VII SA/Wa 1189/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. i A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. skargę oddala II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. S. ze Spółki Adwokacko – Radcowskiej B. przy Pl. w W. : tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych oraz kwotę 34 (trzydziestu czterech) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika. VIISA/WA 1189/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) nakazał A. i A. R. rozbiórkę wykonanej dobudowy do budynku o wymiarach rzutu poziomego 9,19m x 3.0 m. W uzasadnieniu organ wskazał, iż rozbudowa wraz z pozostałymi robotami budowlanymi stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej rozbudowy budynku, na podstawie art. 48 ust. 2. ww. ustawy. Uznając ewentualną możliwość zalegalizowania ww. rozbudowy podjęto postanowienie znak [...] z dnia [...] października 2006 r. zobowiązujące inwestorów do przedstawienia: zaświadczenia Prezydenta Miasta Ż. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania miasta Ż. a także projektu zagospodarowania działki w zakresie przedmiotowej inwestycji oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Powyższe dokumenty należało przedłożyć w terminie 60 dni pod rygorem nakazania rozbiórki dobudowy. Inwestor nie wykonał nakazów nałożonych w/w postanowieniem tym samym zaszły przesłanki do podjęcia decyzji o rozbiórce dobudowy w trybie art. 48 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 48 ust. 1 nakazał doprowadzeniu budynku gospodarczego z częścią mieszkalną, do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, przewidującym podest z biegiem schodowym w/w budynku o wymiarach 4,0/3,0 m poprzez rozbiórkę samowolnie zrealizowanej dobudowy do przedmiotowego budynku. Uzasadniając swoją decyzję organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez organ I instancji prawa procesowego, w szczególności art. 7 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 77 Kpa, nakładającego na organ obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, obecny kształt przedmiotowego budynku różni się od jego kształtu przewidzianego w projekcie budowlanym, będącym załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej w dniu [...] sierpnia 1992 r. przez Prezydenta Miasta Ż. oraz decyzji o pozwoleniu na kontynuowanie prac budowlanych, wydanej przez Prezydenta Miasta Ż. w dniu [...] kwietnia 1994 r. Odstępstwo powstało poprzez wykonanie przy budynku, robót budowlanych polegających na: powiększeniu wymiaru przylegającego do budynku podestu ze schodami zewnętrznymi z 4,0/3,0 m do 9,19/3,0 m, przez co podest ten znajduje się w odległości 0,44 m od granicy działki zamiast przewidzianej w projekcie budowlanym odległości 3,5 m, wykonaniu z pustaków żużlobetonowych od strony granicy działki ścianki osłonowej w przestrzeni pomiędzy podestem a gruntem, wykonaniu ściany murowanej od strony wejścia do budynku, wykonaniu równoległej do ściany frontowej budynku, wykonaniu w poziomie parteru obiektu stropu żelbetowego o grubości 10 cm, na którym wykonano ściany osłonowe, które wydzielają powstały w ten sposób wiatrołap, wykonaniu ścian w konstrukcji drewnianej z obustronną obudową z paneli PCV. Wynikiem realizacji powyższych robót budowlanych było wykonanie w miejscu przylegającego do budynku zadaszonego podestu z biegiem schodowym o wymiarach 4,0/3,0 m dobudowy o wymiarach rzutu poziomego 9,19/3,0 m. Realizacja w/w robót objęta była obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie dopełnili. Zatwierdzony projekt budowlany, przewidywał bowiem podest ze schodami zewnętrznymi o wymiarach 4,0/3,0 m a nie 9,19/3,0 m. Zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego, wyrażona m.in. w wyroku NSA w Warszawie z dnia 13 maja 2003r., sygn. akt: IV SA 2176/01 prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował w przedmiotowej sprawie tryb przewidziany w art. 48 ustawy Prawo budowlane, odnoszący się do obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W celu ustalenia, czy dany obiekt budowlany spełnia warunki umożliwiające legalizację samowoli budowlanej, właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów, którego niespełnienie skutkuje zastosowaniem przez organ I instancji art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Jako, że inwestorzy nie przedłożyli dokumentów określonych w tym rozstrzygnięciu, więc Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. słusznie orzekł na podstawie art. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednakże artykuł ten, ma charakter restytucyjny, a nie represyjny i nie może karać inwestora z nawiązką ponad to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia, sygn. akt: IV SA 394/98 OSP 2001/7-8/107). Nie można było zatem prowadzić postępowania w tym trybie w stosunku do całego tarasu, a jedynie w odniesieniu do samowolnie wybudowanej jego części. Dodatkowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że powiększenie wymiaru przylegającego do budynku podestu ze schodami zewnętrznymi z 4,0/3,0 m do 9,19/3,0 m spowodowało zmniejszenie odległości w/w budynku od granicy z działką sąsiednią. W zatwierdzonym projekcie budowlanym odległość ta wynosiła 3,5 m, a obecnie jest to 0,44 m. Stanowi to naruszenie § 12 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75, poz.690 ze zm.). Nie była zatem możliwa w oparciu o przepisy Prawa budowlanego legalizacja obiektu w obecnym kształcie, gdyż warunkiem legalizacji obiektów zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie naruszenie przepisów w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego). Skargę na w/w decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli A. i A. R. zarzucając jej naruszenie prawa i interesu prawnego inwestorów. Jednocześnie skarżący wnieśli o rzetelne rozpatrzenie skargi. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż mają prawo żądać od organów administracji państwowej aby decyzje wydawane były na podstawie faktów a nie na podstawie pomówień. Organ powiatowy nie sprawdził zaś wszystkich dokumentów Urzędu Miasta. Zarzuty te dotyczą zarówno postawy inspektora powiatowego (decyzja uchylona w II instancji) jak też wojewódzkiego, gdzie nie zadano sobie trudu aby skorygować i wyjaśnić błędy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. Jednocześnie skarżący podnieśli, iż realizacja decyzji numer [...] jest niemożliwa, grozi to wręcz katastrofą budowlaną i uniemożliwia korzystanie z budynku mieszkalnego, prowadzenia działalności gospodarczej w części piwnicznej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu [art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)]. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu. Artykuł 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organ powiatowy stanowi w ustępie pierwszym, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast w ustępie drugim artykuł ten stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na podstawie ustępu trzeciego w/w artykułu w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego a także dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego). Wskazać zatem należy, iż ustawodawca na postawie art. 48 w ust. 1 Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednakże przepis ten można zastosować dopiero wówczas, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Oznacza to, iż powyższy przepis art. 48 stanowi podstawę prawną jedynie do nakazania rozbiórki części budynku dobudowanej samowolnie poza zakresem pozwolenia na budowę (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 kwietnia 2001 r. sygn akt. III RN 89/2000, Monitor Prawniczy 2002/4 str. 150, OSNAPiUS 2001/24 poz. 705, Rejent 2002/2-3 str. 161). Sąd stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie zastosował przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Jak wynika z akt sprawy, inwestorzy powiększyli wymiary przylegającego do budynku podestu ze schodami zewnętrznymi z planowanych projektem budowlanym 4,0/3,0 m do 9,19/3,0 m, przez co podest ten znajduje się w odległości 0,44 m od granicy działki zamiast przewidzianej w projekcie budowlanym odległości 3,5 m. Należy zauważyć, iż przepis art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego określa jedną z przesłanek legalizacji samowoli budowlanej, tj. wskazuje sytuacje, kiedy możliwe jest odstąpienie przez organ nadzoru budowlanego od wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (por. art. 48 ust. 1 P. bud.). Legalizacja jest możliwa wyłącznie wówczas, gdy budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie zbliżenie przez inwestora budynku do granicy nieruchomości na odległość 0,44 m, stanowi zarówno odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego jak i naruszenie § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponieważ w niniejszej sprawie zaistniało naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, organ prowadząc postępowanie naprawcze dążył do doprowadzenia samowolnie wykonanej części obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Nie istniała bowiem, na gruncie przepisów Prawa budowlanego, możliwość legalizacji obiektu w istniejącym kształcie, gdyż warunkiem legalizacji obiektów zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej jest między innymi nie naruszenie przez obiekt przepisów techniczno – budowlanych. Jedyną zaś formą doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (w tym przypadku zgodności z w/w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury) było odsunięcie budynku od granicy działki poprzez rozbiórkę samowolnie zrealizowanej części tarasu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, przewidującym podest z biegiem schodowym w/w budynku o wymiarach 4,0/3,0 m. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] nie można zarzucić błędnego zastosowania przepisów obowiązującego prawa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.