VI SA/Wa 1673/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-21
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Stanisław Gronowski, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo inne niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, uzasadnia obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bez indywidualnej oceny całokształtu okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Policji nie zbadały w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy. Sam fakt skazania za przestępstwa inne niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (w tym przypadku przestępstwo przeciwko wolności i bezpieczeństwu w komunikacji) nie jest wystarczający do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń. Organy miały obowiązek wykazać związek między popełnionymi czynami a cechami charakteru, postawą życiową i postępowaniem skarżącego, uzasadniający obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Należy indywidualnie rozpoznać każdą sprawę, uwzględniając całokształt okoliczności, a nie stosować prostego przełożenia skazania na cofnięcie pozwolenia.Stan faktyczny
Skarżący A. B. został pozbawiony pozwolenia na broń palną myśliwską decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., utrzymaną w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji. Podstawą cofnięcia pozwolenia było trzykrotne prawomocne skazanie skarżącego za przestępstwa z art. 167 dkk i art. 178a § 1 kk. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa materialnego, błędną wykładnię przepisów oraz nadanie ustawie mocy wstecznej, wskazując na swoje długoletnie posiadanie broni, prowadzenie warsztatu rusznikarskiego, status kombatanta i posiadane odznaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.; stwierdzenie, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwoty 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego A. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 roku, nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. cofnął Panu A. B. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. Nr 52 z 2004 roku, poz. 525 z późn. zmianami), zwanej dalej ustawą o broni i amunicji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ I instancji w dniu 15 września 2006 roku wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia panu A. B. pozwolenia na broń palną myśliwską po powzięciu wiadomości, iż został on trzykrotnie skazany prawomocnymi orzeczeniami Sądu za przestępstwo z art. 167 dkk oraz za przestępstwo z art. 178a § 1 kk.
W prowadzonym postępowaniu uzyskano również pozytywną opinię o stronie z miejsca jej zamieszkania, Polskiego Związku Łowieckiego i Koła Łowieckiego [...] oraz protokół z kontroli warunków przechowywania broni palnej, nie stwierdzający uchybień w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy organ uznał, że fakt skazania strony za przestępstwa umyślne skutkuje utratą przez nią wiarygodności co do przestrzegania przepisów prawa w przyszłości, również dotyczących pozwolenia na broń. Poza tym, zdaniem organu I instancji, okoliczność powyższa w negatywnym świetle stawia stronę jako posiadacza pozwolenia na broń, charakteryzuje ją bardzo ujemnie i pozwala zaliczyć do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego i o których mowa jest w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W takiej sytuacji przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakłada na organ policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń, zaś okoliczność posiadania właściwych warunków do przechowywania broni i pozytywnej opinii w miejscu zamieszkania oraz w kole łowieckim i PZŁ nie może, zdaniem organu, stanowić o pozostawieniu przedmiotowego uprawnienia.
Od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Pan A. B. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji w W. zarzucając jej rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ustawy o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52 z 2004 roku, poz. 525 z późn. zm.) przez błędne zastosowanie tegoż przepisu w stosunku do jego osoby pomimo, że nie zachodzą warunki określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, a mianowicie odwołujący się nie popełnił przestępstwa przeciwko zdrowiu i życiu oraz mieniu. Z uwagi na podniesiony zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako chybionej i sprzecznej z prawem oraz wniósł o umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu odwołania skarżący wywodził, iż organ w sposób dowolny i sprzeczny z prawem ocenił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Fakty, na które powołuje się zaskarżona decyzja w znakomitej większości miały miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 maja 1999 roku, a zatem winna mieć tu zastosowanie zasada "lex retro non agit". Poza tym skazanie za czyny z art. 167 dkk uległy zatarciu.
Organ nie uwzględnił faktu, iż odwołujący się broń palną posiada od 44 lat, jak również przez wiele lat prowadził warsztat rusznikarski bez najmniejszych zastrzeżeń ze strony władz policyjnych.
Strona jest kombatantem i "Sybirakiem", posiada liczne odznaczenia państwowe, niezasadne więc jest uznanie za osobę niewiarygodną, która nie gwarantuje przestrzegania przepisów prawa w przyszłości.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2007 roku Nr [...] po rozpoznaniu odwołania A. B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ Policji po ujawnieniu okoliczności z art. 15 ust. 1 pkt 6 jest zobowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń.
Obawa, o której mowa jest w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest uzasadniona, jeżeli osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń lub je posiadająca została skazana, lub toczy się przeciwko niej postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.
Natomiast w przypadku innych przestępstw organy Policji mają obowiązek ocenić tę okoliczność pod kątem zagrożenia dla interesu lub porządku publicznego. Wymaga to wykazania związku pomiędzy popełnionymi czynami i cechami charakteru danej osoby, jej postawą życiową i dotychczasowym postępowaniem wskazującego na istnienie obawy, że może ona użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Bezsporne jest, iż Pan A. B. trzykrotnie został skazany za przestępstwo przeciwko wolności, tj. za czyn z art. 167 § 1 dkk oraz za przestępstwo z art. 178 a § 1 kk (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości – czyn skierowany przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). Mając na względzie dyspozycję art. 108 kk żadne z wymienionych skazań nie uległo zatarciu.
Z uwagi na popełnione przestępstwa, zdaniem organu, Pan A. B. jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdzenie takie mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 k.p.a.
Argumenty zawarte w odwołaniu nie mają więc wpływu na zmianę rozstrzygnięcia sprawy, albowiem Komendant Główny Policji tak samo jak organ I instancji uważa, że strona nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni palnej w przyszłości. Oceny tej nie może zmienić zarówno pozytywna opinia z miejsca zamieszkania wydana przez właściwy organ Policji, jak i opinia macierzystego koła łowieckiego. Z opinii tych wynika, że Pan A. B. tak w środowisku myśliwych, jak i w miejscu zamieszkania jest pozytywnie postrzegany, ale nie eliminuje to faktu, że popełnił on wymienione wyżej przestępstwa. Okoliczności, że strona jest byłym rusznikarzem, posiada prawa kombatanta oraz liczne odznaczenia państwowe, w tym Order Odrodzenia Polski, nie przemawiają, zdaniem organu II instancji – w świetle poczynionych ustaleń – za zachowaniem mu pozwolenia na broń.
Na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2007 roku Pan A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 15 i 18 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 roku (Dz. U. Nr 52, poz. 525) poprzez bezzasadne uznanie, że naruszył on warunki określone w ust. 1 pkt 1-6 cyt. art. 15 ustawy, pomimo braku podstaw do takiego uznania. Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów procesu.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 19 listopada 2007 roku, stanowiącym odpowiedź na stanowisko organu zajęte w odpowiedzi na skargę Pan A. B. w całości podtrzymał wywody skargi i podniósł, iż zarzuty podane w odpowiedzi na skargę są bezprzedmiotowe, bowiem zawierają argumenty nie przystające do stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego organ dokonał błędnej wykładni art. 15 i art. 18 ustawy o broni i amunicji. Interpretacja ta usiłuje dowieść, wbrew oczywistym faktom, że czyny z art. 191 § 1 kk i art. 178 lit. a kk są przestępstwami skierowanymi przeciwko zdrowiu, życiu i mieniu ludzkiemu.
Czyny art. 191 § 1 kk popełnione przez skarżącego miały miejsce wiele lat przed uchwaleniem ustawy o broni z dnia 21 maja 1999 roku, a skarżący A. B. prowadził nadal licencjonowany zakład rusznikarski. Organ w sposób nieusprawiedliwiony nadał ustawie moc działania wstecz.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Treść przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wskazuje, jak to słusznie przyjęły organy Policji, że ma on charakter obligatoryjny i stanowi podstawę do wydania tzw. decyzji związanej.
Według oceny Sądu, jeśli się weźmie pod uwagę art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji mają charakter zbliżony do decyzji uznaniowej, albowiem w tym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi takimi jak "interes bezpieczeństwa i porządku publicznego".
Taka konstrukcja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zobowiązuje Sąd do zbadania, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobodnej interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, uznać należy, że organy obu instancji nie zbadały w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności niniejszej sprawy. Niesporne jest, iż Pan A. B. został skazany prawomocnymi orzeczeniami Sądu za przestępstwa z art. 167 § 1 dkk i przestępstwo z art. 178 a § 1 kk oraz, że przestępstwa te nie są skierowane przeciwko zdrowiu, mieniu i życiu. W takim przypadku organy Policji były zobowiązane do wykazania związku pomiędzy popełnionymi czynami i cechami charakteru Pana A. B., jego dotychczasową postawą życiową i postępowaniem, który uzasadniałby istnienie obawy, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W aktach sprawy obok informacji z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącej skazania skarżącego istnieją także inne dowody dotyczące cech osobowych skarżącego w postaci opinii z miejsca zamieszkania, z PZŁ, które nie zostały dość wnikliwie rozpatrzone przez organy obu instancji. Organy Policji wyeksponowały fakt skazania Pana A. B., natomiast nie odniosły się szczegółowo do innych dowodów świadczących o długoletnim posiadaniu pozwolenia na broń, prowadzeniu zakładu rusznikarskiego, dobrej opinii w miejscu zamieszkania i w związku łowieckim. Dowodów tych nie należy bagatelizować, a oprzeć się wyłącznie na fakcie skazania skarżącego prawomocnymi orzeczeniami Sądu za przestępstwa inne od tych, które zostały wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Według oceny Sądu sam fakt popełnienia przestępstwa przeciwko wolności i bezpieczeństwu w komunikacji nie wystarcza do uznania, że taka obawa, o której jest mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest uzasadniona. Organy Policji nie mogą stosować prostego przełożenia, że nawet osoba skazana za inne przestępstwa niż przestępstwa przeciwko mieniu, zdrowiu i życiu powinna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Każdą sprawę należy rozpoznać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności.
Mając powyższe względy na uwadze uznać należy, że zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., którego skutkiem było naruszenie omawianych przepisów ustawy o broni i amunicji. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Rozstrzygnięcie pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 p.p.s.a. i 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło