II SA/Wa 1394/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., wydaną na podstawie art. 108 ust. 1 i 5 w związku z art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 i art. 109 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), nie przyznał S.R. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca, jako funkcjonariuszka w służbie stałej, w dniu [...] czerwca 2001 r. zawarła z Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...] - Zakład Budżetowy umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w G. przy ul. [...], na czas nieoznaczony. Powierzchnia tego lokalu odpowiada przysługującym normom zaludnienia. W ocenie organu, S.R. ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co wyklucza zastosowanie art. 102 ust. 1 powołanej wyżej ustawy określającej prawo funkcjonariusza w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Organ podał, że uprawnieniu funkcjonariusza odpowiadają obowiązki Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zmierzające do zaspokojenia tego prawa, które realizowane są poprzez: przydział lokalu mieszkalnego w formie decyzji administracyjnej (art. 104 ust. 1), prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 106 ust. 1) oraz prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 108 ust. 1). Z art. 108 ust. 1 ustawy wynika, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje temu funkcjonariuszowi w służbie stałej, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, wydanej przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, ale spełnia warunki do jego otrzymania. Stosownie zaś do art. 109 ustawy, w przypadku gdy funkcjonariusz skorzystał z pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 ust. 1, bądź on sam lub jego małżonek posiada w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, a także w razie zbycia przez niego lub jego małżonka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, to prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej nie przysługuje, co skutkuje brakiem przesłanek do otrzymania pomocy finansowej wynikającej z art. 108 ust. 1 ustawy. Zdaniem organu, S.R. nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, ponieważ nie ma ona prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, określonego w art. 104 ust. 1 powołanej ustawy, z uwagi na to, iż posiada już inny, odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę. W odwołaniu z dnia 24 maja 2007 r. do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego skarżąca zakwestionowała zaskarżoną decyzję i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podała, że celem jej wniosku o udzielenie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie była chęć nabycia nowego, innego lokalu lecz konieczność wykupienia mieszkania, w którym obecnie zamieszkuje. Nie chce ona poprawić swoich potrzeb mieszkaniowych lecz jedynie pozostać w mieszkaniu, co bez jego wykupienia, będzie niemożliwym. Wskazuje, że do wykupienia przedmiotowego lokalu została zobligowana przez Urząd Miasta w G. na podstawie uchwały Rady Miasta w G. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]. W ocenie skarżącej spełnia ona przesłanki do uzyskania lokalu mieszkalnego. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego; zwanej dalej kpa, art. 108 ust. 1 i 5 w związku z art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 i art. 109 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania wnioskodawczyni pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ powołał się na argumenty przedstawione w decyzji pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.R. wniosła o uchylenie decyzji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 kpa, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji przez pracownika organu administracji publicznej podlegającemu obligatoryjnemu wyłączeniu, gdyż brał on udział w postępowaniu w pierwszej instancji, 2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu w zw. z § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 maja 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu poprzez ich błędną wykładnię. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumenty powołane w wydanych w sprawie decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.; powoływanej dalej jako ustawa), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje, z uwzględnieniem członków rodziny, prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Prawo do lokalu mieszkalnego jest zatem wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych uprawnionego funkcjonariusza. Gramatyczna wykładnia art. 102 ust. 1 w związku z art. 108 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, że przysługujące funkcjonariuszowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy, jest zatem konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego. Z treści art. 108 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Uprawnienia funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być analizowane bez uwzględnienia treści przepisu art. 109 tej ustawy, zgodnie z którym lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 ust. 1, 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, 3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2, 4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 110 ust. 3. Reasumując należy stwierdzić, że funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego ani pomoc finansowa na cel oznaczony w art. 108 ust. 1 ustawy, jeżeli ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe określone w art. 109 ust. 1-4 tej ustawy. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej pomocy finansowej w celu wykupienia mieszkania, w którym obecnie zamieszkuje. W sprawie bezspornym jest, że S.R. w dniu [...] czerwca 2001 r. zawarła z Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...] - Zakład Budżetowy umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w G., natomiast do tego dnia pobierała równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Skarżąca posiada więc w miejscowości, w której pełni służbę lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej jej powierzchni mieszkalnej. Słuszny jest pogląd organu dotyczący interpretacji zawartego w art. 109 pkt 2 ustawy pojęcia "posiadającemu" lokal. Pojęcie to należy rozumieć wprost jako wszelkie stany faktycznego władztwa. Zgodnie z art. 336 kc posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Skoro zatem S.R. jest posiadaczem samoistnym lokalu mieszkalnego, na podstawie umowy najmu na czas nieoznaczony, to niemożliwym jest przydzielenie jej lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, a tym samym przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że stosownie do art. 108 ust. 1 w związku z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, funkcjonariuszowi przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli funkcjonariusz nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 102 ust. 1 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Organ odmawiając przyznania pomocy finansowej nie naruszył zatem wskazanych w skardze przepisów ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 maja 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Nie jest też zasadny zarzut skarżącej naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G., który brał udział w postępowaniu w pierwszej instancji. Na podstawie decyzji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr 7 z dnia 9 lipca 2002 r. w sprawie udzielenia upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater pozostających w dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a także świadczeń finansowych związanych z prawem funkcjonariuszy do lokalu mieszkalnego - Dz. Urz. ABW Nr 4, poz. 20 ze zm., wydanej w oparciu o art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, do wydawania decyzji w tych sprawach zostali upoważnieni dyrektorzy delegatur ABW - dla funkcjonariuszy pełniących służbę w podległej delegaturze ABW. Stosownie do art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez centralny organ administracji rządowej podporządkowany lub nadzorowany przez Prezesa Rady Ministrów, nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z powołanego przepisu wynika, jak słusznie wskazuje Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozpoznaje ten sam organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Tak więc Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G., zgodnie z trybem określonym w art. 127 § 3 kpa, prawidłowo rozpoznał wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym należało stwierdzić brak uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku. ----------------------- 5