II SA/Bd 760/07

Dnia 21 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 roku sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. II SA/Bd 760/07 Uzasadnienie Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] zastępca Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej [...], decyzją z dnia [...]2007 r. zmienił od dnia [...]2006 r. wysokość przysługującego skarżącemu Z. L. zasiłku stałego kwoty 444 zł na kwotę [...] zł miesięcznie. Jako przyczynę tego rozstrzygnięcia wskazano zmianę dochodu skarżącego. W drodze wywiadu środowiskowego ustalono mianowicie, że od [...] 2006 r. skarżący otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie, co powoduje zwiększenie wysokości należnego zasiłku stałego właśnie o tą kwotę (477 zł - [...] zł = [...]zł). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z [...]2007 r. uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej daty zmiany decyzji i zmieniło wysokość zasiłku stałego z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł od [...]2007 r. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na treść przepisu art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593; z późn. zm.) oraz, że niewątpliwym jest to, że w wysokości dochodu skarżącego nastąpiła zmiana i że różnica między kryterium dochodowym (477 zł) a jego rzeczywistym dochodem ([...] zł zasiłek pielęgnacyjny) wnosi [...] zł i stanowi o wielkości przyznanego świadczenia. Podkreślono, że z przepisu art. 106 ust. 5 ani z innych przepisów o pomocy społecznej nie wynika od jakiej daty powinno przysługiwać świadczenie w zmienionej wysokości. Stwierdzono, że decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu ma charakter konstytutywny, a zatem może stanowić o utracie prawa do pomocy społecznej lub zmianie wysokości pobranego dotychczas świadczenia tylko na przyszłość. Tymczasem organ I instancji ustalił nową wspólność zasiłku stałego, niekorzystnego dla skarżącego, już z dniem [...]2006 r., mimo że decyzje w tym zakresie została wydana w dniu [...]2007 r. Tym samym decyzją organu I instancji orzeczono o utracie prawa do zasiłku stałego w wyższej kwocie wstecznie, co jest sprzeczne z treścią art. 106 ustawy o pomocy społecznej. Decyzję organu II instancji zaskarżył Z. L.. Zażądał aby nie wliczono do jego dochodu kwoty pobieranego zasiłku pielęgnacyjnego ponieważ zasiłek ten w całości przeznacza dla osób, które zajmują się jego pielęgnacją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż rozstrzygając sprawę organ II instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, iż stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dania 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie jest także władny dokonywać kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Materialno – prawną podstawą rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 65, poz. 593;z późn. zm.). Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt. 1 tej ustawy, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej – czyli aktualnie od kwoty 477 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1). Zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być niższa 444 zł miesięcznie. Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o: - miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, - składki na ubezpieczenie zdrowotne określane w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu zdrowa oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, - kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Przy czym do tak ustalonego dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartość świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Przyznanie zasiłku stałego następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1 ustawy). Decyzja ta może być zmieniona lub uchylona także w drodze decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody, między innymi w przypadku zmiany sytuacji dochodowej strony (art. 106 ust. 5 ustawy). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Pozostaje bowiem poza sporem to, że skarżący pobierając od [...]2006 r. zasiłek stały, poczynając od dnia [...]2006 r. uzyskał ponadto prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Spowodowało to zmianę sytuacji dochodowej skarżącego w rozumieniu cytowanych powyżej przepisów, mającego wpływ na wysokość zasiłku stałego. Organ administracji słusznie zatem, powziąwszy o tym wiadomość, z urzędu podjął działanie zmierzające do weryfikacji decyzji przyznającej prawo do świadczenia w postaci zasiłku stałego, w zakresie jego wysokości. Stosowny tryb postępowania w takim przypadku przewiduje art. 106 ust. 5 (cytowany powyżej), który w powiązaniu z przepisem art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego umożliwia wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. Prawidłowo organ administracji ustalił, że wysokość zasiłku stałego wypłacanego równolegle z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł miesięcznie, wynosić będzie [...] zł. Kwotę tą uzyskano odejmując od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, kwotę zasiłku pielęgnacyjnego będącego, jak słusznie przyjęły to organy administracji, dochodem skarżącego (477 zł – [...] zł = [...] zł). Podkreślić należy, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości nieuwzględniania kwoty zasiłku pielęgnacyjnego przy obliczaniu dochodu osoby domagającej się zasiłku stałego, czy też innych świadczeń z pomocy społecznej. W związku z tym bez znaczenia dla obliczania wysokość zasiłku stałego jest to czy i na jaki cel kwotę zasiłku pielęgnacyjnego przeznacza osoba pobierająca świadczenie. Z powyższych względów skarga nie mogła zostać uwzględniona. Należy ponadto stwierdzić, iż słusznie organ administracji II instancji uznał, że decyzja wydawana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej (cyt. na wstępie), ma charakter decyzji konstytutywnej. Stwierdzenie przez organ administracji ziszczenia się przesłanek określanych w tym artykule wiąże się więc z wydaniem decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję pierwotną ze skutkiem na przyszłość (ex nunc), a nie z chwilą zaistnienia zamiany sytuacji dochodowej skarżącego (ex tunc). Prawidłowo zatem organ II instancji działając na podstawie art. 133 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, dokonał zmiany decyzji organu I instancji co do daty, od której przysługuje skarżącemu niższe świadczenie, ustalając je na dzień [...] 2007 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.