VII SA/Wa 1547/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-22
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bożena Więch – Baranowska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a wniosek o zawieszenie dotyczy postępowania wszczętego z urzędu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania administracyjnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). Jednakże, zawieszenie na tej podstawie jest obligatoryjne tylko wtedy, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego wydanie decyzji byłoby niemożliwe. Ponadto, przepis art. 98 § 1 k.p.a. dotyczący fakultatywnego zawieszenia postępowania nie ma zastosowania w postępowaniu wszczętym z urzędu.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowe "P". Sp. z o.o. złożyło skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego utwardzenia i ogrodzenia posesji. Spółka wnioskowała o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy jej wniosku o zasiedzenie działki, argumentując, że ustalenie właściciela jest zagadnieniem wstępnym. Organy administracji odmówiły zawieszenia, uznając, że sprawa zasiedzenia nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania w sprawie samowoli budowlanej, a ponadto postępowanie zostało wszczęte z urzędu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Usługowego "P". Sp. z o.o. w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania skargę oddala
Postanowieniem z dnia [...] października 2006r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 kpa - odmówił zawieszenia postępowania Przedsiębiorstwu Produkcyjno -Usługowemu "P."[...] Spółce z o.o. prowadzonego z urzędu, w ramach nadzoru budowlanego, w sprawie samowolnie wybudowanego utwardzenia i ogrodzenia posesji przy ul. D., na działce nr ew. [...], z obrębu [...] w W.
W uzasadnieniu organ powiatowy wskazał, że ww. Spółka w dniu 12 października 2006r. wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 ust 4 kpa. Według wnioskodawczyni ww. postępowanie winno być zwieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy [...] jej wniosku o zasiedzenie działki nr [...] przy ul. D.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] stwierdził, że z wypisu z księgi wieczystej oraz wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielami działki nr [...] przy ul. D. są H. i B.S., którzy są adresatami wydawanych przez organ powiatowy rozstrzygnięć. Sprawa dotycząca zasiedzenia przedmiotowej działki jest odrębną sprawą, która nie dotyczy sprawy samowolnie wybudowanego ogrodzenia i utwardzenia terenu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. (nr [...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), dalej Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowego "P." [...] Spółka z o.o., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] października 2006r.
W motywach swego rozstrzygnięcia organ wojewódzki podzielił stanowisko organu I instancji i wskazał ponadto, że w sprawie nie miał również zastosowania art. 98 § 1 kpa, ponieważ fakultatywne zawieszenie postępowania ograniczone jest do przypadków wszczęcia postępowania na wniosek strony, a więc nie ma zastosowania w postępowaniu wszczętym z urzędu.
Skargę na postanowienie dnia [...] lipca 2007r. złożyło Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowe "P." [...] Spółka z o.o., wnosząc o jego uchylenie bądź zmianę w trybie art. 54 § 3 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) poprzez wydanie postanowienia uwzględniającego wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania, ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku, o przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: naruszenie prawa poprzez nietrafną ocenę stanu faktycznego i prawnego, w szczególności art. 97 §1 pkt 4 kpa; oczywistą niechęć ze strony organów I i II instancji, ponieważ organ II instancji wydał zaskarżone postanowienie po upływie ponad 9 miesięcy od złożenia zażalenia, rażąco przekraczając terminy określone w art. 35 § 3 kpa; tendencyjność postępowania organu I instancji wyrażającą się m.in. w wydaniu decyzji merytorycznie sprzecznych w analogicznej sprawie zapisanej w piśmie z dnia 18 października 2006r. i odmowie przyznania skarżącemu prawa strony, co stanowi oczywiste naruszenie prawa - art. 7, 8, 9 oraz 28 kpa oraz brak jakiejkolwiek reakcji organu II instancji na skargę z dnia 27 października 2006r. na postępowanie organu I instancji dotyczące pozbawienia skarżącego prawa strony, co stanowi naruszenie art. 28 kpa, a także znaczne przekroczenie terminów wskazanych w art. 35 § 3 kpa, co jest kolejnym rażącym naruszeniem prawa.
Skarżąca podała między innymi, że jako posiadacz przedmiotowej działki nr [...], złożyła wniosek o stwierdzenie jej zasiedzenia. Nieruchomość ta sąsiaduje z działką nr ew. [...] przy ul. D. stanowiącą własność skarżącej. Obie działki ogrodzone są ogrodzeniem z prętów metalowych, które zbudowali poprzedni właściciele działki nr [...], władający działką nr [...] od ok. 1985r., którzy także utwardzili większą cześć działki nr [...] poprzez ułożenie nawierzchni z płyt betonowych. Według skarżącej z zapisów w księdze wieczystej właścicielami działki są T. i J. P.
Natomiast w grudniu 2003r. S.S. zwrócił się do skarżącej z pismem informującym, że jest właścicielem działki nr [...], którą kupił od małżonków P., w końcu 1944r. W przekonaniu skarżącej opis ww. stanu faktycznego jest niezbędny do merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonych decyzji (postanowień). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po dwudziestu latach prowadzi postępowanie w sprawie samowoli budowlanej dot. wybudowania ogrodzenia i utwardzenia działki nr [...].
Skarżąca wskazała również, że Sąd Rejonowy [...] zawiesił postępowanie toczące się w sprawie wydania nieruchomości H. i B. S. do czasu wydania orzeczenia w sprawie zasiedzenia.
W związku z powyższym, organy administracji wydały bezprawne postanowienia, odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego mimo, że wydanie decyzji w sposób oczywisty zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd zagadnienia wstępnego tj. ustalenia kto jest właścicielem działki nr [...], a więc kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2006r, którym organ ten odmówił zawieszenia postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego utwardzenia i ogrodzenia posesji przy ul. D. na działce nr ew. [...] w W.
Na wstępie podkreślić należy, że Sąd rozpoznając skargę na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania bada wyłącznie prawidłowość tego rozstrzygnięcia, w granicach wyznaczonych przepisem stanowiącym jego podstawę normatywną. Stąd też nie mogą zostać uwzględnione w tym postępowaniu zarzuty skarżącej związane z przekroczeniem przez organy terminów określonych w art. 35 § 3 kpa, czy też brakiem odpowiedzi organu II instancji na "skargę" z dnia 27 października 2006r.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, z wnioskiem o zawieszenie - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa - postępowania w sprawie samowolnego utwardzenia i ogrodzenia posesji przy ul. D. na działce nr ew. [...], wystąpiło Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowe "P." [...] Spółka z o.o., wskazując na toczące się przed Sądem Rejonowym [...] postępowanie z jej wniosku o zasiedzenie działki nr [...] przy ul. D., które w ocenie skarżącej, stanowi zagadnienie prejudycjalne w sprawie prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego.
W tym miejscu wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przytoczony przepis wskazuje podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, co oznacza, iż w razie wystąpienia tej przesłanki organ zobowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, a także kontrolować czy w toku postępowania nie zaistniała taka podstawa.
Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Podkreślić należy, iż w myśl powołanego przepisu konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego zachodzi tylko wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe ( patrz, wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1983 r., sygn. akt I SA 481/83 ONSA 1983/2 poz. 65).
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przy ocenie czy dana kwestia stanowi zagadnienie wstępne niezbędne jest uprzednie ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym ( patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 341/2006).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego w zakresie samowolnego utwardzenia i ogrodzenia posesji przy ul. D. na działce nr ew. [...] w W., a sprawą o stwierdzenie zasiedzenia tejże nieruchomości, toczącą przez Sądem Rejonowym [...]
W tym miejscu wskazać trzeba, że w art. 52 ustawy Prawo budowlane wskazano krąg podmiotów zobowiązanych do dokonania czynności nakazanych decyzjami o nakazie rozbiórki o których mowa w art. 48 i 49b Prawa budowlanego oraz decyzjami o których mowa w art. 50a i 51 Prawa budowlanego. Podmiotami tymi są inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia z dnia 11 maja 2004r., Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi dla przedmiotowej nieruchomości księgę wieczystą Kw. Nr [...], w której jako właściciele ww. nieruchomości wskazani są H. i B.S.
W związku z powyższym, nie ulega wątpliwości, że adresatami rozstrzygnięć w sprawie samowolnego utwardzenia i ogrodzenia posesji przy ul. D. na działce nr ew. [...] w W. winni być jej właściciele.
Nadto, jak słusznie wskazał organ II instancji, w rozstrzyganej sprawie nie miał również zastosowania art. 98 §1 kpa, ponieważ jednym z warunków zawieszenia postępowania na tej podstawie, jest wystąpienie z wnioskiem o zawieszenie przez stronę, na żądanie której postępowanie to zostało wszczęte. Nie może być zatem zastosowany w postępowaniu, które jak w niniejszej sprawie, zostało wszczęte z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło