości [...] złotych. Dlatego błędne jest zdaniem skarżącego stanowisko Sądu I instancji, wyrażone w skarżonym postanowieniu. Wskazał także, że środki na zakup materiałów budowlanych pochodziły ze zwrotu podatku PIT. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Wnioskodawca J. S., wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (tj. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości) wskazał wysokość swoich dochodów oraz szczegółowy wykaz niezbędnych wydatków. Ponadto zważyć należy, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z niepracującą żoną. W tej sytuacji skoro jedynym jego źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w podanej wysokości ([...] złotych) a suma wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynosi w przybliżeniu ponad [...] złotych, to nie można przyjąć, iż częściowe uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest adekwatne, do rzeczywistej sytuacji rodzinnej i dochodowej wnioskodawcy. Należy przy tym zważyć, iż podana wyżej kwota wydatków nie obejmuje żywności oraz innych rzeczy, niezbędnych w codziennym życiu. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny przeprowadził postępowanie w celu ustalenia, czy spełniona została dyspozycja wskazanego na wstępie przepisu, pozwalająca na uwzględnienie wniosku strony skarżącej. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia w oparciu o dokumentację przedłożoną dodatkowo przez skarżącego dawały podstawy do uznania zasadności wniosku skarżącego co do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący bowiem wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, spełniając przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wobec powyższego stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący jest w stanie ponieść pozostałe koszty postępowania nie zasługuje na aprobatę. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy do wniesionego zażalenia ma zastosowanie art. 188 p.p.s.a., ponieważ istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyprowadzenia jedynie odmiennych wniosków ze stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym postanowieniu. Odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę skarżącą zakresie w sytuacji, gdy na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym postanowieniu wniosek ten powinien być uwzględniony, jest naruszeniem przepisów innych niż naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 188 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.