I FZ 406/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-21
Skład orzekający: Marek Kołaczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów sądowych, które nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, może zostać uchylone w postępowaniu zażaleniowym?Ratio decidendi
Postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące kosztów sądowych, które nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, uniemożliwiając kontrolę instancyjną, powinno zostać uchylone i przekazane do ponownego rozpoznania. Brak należytego uzasadnienia, w szczególności wskazania właściwej podstawy prawnej i faktycznej, narusza wymogi proceduralne.Stan faktyczny
A. K. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dotyczące kosztów sądowych. WSA w Szczecinie uchylił decyzję organu podatkowego i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. K. kwotę 104 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. A. K. domagał się również zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł, jednak sąd pierwszej instancji nie odniósł się do tego żądania w uzasadnieniu wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 86/07 w przedmiocie kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 10 lutego 2005 r. w przedmiocie podatku akcyzowego oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie.
Wyrokiem z dnia 9 maja 2007 r. (sygn. akt I SA/Sz 86/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną przez A. K. decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K., stwierdził że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a ponadto zasądził od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz A. K. kwotę 104 (sto cztery) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.
A. K. złożył zażalenie z dnia 31.05.2007 r. nr na powyższe orzeczenie WSA w Szczecinie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Zażalenie zostało wniesione na podstawie art. 227 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona wniosła o zmianę pkt. 2 wyroku poprzez zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz skarżącego kwoty 104 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych i kwoty 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
A. K. uzasadnia zażalenie stwierdzeniem, że zarówno w skardze z dnia 15 marca 2005 r., jak i w uzupełniającym ją piśmie z dnia 7 grudnia 2005 r. wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Również w piśmie procesowym z 18 stycznia 2007 r. przedkładając zaświadczenie o wpisie na listę radców prawnych skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Dyrektora Izby Celnej w S. tytułem kosztów zastępstwa procesowego kwoty 600 zł. Jak dalej argumentuje skarżący, uzasadnienie wyroku nie wskazuje dlaczego sąd nie przyznał skarżącemu wnioskowanych przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Strona ocenia, że brak uzasadnienia w tym zakresie powoduje, iż nie wiadomo czy jest to przeoczenie podlegające uzupełnieniu na wniosek skarżącego, czy też nie przyznanie tych kosztów należy traktować jako rozstrzygnięcie negatywne podlegające zaskarżeniu w drodze zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestię zwrotu kosztów postępowania między stronami reguluje Rozdział 1 Działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej - p.p.s.a.). Jak stanowi art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji (a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie), przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia prawa. Zgodnie natomiast z art. 205 § 2 tejże ustawy, który odnosi się do sytuacji, w której strona jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, do niezbędnych kosztów postępowania zalicza się:
- wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach;
- wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego;
- koszty sądowe;
- koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Z kolei w myśl art. 205 § 3 p.p.s.a., szczegółowe zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności, o których mowa wyżej, oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają odrębne przepisy. Do owych przepisów należą między innymi zapisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Należy zauważyć jednakże, że w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji wydając postanowienie o kosztach postępowania jedynie lakoniczne odniósł się do podstawy prawnej zasądzenia kosztów (poprzez przywołanie w uzasadnieniu wyroku wyłącznie art. 200 i ogólnie art. 205 p.p.s.a.) oraz pominął jakąkolwiek argumentację przemawiającą za zasądzeniem kosztów w takiej a nie innej wysokości. Wskazany art. 200 p.p.s.a. jedynie ogólnie określa, że w razie uwzględnienia skargi stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, natomiast nie rozstrzyga samodzielnie o sposobie ustalenia wysokości tych kosztów ani nie stanowi podstawy dla arbitralnej decyzji sądu co do wysokości zasądzonych kosztów. Z kolei art. 205 p.p.s.a. składa się aż z czterech paragrafów, z których jeden dotyczy właśnie wynagrodzenia za reprezentację strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 205 § 2 p.p.s.a.), w związku z czym nie jest możliwe prześledzenie dokładnego toku rozumowania Sądu I instancji w rozpatrywanym w tym miejscu zakresie. Za nieprawidłowe należy w związku z tym uznać takie rozstrzygnięcie, którego sąd nie uzasadnia poprzez wskazanie właściwej podstawy prawnej i faktycznej.
Należy uznać, że sąd powinien uargumentować swoje rozstrzygnięcie wyraźnie wskazując, jakimi przesłankami się kierował, zwłaszcza zaś powołując precyzyjnie właściwe przepisy i podając podstawę faktyczną ich zastosowania. Wymóg ten powinien być spełniony w szczególności z uwagi na fakt, że strona wyraźnie wskazała, w jakiej wysokości domaga się zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania.
Biorąc zatem pod uwagę wskazane wyżej okoliczności, zwłaszcza zaś tę, że sąd pierwszej instancji nie uzasadnił należycie swojego rozstrzygnięcia odnośnie zasądzonych kosztów postępowania (nie podał właściwej podstawy prawnej i pominął podstawę faktyczną), uniemożliwiając tym samym dokonanie instancyjnej kontroli zaskarżonego orzeczenia w rozpatrywanym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny – stosownie do art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło