II SA/Go 159/06
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-06-22
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Anna Juszczyk - Wiśniewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia działek, oparta na piśmie starosty potwierdzającym istnienie prawnych granic, może zostać wydana bez przedstawienia dokumentów potwierdzających prawne ustanowienie tych granic?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego jako bezprzedmiotowego, oparta jedynie na piśmie starosty o istnieniu prawnych granic, jest wadliwa, jeśli w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających prawne ustanowienie tych granic. Protokół ustalenia stanu władania nie rozstrzyga o przebiegu granic, a jedynie wskazuje właścicieli. W takiej sytuacji materiał dowodowy jest niepełny i nie pozwala na ocenę, czy istnieje prawem przewidziana forma rozstrzygnięcia o przebiegu granicy.Stan faktyczny
Skarżący B.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia działek. Burmistrz uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, opierając się na piśmie Starosty Powiatowego o istnieniu prawnych granic. Skarżący kwestionował ustalenia, wskazując na spory z sąsiadem i przebudowę płotu. Kolegium Odwoławcze podtrzymało decyzję Burmistrza, wskazując na możliwość rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu cywilnym lub o wznowienie granic.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia działek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r. nr [...].
- 1 -
Sygn. akt II SA/Go 159/06
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją administracyjną z [...] listopada 2005r. Nr [...] Burmistrz umorzył wszczęte na wniosek B.M. postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek położonych w [...], oznaczonych nr ewid. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 29 ustawy z 17 maja 1997r. Prawo geodezyjne (Dz.U. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Organ wyjaśnił, że z dokumentów przekazanych przez Starostwo Powiatowe wynika, że w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego istnieją dokumenty potwierdzające prawne ustanowienie granic pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...], potwierdzone przez właścicieli. Wobec tego Burmistrz uznał, że zachodzą okoliczności do zastosowania przepisów art. 105 § 1 kpa, ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
B.M. nie zgodził się z powołaną decyzją Burmistrza. W odwołaniu od decyzji odwołujący się wskazał, że w 1993r. jego brat, niepełnosprawny umysłowo C.M. podpisał geodetom protokół władania, a w 1998r. umarł. Od tego czasu płot był kilkakrotnie przebudowywany i znajdują się dwa słupki geodezyjne. Z sąsiadem dochodzi do ciągłych awantur, a jest to teren bezpośrednio przy jeziorze, a więc komercyjny. Z map i pomiarów skarżącego wynika, że sąsiad S. rokrocznie go okrada za przyzwoleniem miejscowych władz.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] stycznia 2006r. Nr [...] utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygniecie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 29 ust. 1 ustawy z 17 maja 1997r. – Prawo geodezyjne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) stanowi, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Organ wskazał, że pismem z 24
- 2 -
października 2005r. Starosta Powiatu poinformował Burmistrza, że z zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej znajdują się dokumenty potwierdzające prawne ustanowienie granic pomiędzy działką oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] a działką nr [...]. Z informacji Starosty, a więc organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków dla miasta wynika, że ustalenia stanu władania dokonano we wrześniu 1993r. w związku z realizacją mapy zasadniczej dla miasta w oparciu o materiały archiwalne, operat ewidencji gruntów, jak również użytkowania na gruncie. Z powyższych czynności został sporządzony protokół ustalenia stanu władania, w którym właściciele zaakceptowali ustalone granice. W roku 1995 rozpoczęto prace związane z odnowieniem operatu ewidencji gruntów i budynków. Po ogłoszeniu stanu władania zawiadomiono pisemnie właścicieli nieruchomości o terminie wyłożenia dokumentów z nowego pomiaru do wglądu i możliwości wniesienia uwag. Z powyższych czynności sporządzono protokół ogłoszenia stanu władania, a przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] został przyjęty przez C.M..
W ocenie organu odwoławczego, skoro istnieją prawne granice działek nr [...], zasadnie Burmistrz uznał, że postępowanie rozgraniczające te dwie nieruchomości jest bezprzedmiotowe. Natomiast kwestie sporne dotyczące usytuowania płotu granicznego mogą być rozstrzygnięte w postępowaniu cywilnym określonym przepisami kodeksu cywilnego, bądź w postępowaniu o wznowienie granic – art. 39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2006r. stała się przedmiotem skargi B.M. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż sprawa powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym. W ocenie skarżącego w rozstrzygnięciu sprawy ma mu pomóc Burmistrz. Ma on dokonać z urzędu rozgraniczenia, a dopiero jak nie dojdzie do ugody przed uprawnionym geodetą, to " wkracza sąd na wniosek Burmistrza" Skarżący wskazał, że istotą sporu są dwa słupki geodezyjne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazało, że podnoszony przez skarżącego argument, że dopiero, gdy nie dojdzie do ugody przed uprawnionym
- 3 -
geodetą to wówczas Burmistrz przekazuje sprawę do rozpatrzenia sądowi, nie może być uwzględniony. Kwestie te reguluje art. 33 ustawy Prawo geodezyjne, a przepis ten ma zastosowanie, gdy zachodzą przesłanki do przeprowadzenia rozgraniczenia, a burmistrz lub wójt wydał decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie przekazania sprawy sądowi. Spór o lokalizację płotu z sąsiadem nie może być utożsamiany z koniecznością przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazane.
W administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym w świetle przepisów rozdziału 6 ustawy z 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) może być wydana decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, jeżeli odpadła przesłanka rozgraniczenia.
Organ I instancji umorzył niniejsze postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa, uznając, że skoro istnieją prawne granice działek Nr 336 i 337, to postępowanie rozgraniczające te dwie nieruchomości jest bezprzedmiotowe. Wydając decyzję organ oparł się na informacjach podanych w piśmie Starosty Powiatowego. W aktach sprawy przekazanych do Sądu znajduje się to pismo. Wynika z niego, że z zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa znajdują się dokumenty potwierdzające prawne ustanowienie granic pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...], a ponadto, że w 1995r. został podpisany przez brata skarżącego – C.M. protokół ogłoszenia stanu władania. Należy wskazać, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających prawne ustanowienie granic pomiędzy przedmiotowymi działkami. Tej kwestii nie rozstrzyga także protokół ogłoszenia stanu władania. Protokół ten wskazuje jedynie, kto jest właścicielem działek. Nie odpowiada on jednak na zasadnicze pytanie jak przebiegają granice działek. Uznać zatem należy, że znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest niepełny i nie jest on wystarczający do wydania decyzji administracyjnej. Nie pozwala on również Sądowi ocenić, czy istnieje prawem przewidziana forma rozstrzygnięcia o przebiegu granicy. Za formę tę nie może być uznane pismo Starosty Powiatowego z [...] października 2005r.
- 4 -
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie precyzyjne ustalenie, czy właściwe organy ustaliły w prawem przewidzianej formie przebieg spornej granicy. Dopiero pozytywna odpowiedź na to pytanie uzasadniać będzie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe.
Sąd zwraca również uwagę, że stroną postępowania rozgraniczeniowego powinien być właściciel działki graniczącej z działka skarżącego. Z akt sprawy wynika, że nie brał on udziału w postępowaniu, mimo, iż postępowanie dotyczyło jego interesu prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło