I SA/Łd 1916/06

Dnia 21 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Asesor WSA Cezary Koziński, , Protokolant Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania podatkowego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] Nr [...]; 2) przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi doradcy podatkowemu A.K. kwotę dwieście czterdzieści (240) złotych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. I SA/Łd 1916/06 Uzasadnienie W dniu 10 stycznia 2006 r. G.K. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wniosek o umorzenie postępowania podatkowego. Stwierdziła, iż nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a jedynie kupuje towary na potrzeby rodziny na zasadach ogólnych. Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., działając na podstawie art. 207, art. 165 §1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej postanowił nie uwzględnić wniosku G.K. o umorzenie postępowania podatkowego. Organ wyjaśnił, iż przesłanką wszczęcia postępowania podatkowego były informacje o transakcjach zakupu kosmetyków o znacznych rozmiarach zawieranych przez skarżącą z firmą "A". Wartość zakupów wynosiła: • w 2002 r. – [...] zł; • w 2003 r. – [...] zł; • w 2004 r. – [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji G.K. wniosła o umorzenie postępowania podatkowego lub o uchylenie postanowienia o jego wszczęciu. Uzasadniając odwołanie skarżąca zarzuciła organowi podatkowemu wszczęcia postępowania na podstawie anonimowego donosu. Stwierdziła, iż nie prowadziła działalności gospodarczej. Kosmetyki firmy "A" kupowała na potrzeby własne i rodziny. Środki na ich zakup pochodziły z majątku wspólnego skarżącej oraz jej męża. Podkreśliła, że postępowanie podatkowe prowadzone było przez pół roku, w którym to okresie organ podatkowy nie był w stanie zgromadzić przekonujących dowodów. Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 208 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] roku. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie podatkowe wszczęte zostało po otrzymaniu pisma firmy "A", zgodnie z którym skarżąca była konsultantką tej firmy. Do pisma załączone były faktury sporządzone przez "A" wstawione na rzecz D.K. w okresie od 26 września 2002 r. do 16 listopada 2005 r. Uznał zatem, że postępowanie wszczęte zostało po otrzymaniu przez organ podatkowy wskazanego pisma, a zatem twierdzenie strony skarżącej, iż zostało ono wszczęte jedynie na podstawie anonimu był bezzasadny. Bezzasadny jest również zarzut bezzasadnego prowadzenia postępowania podatkowego. W ocenie organu odwoławczego bowiem częstotliwość i wielkość zakupów dokonywanych przez stronę skarżącą sugeruje możliwość jej dalszej odprzedaży. Okoliczność ta winna być jednakże dokładnie wyjaśniona i właśnie w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz wyjaśnienia stanu faktycznego wszczęte zostało postępowanie podatkowe. Dyrektor podkreślił, że po otrzymaniu w dniu 29 maja 2006 roku przez organ I instancji kserokopii wszystkich faktur wezwał skarżącą do stawienia się w celu przesłuchania w charakterze strony. Przesłuchanie to miało między innymi wyjaśnić kwestie dotyczące przeznaczenia zakupionych kosmetyków. Na wezwanie to strona skarżąca nie stawiła się. W ocenie organu odwoławczego zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie było podstaw do umorzenia postępowania podatkowego. Nie można było bowiem uznać, iż było ono wszczęte bezprawnie. Organ I instancji dysponował bowiem dokumentami (zestawieniem faktur wystawionych dla strony), a nie tylko anonimowym pismem. Dowody te stanowiły podstawę wszczęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania podatkowego wobec skarżącej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G.K. wniosła o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Poddębicach wszczynającego postępowanie podatkowe. Skarżąca postawiła organom podatkowym zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP poprzez bezprawne oskarżenie jej oszustwo podatkowe. W ocenie strony bowiem organy podatkowe, poza anonimową informację, nie dysponowały żadnymi dowodami obciążającymi. W uzasadnieniu skargi przywołano argumenty pokrywające się z zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W ocenie Dyrektora posiadany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowił wystarczającą podstawę do wszczęcia postępowania podatkowego. A zatem wysuwany w skardze zrzut naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest bezpodstawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się skuteczna. Przede wszystkim należało przypomnieć, że stosownie do zasady wynikającej z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Praw o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami co do zakresu zaskarżonego aktu. Z kolei stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji bądź aktów – w tym przypadku decyzji – w oparciu o kryterium zgodności z prawem i obowiązany jest wyeliminować z obrotu prawnego w każdym przypadku zaskarżoną decyzję, jeżeli narusza przepisy prawa w sposób określony w art. 145 wymienionej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wychodząc zatem poza granice skargi, należy stwierdzić, że w myśl art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej, na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Z kolei stosownie do treści art. 237 tej ustawy postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu. Powyższe oznacza, iż od postanowienia o wszczęciu postępowania nie przysługuje zażalenie. Z akt sprawy wynika, a co nie jest sporne między stronami, iż pismem z dnia [...] roku, zatytułowanym odpowiedz na postanowienie z dnia [...] roku Nr [...], którego brak w aktach sprawy, wniosła o umorzenie postępowania podatkowego wszczętego wymienionym postanowieniem o wszczęciu postępowania. W jego motywach wskazała, iż nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej mogącej stanowić podstawę do wszczęcia postępowania podatkowego. W tym stanie rzeczy, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając decyzję odmawiającą uwzględnienia wniosku strony o umorzenie postępowania podatkowego wszczętego z urzędu (art. 165 § 1 O.P.) oraz rozpoznający odwołanie Dyrektora Izby Skarbowej i utrzymujący w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, wskazując m.in. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 208 Ordynacji podatkowej orzekł bez podstawy prawnej. Tym samym jego decyzja oraz decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego były nieważne w świetle art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym należało zauważyć, iż jeżeli strona była zdania, że postępowanie zostało wszczęte bezpodstawnie, to zarzuty powinna zgłosić w postępowaniu wymiarowym w odwołaniu od wydanej w tym postępowaniu decyzji. Natomiast w tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w przypadku nieprzysługującego stronie prawa do złożenia zażalenia od postanowienia powinien stwierdzić niedopuszczalność zażalenia, a co wynika z treści art. 239 w zw. z art. 228 Ordynacji podatkowej. Wobec naruszenia przez organy podatkowe w/w przepisów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. A.W.