II SA/Gd 434/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok,, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi H. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 16 marca 2005 r., na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlanego (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał H. i J. S. rozbiórkę obiektu budowlanego, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, zrealizowanego na działce nr [...] położonej we W. T., Gmina K., stanowiącego drewniany budynek parterowy z poddaszem użytkowym oraz dachem dwuspadowym, nietrwale związany z gruntem. Organ administracji wskazał, że zabudowa istniejąca na terenie tej nieruchomości składa się z obiektu zasadniczego o wymiarach 5,10 x 5,10 m2 oraz tarasu o wymiarach 5,10 x 1,95 m2, które stanowią całość konstrukcyjno – architektoniczną i funkcjonalną. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że przeprowadzone w dniu 13 września 2004 r. na działce nr [...] we W. T. oględziny wykazały, że znajduje się na niej opisany wyżej obiektu budowlany, posadowiony na fundamentach punktowych z bloczków betonowych, wyposażony w instalację elektryczną oraz wodno –kanalizacyjną. Zgodnie z oświadczeniem właścicieli nieruchomości przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany został w 2000 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Organ administracji wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 obowiązującego wówczas Prawa budowlanego roboty budowlane, polegające na budowie obiektu budowlanego można było rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przy czym przez roboty budowlane należało rozumieć nie tylko budowę, ale także prace polegające na przebudowie, montażu lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z uwagi na to, że inwestorzy nie posiadali pozwolenia na budowę organ zobligowany był do nałożenia na nich obowiązków określonych w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, to jest przedstawienia w terminie do dnia 10 marca 2005 r., zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W postanowieniu nakładającym te obowiązki zawarto pouczenie, że w przypadku gdy budowa będzie sprzeczna z ustaleniami planu miejscowego, a inwestor nie przedstawi ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji, to zastosowanie znajdą przepisy art. 48 ust. 1 i 4 ustawy dotyczące nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami. Inwestorzy H. i J. S. nie przedłożyli opisanych wyżej dokumentów, co uzasadniało wydanie nakazu rozbiórki na wskazanej wyżej podstawie prawnej. H. i J. S. wnieśli odwołanie od tej decyzji, w którym wywodzili, że wybudowali domek letniskowy wraz z szambem bez pozwolenia na budowę. Wskazywali, że wnosili o przekształcenie charakteru ich działki z rolniczej na rekreacyjną, który to wniosek nie został rozpatrzony. Podkreślali, że ich domek nie zagraża środowisku. Ponadto wskazali, że podejmują szereg działań zmierzających do uporządkowania sprawy zalegalizowania dokonanej samowoli budowlanej poprzez zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 15 kwietnia 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne, a samowola budowlana małżonków S. mogła być zalegalizowana wyłącznie w sytuacji, gdyby teren, na którym posadowili oni budynek rekreacyjny był przeznaczony pod zabudowę. Zgodnie z art. 48 ust. 4 obowiązującego Prawa budowlanego nie spełnienie warunków określonych w postanowieniu z dnia 15 września 2004 r. zobowiązywało organy nadzoru do wydania nakazu rozbiórki. Podkreślono, że planowane przez Gminę K. działania mające na celu sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie organu administracji w przedmiotowej sprawie. Organ zobowiązany jest bowiem do brania pod uwagę jedynie planu miejscowego obowiązującego w dniu wydania decyzji. H. i J. S. wnieśli skargę na to rozstrzygniecie, w której wywodzili, że narusza ono art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 22, art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Podkreślili również rażące naruszenie art. art. 7,2 i 32 Konstytucji. Skarżący prezentowali pogląd, że na budowę opisanego w rozstrzygnięciu obiektu rekreacyjnego nie było wymagane pozwolenie, a jedynie zgłoszenie. W ich ocenie wzniesiony na działce nr [...] we W. T. obiekt małej architektury nie wymagał również zgłoszenia. Skarżący podkreślili, że organy administracji "nie wykazały pozytywnych przesłanek warunkujących ingerencję w prawo własności, a sama decyzja narusza art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż nie wyjaśnia podstaw rozstrzygnięcia." H. i J. S. zarzucili również naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, to jest zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, art. 7 i 77 k.p.a., z uwagi na niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do art. 28 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Okoliczności faktyczne sprawy są w istocie bezsporne, gdyż wynikają z ustaleń dokonanych w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 13 września 2004 r. z udziałem właścicieli H. i J. S., którzy potwierdzili zarówno charakter przedmiotowego budynku, jego przeznaczenie, okres budowy oraz fakt, że został on zrealizowany bez pozwolenia na budowę (por. k. 6 akt organu pierwszej instancji). W protokole oględzin, na podstawie pomiarów ustalono powierzchnię budynku letniskowego wraz z zadaszonym tarasem (jako obiektu stanowiącego całość konstrukcyjną oraz architektoniczną). Ten charakter obiektu potwierdza również znajdująca się w aktach organu dokumentacja fotograficzna. Prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji, że skarżący w 2000 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zrealizowali na własnej działce nr [...] w miejscowości W. T., przeznaczonej pod uprawy rolne, opisany w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji obiekt budowlany, pełniący funkcję rekreacyjną wraz z zadaszonym tarasem. Z pisma Wójta Gminy K. z dnia 31 sierpnia 2004 r. (k. 11 akt organu) wynika w sposób jednoznaczny, że działka nr [...] we W. T. w okresie obowiązującego w dacie budowy przedmiotowego obiektu planu miejscowego była przeznaczone pod uprawy polowe i ogrodnicze. Powołane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepisy art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego jednoznacznie stanowiły, że w przypadku nie spełnienia przez inwestorów w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych w postanawianiu opartym na jego ust. 3 (tj. między innymi przedłożenia zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy o zgodności obiektu z ustaleniami planu lub decyzji o warunkach zabudowy), to organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy. Wyjaśnić należy również skarżącym, że niedopuszczalna jest legalizacja samowoli budowlanej dokonana na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę. Legalizacja samowoli budowlanej możliwa jest tylko wówczas, gdy wydane zostanie zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Oczywiście bezzasadny jest zarzut skarżących, iż wzniesiony przez nich obiekt jest obiektem małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, który stanowi, że obiektem małej architektury są niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie tylko nie narusza obowiązującego prawa, ale wprost przeciwnie przeciwdziała oczywistej samowoli budowlanej i przywraca naruszony przez skarżących porządek prawny. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę, jako pozbawioną podstaw prawnych.