I SA/Sz 126/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. i J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia[...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1997 r. o d d a l a skargę Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 137, poz.926 ze zm), decyzją z dnia utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...][...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia [...] nr[...] , utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] określającą małżonkom M. i J. D. należny podatek dochodowy od osób fizycznych 1997r. w wysokości [...] zł, zaległość podatkową z w/w tytułu w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę naliczone do dnia wydania decyzji w kwocie [...] zł., z powodu braku istnienia przesłanek określonych w art.240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Podatnicy wnieśli o wznowienie postępowania podatkowego i uchylenie tej decyzji określającej podatek dochodowy i odsetki od zaległości podatkowej, w części dotyczącej naliczenia odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu wniosku p.p. D. wskazali, iż wysokość należnych do zapłaty odsetek od zaległości podatkowej określono w oparciu o nieistniejącą podstawę prawną. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o Narodowym Banku Polskim zdaniem podatników- to nie Prezes NBP ale Rada Polityki Pieniężnej ustala wysokość stóp procentowych NBP, a to z kolei oznacza, iż decyzja Urzędu Skarbowego w części dotyczącej naliczenia odsetek (utrzymana w mocy przez organ odwoławczy) wydana została bez uzyskania wymaganego w art.56 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiska Prezesa NBP. Ustalenie przez Radę PoIityki Pieniężnej podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego stanowi przesłankę o której mowa w art.240 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa. Dyrektor wskazał, że przesłanki wznowienia postępowania określone zostały w art.240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, przy czym zbadanie i ocena czy w danej sprawie wniosek strony oparty jest o którąkolwiek z przesłanek określonych w art.240 § 1 Ordynacji podatkowej powoduje konieczność wznowienia postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej nie stwierdziwszy okoliczności powodujących niedopuszczalność wznowienia postępowania wznowił je postanowieniem z dnia[...]. Niemniej jednak rozpatrując sprawę w oparciu o art.243 §2 ustawy Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż nie zachodzi w sprawie wskazana przez podatników przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa. Co więcej wskazał, że w zaistniałej sytuacji nie występuje również żadna z pozostałych przesłanek powodujących konieczność usunięcia decyzji ostatecznej. Art. 240 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, że wznawia się postępowanie jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Dalej organ podaje, że okolicznością, która nie budzi wątpliwości w dotychczasowym orzecznictwie jest, że przepis ten w pewien sposób sankcjonuje niewłaściwą realizację art.209 Ordynacji podatkowej, który wyraźnie określa, iż decyzje wydaje się po zajęciu stanowiska przez inny organ w sytuacji, gdy konkretny przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Tak więc powyższa podstawa wznowienia postępowania odnosi się do sytuacji gdy prawo materialne uzależnia wprost wydanie decyzji od określonego rozstrzygnięcia innego organu. Dyrektor Izby Skarbowej nie przyjmując argumentacji podatników za prawidłową, wyjaśnił tryb zmiany stopy oprocentowania kredytu lombardowego wg przepisów ustawy o Narodowym Banku Polskim. Istotne jest, zdaniem organu, że na podstawie art. 54 ust 1 pkt 4 w/w ustawy Prezes NBP był uprawniony do wydawania obwieszczeń o stopie oprocentowania kredytu lombardowego i publikowania ich w Dzienniku Urzędowym NBP. Zawarte w art. 56 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa sformułowanie" ustalanej przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego "należy odnosić do ustalania stóp procentowych rozumianych jako ogłoszenia ich we właściwym publikatorze. Ustawą z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych aktów prawnych (Dz.U.Nr 62, poz.718) - obowiązującą od l stycznia 2001r., zmieniony został tryb podawania do publicznej wiadomości ustaleń stóp procentowych - tylko uchwały Rady Polityki Pieniężnej ustalające wysokość stóp procentowych są publikowane w Dzienniku Urzędowym NBP. Dalej organ podaje, że przepis art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczący ustalania przez Prezesa NBP podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego nie jest spójny z art.12 ust.2 pkt 1 ustawy o Narodowym Banku Polskim. Ta niespójność dotyczy jednak wyłącznie kwestii formalnych, tj. formy ogłoszenia oraz organu ogłaszającego stopy procentowe i nie może stanowić podstawy do uznania, iż przepis art.56 § 1 ustawy jest bezprzedmiotowy. W odwołaniu od ww decyzji podatnicy podnieśli, że organ wszczynając postępowanie sam ich zdaniem przyznał, że decyzja z 2000 r. została wydana bez uwzględnienia wymaganego prawem stanowiska innego organu. Wskazują ponadto na sprzeczność pomiędzy zawartym w sentencji decyzji zwrotem, że organ odmawia uchylenia decyzji a w uzasadnieniu odnosi się do kwestii odsetek za zwłokę. Poza tym negują stanowisko organu, ich zdaniem bowiem problem tkwi nie tylko w formie ogłoszenia podstawy niezbędnej do określenia wysokości odsetek za zwłokę. Podtrzymując argumentację z wniosku o wznowienie, wniosła o zmianę decyzji poprzez uchylenie decyzji[...]. w części dotyczącej odsetek oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego z [...] Dyrektor Izby Skarbowej po odniesieniu się do zarzutów odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnośnie wznowienia postępowania organ wskazał, że po ocenie wniosku pod względem formalnym w przypadku gdy organ nie stwierdzi uchybień, zobligowany jest do wznowienia postępowania. Dopiero w prowadzonym po wznowieniu postępowaniu organ bada czy przesłanka w przedmiotowej sprawie wystąpiła i czy miała wpływ na rozstrzygnięcie. Co zdaniem organu nie miało miejsce. W pozostałym zakresie podtrzymał stanowisko pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając naruszenie art. 7 Konstytucji RP zapewniającego, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa poprzez nie uzyskanie stanowiska Prezesa NBP stosownie do art. 56 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż decyzja ich zdaniem, podważa zaufanie do organów władzy, art. 58 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie określenie przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia lecz zaleceniem wzoru określania odsetek, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę odnosząc się szczegółowo do jej zarzutów z argumentacją jak w rozstrzygnięciu Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Z uwagi na treść zarzutów podniesionych przez skarżących M. i J. D., a dotyczących decyzji odmawiających uchylenia decyzji określającej podatnikom należny podatek dochodowy od osób fizycznych, należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. W przedmiotowej sprawie podatnicy zarzucili naruszenie prawa decyzji, której organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej, nie stwierdzając istnienia przesłanek, a więc decyzji o której mowa w art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Z treści cytowanego przepisu wynika, że organ podatkowy taką decyzję wydaje po przeprowadzeniu postępowania co do przesłanek wznowienia na podstawie postanowienia o wznowieniu postępowania - art. 243 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Jak wynika z akt sprawy, takie postępowanie zostało przeprowadzone w celu ustalenia, czy w sprawie zachodzą okoliczności wskazane przez podatników, a stanowiące przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżący przesłanki wznowienia stosownie do art. 240 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa, upatrują w tym, że wysokość należnych do zapłaty odsetek od zaległości podatkowej określono w oparciu o nieistniejącą podstawę prawną. Biorąc pod uwagę art. 12 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o Narodowym Banku Polskim (Dz.U. Nr 140, poz. 938 ze zm. – dalej NBP), zdaniem skarżących to nie Prezes NBP ale Rada Polityki Pieniężnej ustala wysokość stóp procentowych, a to z kolei oznacza, że odsetki określone w decyzji Urzędu Skarbowego wyliczone zostały bez uzyskania wymaganego treścią art. 56 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa - stanowiska Prezesa NBP. Zasadnie uznały organy, że zarzuty dotyczące braku podstaw prawnych do naliczenia odsetek za zwłokę, które wiążą się z obowiązującą w latach [...] i stosowaną w prowadzonych w tych latach postępowaniach podatkowych treścią art. 56 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie stanowią podstawy do uchylenia w ramach postępowania wznowieniowego decyzji określającej zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych M. i J. D. wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości. Przepis ten stanowił, że stawka odsetek za zwłokę wynosiła 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Tymczasem według przepisów ustawy o Narodowym Banku Polskim to Rada Polityki Pieniężnej ustala w drodze uchwały stopę kredytu lombardowego, a Prezes Narodowego Banku Polskiego ogłasza ją w Dzienniku Urzędowym Narodowego Banku Polskiego. W obu ustawach, tj. w Ordynacji podatkowej i w ustawie o Narodowym Banku Polskim odmiennie określa się zatem organ właściwy do ustalania stopy oprocentowania kredytu. Zarzut braku podstawy prawnej do określenia odsetek za zwłokę jest jednak zbyt daleko idący, gdyż kwestionowany art. 56 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa dotyczy tylko stawki odsetek za zwłokę, nie zaś obowiązku ich naliczania, który to obowiązek wynika z przepisu art. 53 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Stwierdzić należy, że organ właściwy do ustalania podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego określają przepisy ustawy o Narodowym Banku Polskim, a nie Ordynacji podatkowej. Dlatego też zapis zawarty w art. 56 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie może być, z punktu widzenia wykładni systemowej, uznany za rozstrzygający o właściwości organów państwowych w omawianym zakresie. Są nimi niewątpliwie przepisy ustawy o Narodowym Banku Polskim. Tak też, zdaniem składu orzekającego, należy rozumieć i stosować przepis art. 56 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r. Jeśli zatem wskazane przez podatnika okoliczności nie stanowią przesłanek, o których mowa w przepisie art. 240 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa, to skarżona decyzja odmawiająca uchylenia decyzji z dnia 21 grudnia 2000 r. nie narusza prawa. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji zapewniającego, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa poprzez nie uzyskanie stanowiska Prezesa NBP stosownie do art. 56 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż decyzja zdaniem skarżących, podważa zaufanie do organów władzy, uznać należy za nie znajdujący uzasadnienia. Zgodnie z art. 51 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Z treści art. 53 § 1 cytowanej ustawy wynika, że od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki nalicza organ podatkowy i określa ich wysokość na dzień wydania m.in. decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej stosownie do art. 56 ustawy Ordynacja podatkowa. Nie ma żadnych uzasadnionych racji, aby w przypadku, gdy podatnik nie realizuje we właściwym terminie ciążącego na nim z mocy prawa obowiązku prawidłowego obliczenia i zapłaty należnego podatku dochodowego zostały wyłączone skutki prawne wynikające z powołanych wyżej przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Brak rozporządzenia na które powołują się skarżący, nie niweczy obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę od niezapłaconego w terminie podatku, który to obowiązek wynika z przepisów ustawy. Uznając zatem zarzuty skargi za niezasadne, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o skargę oddalił.