II SA/Gd 638/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-05-18
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Marek Gorski, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, nie badając w sposób kompleksowy interesu prawnego osób trzecich, które wniosły odwołanie, a także nie umarzając postępowania odwoławczego wobec osób, które cofnęły swoje odwołanie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie przeprowadził kompleksowej oceny interesu prawnego każdego z odwołujących się, traktując ich łącznie, mimo że każdy z nich mógł mieć odrębnie usytuowane nieruchomości. Ponadto, organ odwoławczy nie umorzył postępowania w stosunku do osób, które cofnęły swoje odwołanie, co stanowi naruszenie przepisów k.p.a. W związku z tym, zaskarżona decyzja Wojewody została uchylona jako obarczona wadami proceduralnymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wytwórni mas bitumicznych. Skarżący, którzy nie brali udziału w postępowaniu przed organem I instancji, wnieśli odwołanie, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa ochrony środowiska, braku udziału społeczeństwa i wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając zarzuty za niezasadne. W skardze do WSA skarżący powtórzyli argumentację z odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 30 maja 2005 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. H., K. T., S. L., M. J., A. D. na decyzję Wojewody z dnia 30 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3) zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A. H., K. T., S. L., M. J. kwotę po 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych dla każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2005 r. nr [...] Starosta Powiatowy, w następstwie decyzji Wójta Gminy z dnia 27 grudnia 2004 r. nr [...] o warunkach zabudowy, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), art. 57 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627) po rozpatrzeniu wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wytwórni mas bitumicznych wraz z infrastrukturą na działkach nr [...],[...],[...] i [...] położonych w K. Gmina K. Organ wskazał nadto, iż inwestor obowiązany jest ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego oraz zawiadomić właściwy organ nadzoru budowlanego, co najmniej 21 przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania, o zakończeniu budowy. W sentencji decyzji zawarto również wskazanie, iż obszar oddziaływania obiektów obejmuje nieruchomości [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]; organ wskazał również, iż kierownik budowy ma obowiązek prowadzenia dziennika budowy oraz umieszczenia na budowie w widocznym miejscu tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia, zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż dokumentacja dotycząca w/w inwestycji, którą w świetle obowiązujących przepisów zaliczyć należy do mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, wpłynęła do Starostwa Powiatowego w dniu 21 marca 2005 r. Po zapoznaniu się z dokumentacją stwierdzono, iż została ona wykonana zgodnie z prawomocną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia 27 grudnia 2004 r. wydaną przez Wójta Gminy oraz zaopiniowana przez Inspektora Sanitarnego decyzją z dnia 30 marca 2005 r. nr [...]. W tym stanie należało wydać przedmiotowe rozstrzygnięcie. Organ zastrzegł nadto, iż dokonał oceny zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami oraz zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie sprawdzano przy tym projektu budowlanego obiektu, ponieważ w świetle art. 20 ustawy – Prawo budowlane za rozwiązania projektowe odpowiedzialność ponosi projektant.
Odwołanie od przedmiotowego rozstrzygnięcia wnieśli, reprezentowani przez radcę prawnego, S. L., A. D., G. Z., K. T., A. H., J. K. oraz M. J. żądając uchylenia wydanej decyzji oraz wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, ewentualnie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, do której to pośrednio odsyła art. 35 Prawa budowlanego, stanowiący, iż organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę ma obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu, a także wymaganiami ochrony środowiska. W ocenie odwołujących, powołujących się na przepisy w/w aktu prawnego w zakresie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięć na środowisko organ będąc do tego zobligowanym nie zapewnił możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany był raport. Nadto organ nie dopełnił obowiązków informacyjnych nałożonych przez art. 32 cytowanej ustawy. Co więcej naruszono również obowiązek wynikający z art. 46 ust. 10 ustawy – Prawo ochrony środowiska, statuujący dodatkowe elementy jakie zawierać winna wydana decyzja administracyjna; w przepisie tym wskazuje się bowiem na informację o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa. Niezależnie od powyższego odwołujący zakwestionowali znajdujący się w aktach sprawy raport o oddziaływaniu na środowisko, jako nie spełniający warunków określonych przez art. 52 ust. 1 cytowanej ustawy. W ich ocenie raport znajdujący się w aktach zawiera jedynie ogólnikowe informacje bez niezbędnej analizy. Raport odnosi się tylko do obszaru najbliższych kilkuset metrów od granic nieruchomości na których ma zostać zlokalizowana inwestycja i czyni to w sposób niepełny; całkowicie pomija się zaś w nim kwestię hałasu, uciążliwości i negatywnego wpływu samochodów ciężarowych transportujących kruszywo i gotową masę bitumiczną i pracującej kruszarki. Nadto dojazd do miejsca inwestycji prowadzi wąską drogą przez centrum wsi, tuż obok szkoły. Zdaniem odwołujących niezasadne jest też powoływanie się w raporcie na inną inwestycję inwestora oraz potencjalne zmniejszenie jej uciążliwości oraz pominięcie okoliczności, iż inwestycja planowana jest w granicach stref ochronnych Parku Krajobrazowego. Kolejny zarzut opiera się na okoliczności, iż raport w swej treści obejmuje oddziaływanie inwestycji zlokalizowanej na trzech działkach; w rzeczywistości jednak inwestycja realizowana ma być na czterech działkach, co potwierdza m.in. tytuł raportu.
Skarżący podnieśli również, iż z uwagi na zamieszkiwanie w miejscowości, w której inwestor planuje inwestycję przysługuje im przymiot strony postępowania; z uwagi jednak na powyższe naruszenia przepisów bezsprzecznie pozbawiono ich możliwości obrony swoich praw, a wydana w sprawie decyzja narusza art. 34 ustawy – Prawo budowlane.
W dniu 23 maja 2005 r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęły oświadczenia J. K. i G. Z. o cofnięciu wniesionego odwołania oraz pełnomocnictwa dla reprezentującego strony radcy prawnego.
Decyzją z dnia 30 maja 2005 r. nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 28 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 35 ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska zaskarżoną decyzję utrzymał w całości w mocy.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazano, iż zarzuty odwołujących co do braku stosownych informacji odnośnie planowanej inwestycji w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy są w pełni niezasadne. Za taką konstatacją przemawiają m.in. czynności podjęte przez organ I instancji oraz oświadczenia Wójta Gminy i Sołtysa wsi K.; załączone zaś do odwołania wydruki stron internetowych nie stanowią dowodu świadczącego, iż tą drogą nie informowano społeczeństwa o zamierzonej inwestycji. Wydruki strony głównej Starostwa Powiatowego nie posiadają bowiem daty i informacji o obwieszczeniach; wydruki ze strony Urzędu Gminy nie dotyczą zaś okresu poprzedzającego wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Co warte podkreślenia, organ wykonał również wszystkie czynności o których stanowi art. 32 ustawy – Prawo ochrony środowiska; na etapie udzielania pozwolenia na budowę, w następstwie powiadomienia społeczeństwa o toczącym się postępowaniu nie wpłynęły bowiem żadne wnioski lub skargi.
Nadto, zdaniem organu odwoławczego, nie można organowi I instancji czynić zarzutu naruszenia przepisów mających za przedmiot ocenę oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć. Decyzja o pozwoleniu na budowę została bowiem wydana po spełnieniu wymagań określonych w art. 46 ust. 4 pkt 2, art. 48, art. 51 ust. 6, art. 53 i art. 57 w/w aktu normatywnego.
Co więcej, nieuzasadniony jest zarzut mający za przedmiot zbyt ogólnikowe sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko; dokument ten został bowiem sporządzony przez biegłego z listy prowadzonej przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Uprawnień zaś do jego oceny organ odwoławczy nie posiada; nie posiada tych uprawnień również strona, która chcąc podważyć treść raportu winna była przedłożyć inny raport sporządzony przez uprawnioną osobę.
Organ odwoławczy podał również, iż odwołujący pomijając właściwość rzeczową organów błędnie zawarli w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych w toku postępowania prowadzącego do wydania przez Wójta Gminy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; w przedmiotowym zakresie właściwym organem jest bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze a nie organ administracji rządowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w/w wnieśli o uchylenie decyzji organu II instancji jako naruszającej prawo.
W uzasadnieniu skargi skarżący, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazali, iż wydane rozstrzygnięcie narusza art. 34 i 35 ustawy – Prawo budowlane, przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz dyspozycję art. 77 k.p.a. Podniesiono m.in., iż organy wydające w sprawie decyzje nie zapewniły udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu; nie dochowano również określonych obowiązków informacyjnych, nie ujawniono w publicznym wykazie postanowienia o obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania oraz nie zamieszczono wymaganych informacji na stronie internetowej organu. W ocenie skarżących organ odwoławczy w ogóle nie próbował wyjaśnić powyższych kwestii i tym samym naruszył dyspozycję art. 77 k.p.a.
W skardze wskazano ponadto, iż organ odwoławczy niezasadnie przyjął jakoby organ I instancji wykonał wszystkie nałożone ustawą obowiązki; przejawem zadośćuczynienia tym obowiązkom nie może być na pewno powołanie się na oświadczenia złożone przez Wójta Gminy oraz Sołtysa wsi K. Co ważne przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska wyraźnie wskazują 21 – dniowy termin na składanie skarg i wniosków dotyczących postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Organ nie wyjaśnił zaś kiedy stosowne informacje zostały wywieszone. Z wyliczeń wynika z kolei, iż pozwolenie na budowę mogło zostać wydane najwcześniej w dniu 13 kwietnia 2005 r.; tymczasem decyzja organu I instancji została wydana w dniu 11 kwietnia 2005 r.
Mając na uwadze treść uzasadnienia decyzji organu I instancji skarżący zarzucili również naruszenie art. 46 ust. 10 w/w ustawy, normującego nakaz rozważań dotyczących wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w toku postępowania.
Szereg zarzutów podniesiono również w odniesieniu do sporządzonego raportu oddziaływania na środowisko. Zawarty w aktach raport nie zawiera bowiem wymaganych przepisem art. 52 w/w aktu normatywnego danych, ograniczając się do informacji ogólnikowych; co więcej odnosi się on tylko do obszaru najbliższego otoczenia inwestycji i nie zawiera negatywnego wpływu samochodów ciężarowych odbierających surowiec oraz maszyn funkcjonujących w obrębie inwestycji. Co równie ważne, raport zawiera ocenę wpływu inwestycji na trzech działkach. Tymczasem zaskarżona decyzja została wydana dla inwestycji planowanej na 4 działkach, co świadczy o tym, iż raport jednej z nich swoim zakresem nie obejmuje. W tym stanie organ nie mógł dokonać prawidłowej oceny planowanej inwestycji pod kątem wpływu na środowisko opierając się tylko na przedmiotowym dokumencie bez własnych ustaleń w tym zakresie. Pominięto również okoliczność, iż inwestycja jest planowana w granicach stref ochronnych Parku Krajobrazowego, co ma także wpływ na faktyczny obszar oddziaływania obiektu. Skarżący podali nadto, iż w sprawie organ winien był rozważyć możliwość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz dokonanie oględzin z udziałem stron oraz ewentualnie biegłych. W sytuacji zaś stwierdzonych naruszeń prawa oraz pozbawienia skarżących możliwości działania wydane w sprawie rozstrzygnięcie winno być uchylone.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie jakkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Wojewody utrzymujące w mocy decyzję Starosty Powiatowego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.
W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja występuje zaś w sprawie niniejszej; podstawę rozstrzygnięcia stanowią bowiem okoliczności, które niezależnie od tych podniesionych w skardze Sąd zobligowany był wziąć pod uwagę z urzędu.
Mając powyższą konstatację na uwadze wskazać należy, iż dla oceny postępowania organu administracji zasadniczego znaczenia nabierają przepisy art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane odnoszące się do obszaru oddziaływania obiektu, poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich i pojęcia strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Nadto należy mieć na uwadze dyspozycję art. 138 § 1 k.p.a., w którym to ustawodawca przewidział katalog dopuszczalnych rozstrzygnięć podejmowanych w toku postępowania przez organ odwoławczy.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż w świetle przepisów ustawy – Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Z kolei obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane – Dz. U. Nr 93, poz. 888).
Należy podkreślić, że podstawową funkcją definicji obszaru oddziaływania obiektu jest stworzenie podstawy do określenia treści pojęcia interesu prawnego osób trzecich w ramach postępowania o pozwolenie na budowę w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Treścią interesu prawnego jest zaś publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Cechami tego interesu jest to, iż jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się zaś, iż interes prawny musi być rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej; musi być to interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2002 r., IV SA 2238/01, publ. Monitor Prawniczy 2002, nr 12, s. 532).
Jeżeli więc nieruchomość danego podmiotu znajduje się w obszarze oddziaływania danego obiektu, wówczas właścicielowi tej nieruchomości, jej użytkownikowi wieczystemu lub ewentualnie jej zarządcy w sensie art. 43 - 50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) przysługuje przymiot strony we wskazanym postępowaniu.
Podstawowe więc zagadnienie w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy skarżący mogą mieć przymiot strony w niniejszym postępowaniu, a więc czy mają oni interes prawny, rozumiany jako interes oparty na przepisach prawa materialnego.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji, skardze oraz w innych wystąpieniach skarżący swój interes prawny wywodzili bowiem z faktu, iż ich nieruchomości usytuowane są w miejscowości, w której inwestor planuje budowę wytwórni mas bitumicznych. Podnosili nadto, iż bez wątpienia ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, w tym przypadku oddziaływania o charakterze bezsprzecznie negatywnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd wskazuje, iż art. 5 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane zapewnia ochronę interesów osób trzecich w postępowaniach dotyczących m.in. pozwoleń na budowę realizowanych na sąsiednich nieruchomościach. Pojęcie nieruchomości sąsiedniej, na której realizowana jest inwestycja, może obejmować nie tylko nieruchomość graniczącą fizycznie z nieruchomością, której właściciela interes prawny został naruszony, ale również inne nieruchomości. Takie pojęcie nieruchomości sąsiedniej jest powszechnie przyjęte na tle przepisów Kodeksu cywilnego, zawierających regulacje dotyczące tzw. prawa sąsiedzkiego, a ściśle art. 144 k.c., obejmującego zakaz ujemnego oddziaływania na cudzą nieruchomość.
Aktualne jest to również przy wykładni pojęcia interesu osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. W takich przypadkach dla ustalenia interesu prawnego potrzebne jest jeszcze wykazanie wpływu inwestycji, jej uciążliwości, na leżące w pobliżu nieruchomości.
W takim przypadku organy administracyjne prowadzące stosowne postępowanie zobowiązane są do badania interesu prawnego w każdym indywidualnym przypadku w ramach prowadzonego postępowania.
Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2004 r. (IV SA 4/02, baza Lex nr 164450), iż osoba trzecia powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w postępowaniu brać udział na prawach strony, powinna wykazać, że pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo.
Tak więc podmiot taki powinien udokumentować, że jest właścicielem (współwłaścicielem) lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiedniej i że projektowana inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne, wskazując, w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów. Mówiąc o "osobie trzeciej" należy zaś rozumieć to pojęcie zgodnie z art. 29 k.p.a. Co ważne, ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może mieć miejsce wtedy, gdy strona wykaże, że został naruszony jej bezpośredni interes prawny; w tym zaś przypadku organ winien ustalić, że dana inwestycja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa, co jednocześnie narusza interes strony.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, iż podmioty, które wniosły odwołanie od decyzji Starosty Powiatowego nie brały udziału w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji.
Swój akces do sprawy zgłosiły wnosząc stosowne odwołanie od w/w decyzji, w którym podniesiono m.in. zarzut nie uwzględnienia ich interesów przez organ I instancji oraz uniemożliwienie wzięcia udziału w postępowaniu prowadzącym do wydania aktu zatwierdzającego projekt budowlany i udzielającego pozwolenia na budowę. Na uzasadnienie swoich twierdzeń podmioty te podniosły szereg argumentów przemawiających za wadliwością postępowania organu I instancji, a w konsekwencji wadliwością wydanego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym podstawowym zadaniem organu odwoławczego, przy uwzględnieniu treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, było przeprowadzenie kompleksowej oceny w stosunku do każdego z odwołujących co do przysługującego interesu prawnego, a tym samym posiadania przymiotu strony. Organ winien był również w sposób pośredni uwzględnić treść art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) stanowiącego, iż każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Organ odwoławczy, wyposażony w określone środki wynikające z przepisów k.p.a. takiej kompleksowej oceny, w oparciu o istniejący stan faktyczny sprawy i obowiązujące przepisy prawa nie przeprowadził. Nie ocenił bowiem w sposób obiektywny czy w rzeczywistości odwołujący mogą być uznani za strony postępowania z uwagi na fakt, iż są właścicielami/użytkownikami wieczystymi/zarządcami nieruchomości leżących w obszarze oddziaływania obiektu. Uzasadnienie decyzji Wojewody, który w ocenie Sądu oparł się na subiektywnym przekonaniu odwołujących nie zawiera żadnych postanowień w tej materii; stanowi zaś przejaw ustosunkowania się do podniesionych zarzutów.
W ocenie Sądu organ odwołujących potraktował de facto łącznie i jednakowo, choć każdy ze skarżących ma nieruchomości odrębnie usytuowane. Za powyższą konstatacją i zarzutem wobec organu odwoławczego przemawia także okoliczność, iż odwołujący we wniesionym odwołaniu w sposób pośredni sami wysunęli wątpliwość co do swojego statusu (vide: k. 25 akt administracyjnych organu II instancji).
Co więcej, również samo rozstrzygnięcie organu II instancji dotknięte jest wadą skutkującą wyeliminowaniem przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego.
Zwrócić należy bowiem uwagę, iż odwołanie od decyzji organu I instancji wniosło siedem osób reprezentowanych przez radcę prawnego A. P., a przedmiotowy środek odwoławczy wpłynął do organu II instancji w dniu 29 kwietnia 2005 r.
W dniu 23 maja 2005 r. do organu wpłynęły zaś oświadczenia G. Z. i J. K. w przedmiocie cofnięcia odwołania od decyzji organu I instancji oraz udzielonego pełnomocnictwa (vide: k. 12 i 13 akt administracyjnych organu II instancji). Tymczasem organ II instancji w następstwie rozpoznania odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości (vide; k. 7 akt organu II instancji).
Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące braku stosownych ustaleń co do interesu prawnego odwołujących Sąd wskazuje, iż w sytuacji gdy organ odwoławczy uznał wszystkich odwołujących za strony postępowania, w stosunku do osób, które odwołanie cofnęły należało wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Podzielić należy bowiem pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1988 r. (SA/Po 495/88, nie publ.), iż przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a. Taką przyczyną jest bez wątpienia sytuacja, w której strona skutecznie cofa wniesione odwołanie.
Co bezsporne, w sytuacji ustalenia przez organ, iż wszystkie podmioty, które wniosły odwołanie nie są stronami w sprawie należałoby umorzyć postępowanie odwoławcze w całości.
Reasumpcja powyższych rozważań prowadzi do wniosku, iż decyzja organu II instancji jest aktem, który z obrotu prawnego należy wyeliminować. Wykazane naruszenia proceduralne bez wątpienia miały bowiem wpływ na podjęte przez organ rozstrzygnięcie. Jednocześnie Sąd mając na uwadze dyspozycję art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie rozpoznawał zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze. Byłoby to możliwe w sytuacji gdyby status podmiotów, które wniosły odwołanie od decyzji organu I instancji nie budził wątpliwości.
Z powyższych względów Sąd, na mocy art. 145 § pkt 1 lit. c w/w aktu normatywnego uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 30 maja 2005 r. nr [...].
W oparciu o art. 152 w/w ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
O kosztach postępowania orzeczono mając na uwadze art. 200 w/w ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien uwzględnić rozważania mające za przedmiot badanie interesu prawnego podmiotów wnoszących odwołanie; nadto uwzględnieniu winny podlegać rozważania mające za przedmiot prawidłowość rozstrzygnięć wydawanych przez organ odwoławczy w świetle art. 138 § 1 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło