II SAB/Wa 3/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędzia WSA Joanna Kube Asesor WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2006r. sprawy ze skargi Z.P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. W dniu 17 października 2005r. Z.P. sformułował do Ministra Obrony Narodowej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...]stycznia 1986r. nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podał, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej organu, gdyż według jego miejsca zamieszkania organem właściwym nie mógł być Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S., lecz Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K.. Zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 1, 2, 4, 5, 6, 7 i art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W dniu 24 października 2005r. Szef Oddziału Skarg i Wniosków Sekretariatu Ministra Obrony Narodowej przekazał wniosek Z. P. z dnia [...] października 2005r. Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w S. celem merytorycznego rozpatrzenia. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. decyzją z dnia [...] listopada 2005r. umorzył postępowanie w sprawie z wniosku Z.P. o stwierdzenie nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] stycznia 1986r. nr [...] i nr [...] W motywach decyzji podano, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ pismem z dnia 1 listopada 2005r. Z. P. wystąpił do Dyrektora WBE w S. o pozostawienie bez rozpoznania jego wniosku z dnia 17 października 2005r. oraz o zwrot tego wniosku wraz z załącznikami. Jednocześnie w decyzji zawarto pouczenie o możliwości złożenia od niej odwołania do Sądu Okręgowego w S.. W dniu 1 listopada 2005r. Z.P. sformułował do Ministra Obrony Narodowej zażalenie, twierdząc, że – jako organ nadzoru – nie rozpoznał jego wniosku z dnia 17 października 2005r. o stwierdzenie nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...]stycznia 1986r. nr [...] i nr [...]. W zażaleniu Z.P. podniósł, że przedmiotowy wniosek nie może być rozpoznawany przez Dyrektora WBE w S., gdyż nie jest on organem nadzoru nad Szefem Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. W uzupełnieniu zażalenia z dnia 18 listopada 2005 r. Z.P. podtrzymał swoje dotychczasowe żądania i zawarł nowy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia [...] listopada 2005r. o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku z dnia 17 października 2005r. oraz umorzenie tegoż postępowania jako bezprzedmiotowego. W dniu 25 listopada 2005 r. Z. P. sformułował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przedmiotem skargi uczynił bezczynność Ministra Obrony Narodowej, polegającą na nierozpatrzeniu jego wniosku z dnia 17 października 2005r. o stwierdzenie nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] stycznia 1986r. nr [...] i nr [...]. Wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku zgodnie z zawartym w nim żądaniem i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego w kwocie 1.000 zł. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika – gdy chodzi o decyzję administracyjną – że nakazanie jej wydania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy. Celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez właściwy organ decyzji administracyjnej w sprawie wszczętej żądaniem strony. Z. P. zarzut bezczynności Ministra Obrony Narodowej wywodzi właśnie z faktu niewydania przez ten organ decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] stycznia 1986r. nr [...] i nr [...]. Skarżący nie ma jednak racji, twierdząc, że Minister Obrony Narodowej winien wydać w tym zakresie decyzje administracyjne. Obie decyzje objęte wnioskiem skarżącego z dnia 17 października 2005r. o stwierdzenie ich nieważności są decyzjami podjętymi na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (t. j.: Dz. U. z 1983r. Nr 29, poz. 139 z późn. zm.) są więc decyzjami emerytalnymi. Co do zasady od decyzji takich przysługiwało i przysługuje nadal, zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. j.: Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.), odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Skarżący od decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. nie wnosił odwołań, skierował zaś do Ministra Obrony Narodowej wniosek z dnia 17 października 2005 r. o stwierdzenie ich nieważności. W dniu wydania decyzji przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. właściwość wojskowych organów emerytalnych określało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 stycznia 1973r. w sprawie ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych i ich rodzin oraz wypłaty świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia (Dz. U. Nr 3, poz. 24 z późn. zm.). Na podstawie tego rozporządzenia w sprawie uprawnień Z. P. do świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego mógł orzekać właściwy wojewódzki sztab wojskowy. Jego właściwość ustalana była według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej do zaopatrzenia emerytalnego. Mocą rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 kwietnia 1990r. zmieniono rozporządzenie w sprawie ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych i ich rodzin oraz wypłaty świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia (Dz. U. Nr 31, poz. 186) w ten sposób, że dotychczasową właściwość wojewódzkich sztabów wojskowych zastąpiono właściwością wojskowych biur emerytalnych. Z kolei rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 grudnia 1994r. w sprawie szczegółowych zasad postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin potwierdzało właściwość wojskowych biur emerytalnych do dnia 5 maja 2004r., kiedy to mocą rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618) organem właściwym w tego rodzaju sprawach stał się dyrektor wojskowego biura emerytalnego, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do zaopatrzenia emerytalnego. W świetle przepisów rozporządzenia z dnia 23 lutego 2004r. oraz załącznika do niego, określającego siedziby oraz terytorialny zasięg działania wojskowych organów emerytalnych, kompetencje ówczesnego Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. dziś wykonuje Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S.. Zgodnie z art. 32 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Przepis ten wskazuje, że możliwe jest stosowanie trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w procedurze administracyjnej, wobec decyzji emerytalnych, podjętych na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych. Norma ta wyraźnie również precyzuje, który organ jest w tych kwestiach właściwy. W ocenie Sądu, ustawodawca, odsyłając w zakresie trybów nadzwyczajnych do zasad przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednocześnie zastrzegł w tych sprawach właściwość wojskowego organu emerytalnego. Wojskowym organem emerytalnym, o którym mowa w tym przepisie, jest właściwy dyrektor wojskowego biura emerytalnego i tylko ten organ może zajmować się sprawą ewentualnego unieważnienia decyzji (§ 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin). Skoro więc w sprawie chodzi o stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji emerytalnych wydanych przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S., którego kompetencje dziś realizuje Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S., zatem – w świetle art. 32 ust. 2 cytowanej już ustawy – uzasadnionym było przekazanie wniosku Z. P. z dnia 17 października 2005r. Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w S.. Z przytoczonego na wstępie przepisu art. 149 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika a contrario, że przekazanie przez organ niewłaściwy wniosku według właściwości wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu nawet wówczas, gdy faktyczne przekazanie wniosku odbyło się bez formalnego wydania postanowienia w trybie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Innymi słowy, Minister Obrony Narodowej, będąc niewłaściwym do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zobowiązany był do przekazania wniosku do organu właściwego, i choć odbyło się to bez wydania stosownego postanowienia o przekazaniu wniosku, to jednak Minister Obrony Narodowej nie pozostaje w bezczynności, albowiem wniosek Z. P.z dnia 17 października 2005r. faktycznie został przekazany Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w S.. To, co stało się po jego przekazaniu, nie wchodzi w zakres rozpoznawanej przez Sąd sprawy. Wszak zarzut skargi dotyczy bezczynności Ministra Obrony Narodowej w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącego z dnia 17 października 2005r. Z tych względów Sąd uznał wniesioną skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej za nieuzasadnioną. Zgodnie z art. 200 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu jedynie w wypadku uwzględnienia skargi (i tylko wtedy, gdy koszty te faktycznie wystąpiły i zostały należycie udokumentowane). Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.