I SA/Ke 261/07
WyrokWSA w Kielcach2007-11-21
Skład orzekający: Maria Grabowska, Danuta Kuchta, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot nadpłaty podatku od towarów i usług może zostać uwzględniony, jeśli podatniczka posiada zaległość w tym podatku wynikającą z ostatecznych decyzji, a jednocześnie zainicjowała postępowanie w celu uchylenia tych decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie posiada nadpłaty w podatku od towarów i usług, a jedynie zaległość wynikającą z ostatecznych decyzji organów podatkowych. Brak było podstaw do stwierdzenia powstania nadpłaty w rozumieniu art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał również, że fakt wszczęcia postępowania w celu uchylenia decyzji dotyczących VAT oraz umorzenie postępowania w sprawie podatku dochodowego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu nadpłaty, dopóki istnieją ostateczne decyzje określające zobowiązanie podatkowe.Stan faktyczny
Skarżąca N.C. złożyła wniosek o zwrot nadpłaty podatku od towarów i usług, twierdząc, że wystąpiła ona w dniu likwidacji jej przedsiębiorstwa. Organ podatkowy odmówił zwrotu, wskazując na istnienie zaległości w VAT wynikającej z ostatecznych decyzji, a nie nadpłaty. Skarżąca argumentowała, że postępowanie w sprawie podatku dochodowego zostało umorzone, a postępowanie w sprawie uchylenia decyzji VAT nie zostało zakończone, co powinno skutkować zawieszeniem postępowania o zwrot nadpłaty. Sąd oddalił skargę, uznając brak podstaw do zwrotu nadpłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Banach, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r. sprawy ze skargi N.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku od towarów i usług 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata W.Z. kwotę 292,80 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100), w tym 52,80 złotych (pięćdziesiąt dwa 80/100) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
I SA/Ke 261/07
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] . nr: [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia[...]. nr: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 15 listopada 2006r. do Pierwszego Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek N.C. o rozliczenie i zwrot nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług, która zdaniem podatniczki wystąpiła w dniu 12 lipca 2001r. tj. na dzień likwidacji Przedsiębiorstwa A.. Podatniczka uzasadniła swój wniosek uchyleniem decyzji dotyczących podatku dochodowego oraz wszczęciem postępowania w celu "uchylenia podatku od towarów i usług".
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że decyzjami, na które N.C. powołuje się we wniosku, są decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z [...] nr: [...][...]oraz[...]. Uchylają one decyzje Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...]z dnia [...]nr [...]z dnia[...], nr [...]z dnia[...]. określające podatniczce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1996-1998 i przekazują sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniami z dnia[...]. nr: [...]oraz [...]Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej umorzył postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych - odpowiednio za rok 1996, 1997 i 1998 ze względu na przedawnienie zobowiązań podatkowych za te lata. Na powyższe postanowienia podatniczka wniosła zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej, który postanowieniami z dnia[...]. nr[...][...] oraz [...],stwierdził niedopuszczalność zażaleń. Postanowienia te N.C. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
Odnosząc się do postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznych w podatku od towarów i usług organ wyjaśnił, że zostało ono zakończone decyzjami organu drugiej instancji utrzymującymi w mocy decyzje odmawiające uchylenia całości decyzji ostatecznych Izby Skarbowej z dnia[...]. nr: [...][...]oraz z [...]nr: [...]określających N.C. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące: luty 1996r., za miesiące od kwietnia 1996r. do sierpnia 1996r., od października 1996r. do grudnia 1996r., od stycznia 1997r. do grudnia 1997r. oraz od lipca 1998r. do grudnia 1998r. Na decyzje te podatniczka również złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z sytuacji, w których powstaje nadpłata, a które opisane są w art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jak wynika zapisów kart kontowych N.C. nie posiada nadpłaty w podatku od towarów i usług za lata 1996-2001, natomiast posiada zaległość w tym podatku w kwocie [...] zł. Zaległość ta wynika z ostatecznych decyzji Izby Skarbowej z dnia 15 czerwca 2001r. nr: [...][...] oraz z dnia[...]. nr: [...][...]nadal będących w obrocie prawnym i nie wzruszonych w żaden sposób. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że zarzut naruszenia art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej jest bezpodstawny, bowiem za lata 1999-2001 nie zostały złożone przez podatniczkę korekty deklaracji VAT-7, z których wynikałaby nadpłata w rozumieniu art.72 Ordynacji podatkowej.
Na powyższe rozstrzygnięcie N.C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając naruszenie art. 73 § 1 pkt 1 i pkt 6 Ordynacji podatkowej oraz przepisów postępowania poprzez nie zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego podatku VAT za lata ubiegłe. W związku z zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że postępowanie w przedmiocie naliczania podatku dochodowego od osób fizycznych, umorzone ze względu na przedawnienie orzekania o zaległościach podatkowych, dało podstawę do wystawienia decyzji w podatku VAT. Wynikiem tych decyzji jest istniejąca w zapisach Urzędu Skarbowego zaległość podatkowa w podatku VAT. Zdaniem skarżącej zaległość ta jest wyłącznie skutkiem ustaleń poczynionych w sprawie, w której postępowanie umorzono, a prawidłowość tych ustaleń została zakwestionowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tej sytuacji skarżąca złożyła wnioski o uchylenie decyzji w przedmiocie podatku VAT, a postępowanie w tej mierze nie zostało zakończone. Jednocześnie wystąpiła o zwrot podatku VAT. Ponieważ spór dotyczący zasadności obciążenia podatkiem VAT nie został zakończony, zaskarżoną decyzję należy, zdaniem skarżącej, uznać za przedwczesną. Postępowanie w sprawie powinno zostać zawieszone, bowiem nie zakończone jeszcze postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie decyzji VAT ma bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia, które może zapaść w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r. skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia spraw I SA/Ke 171/07, I SA/Ke 162/07 i I SA/Ke 183/07 tut. Sądu, w których zostały wniesione skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe sprawy dotyczą wznowienia postępowania w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług oraz zaległości podatkowej za lata 1996 - 1998.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę, między innymi na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ
na wynik sprawy.
Sąd również stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części w myśl przywołanej regulacji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (np. art. 247 Ordynacji podatkowej).
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, które miało wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy, czy też, aby zaskarżona decyzja dotknięta była wadami kwalifikowanymi dającymi podstawę do wznowienia postępowania, czy też stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu pomiędzy stronami w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest ocena zasadności wniosku o zwrot nadpłaty w podatku od towarów i usług.
Skarżąca w dniu 15 listopada 2006r. złożyła w Pierwszym Urzędzie Skarbowym wniosek o rozliczenie i zwrot nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług, która zdaniem podatniczki wystąpiła w dniu 12 lipca 2001r., tj. na dzień likwidacji Przedsiębiorstwa A. Jako uzasadnienie wniosku skarżąca podała fakt uchylenia decyzji dotyczących podatku dochodowego oraz wszczęcie postępowania w celu uchylenia decyzji dotyczących podatku od towarów i usług.
Analiza materiału dowodowego sprawy potwierdza, zdaniem Sądu, brak podstaw do uznania zasadności tego wniosku i każe zaakceptować rozstrzygnięcie podjęte przez organ podatkowy. Także postępowanie organów podatkowych zmierzające do podjęcia zaskarżonego aktu nie jest dotknięte wadami kwalifikowanymi, które z punktu widzenia sądowej kontroli uprawniałoby do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Przepis art. 72 Ordynacji podatkowej nie zawiera definicji realnej nadpłaty, tzn. nie określa cech, które temu pojęciu można przypisać. Wymienia natomiast stany faktyczne, których zaistnienie pozwala przyjąć, że powstała nadpłata. Nadpłata powstaje wtedy, gdy dokonana przez podatnika wpłata z różnych względów przewyższa kwotę podatku wymaganą przepisami. Natomiast świadczenie jest nienależne, gdy podatnik dokonuje wpłaty podatku, mimo że nie jest do tego zobowiązany lub w sytuacji gdy w chwili dokonania wpłaty istniał wprawdzie tytuł prawny w postaci decyzji, lecz został on uchylony. W myśl natomiast art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłata, z pewnym wyjątkiem, powstaje z dniem: 1) zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej; 2) pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej; 3) zapłaty przez płatnika lub inkasenta należności wynikającej z decyzji o jego odpowiedzialności podatkowej, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 4) wpłacenia przez płatnika lub inkasenta podatku w wysokości większej od wysokości pobranego podatku; 5) zapłaty przez osobę trzecią lub spadkobiercę należności wynikającej z decyzji o odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 6) złożenia korekty deklaracji w podatku od towarów i usług obniżającej wysokość zobowiązania podatkowego, w związku ze zwiększeniem kwoty podatku naliczonego lub obniżeniem kwoty podatku należnego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.
W przedmiotowej sprawie żaden z wymienionych stanów faktycznych nie miał miejsca. Tak jak prawidłowo ustaliły to organy podatkowe, skarżąca nie posiada nadpłaty w podatku od towarów i usług za lata 1996 - 2001, natomiast posiada zaległość w tym podatku, która wynika z ostatecznych i pozostających w obrocie prawnym decyzji Izby Skarbowej z dnia[...]. i[...]. Przy czym dodatkowo należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się nawet, że dopóki istnieje w obrocie prawnym decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż wykazana w zeznaniu, nie jest możliwe wydanie na żądanie podatnika decyzji stwierdzającej nadpłatę na podstawie art. 72 i następnych Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu, bez znaczenia i wpływu na podjęte przez organy rozstrzygnięcia, tj. dla ustalenia nadpłaty w VAT pozostaje eksponowany przez skarżącą fakt umorzenia postępowania kontrolnego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, które jej zdaniem ma wpływ na określone ostatecznie przez organy podatkowe zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług, a także fakt, że podatniczka zainicjowała postępowanie celem uchylenia ostatecznych decyzji w zakresie VAT. Organ odwoławczy rozpoznał również ostatecznie postanowieniem z dnia[...]., nr [...]wniosek podatniczki o zawieszenie postępowania, czego podatniczka nie kwestionowała na drodze procesowej. Nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty podnoszone w skardze, które także formułowane już w odwołaniu zostały prawidłowo odparte przez organ odwoławczy.
Odnosząc się natomiast do wniosku o zawieszenie postępowania sądowego, złożonego przez skarżącą na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r. należy zauważyć, że przepis art. 125 § 1 ustawy p.p.s.a. stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, między innymi,:
1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym;
2) jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej.
Tak więc w przepisie tym wymienione zostały dwie przesłanki zawieszenia postępowania związane z innymi postępowaniami, mogącymi mieć wpływ na rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie. Jednakże to ocenie Sądu podlega kwestia, czy to inne postępowanie będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W niniejszej sprawie, gdzie kontroli Sądu podlega stan faktyczny i prawny sprawy, jaki istniał w dacie podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania. Okoliczności przedmiotowej sprawy nie budzą bowiem wątpliwości Sądu. Rozstrzygnięcie sprawy zależy zaś od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w postępowaniu zawieszonym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej pojawia się tak zwana kwestia prejudycjalna, czyli przeszkoda, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tegoż postępowania. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w przywołanych we wniosku przez skarżącą sprawach nie jest niezbędny do stwierdzenia, czy zaskarżona w tej sprawie decyzja odpowiada prawu oraz nie będzie on miał dla jej rozstrzygnięcia mocy wiążącej. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 kwietnia 2006r. dla wojewódzkiego sądu administracyjnego kwestią wstępną będzie wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zakwestionowany w skardze akt, czynność lub bezczynność są zgodne z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu (czynności, bezczynności) nie doszło do popełnienia takich uchybień formalnych, które mogły mieć wpływ na jego treść (vide wyrok NSA z 19 kwietnia 2006r. sygn. akt I FSK 845/05, LEX nr 212145).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Stosownie do § 19 w zw. z § 18 ust.1 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd ustalił wynagrodzenie w przedmiotowej sprawie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 292,80 zł w tym 52,80 zł tytułem podatku od towarów i usług.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło