I SA/Wa 35/04
WyrokWSA w Warszawie2006-03-24
Skład orzekający: Monika Nowicka, Jerzy Siegień, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod budowę autostrady została ustalona prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z uwzględnieniem wartości rynkowej nieruchomości na dzień wydania decyzji o lokalizacji drogi i wartości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, dokonane przez rzeczoznawcę majątkowego na podstawie operatu szacunkowego, było prawidłowe. Wycena uwzględniała stan nieruchomości na dzień wydania decyzji lokalizacyjnej i jej wartość rynkową w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, zgodnie z przepisami ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia wykonawczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. T. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o wywłaszczeniu części nieruchomości pod autostradę A-2 i ustaleniu odszkodowania. Skarżący kwestionował wysokość odszkodowania i nie zgadzał się na wywłaszczenie, preferując sprzedaż gruntu. Organy administracji uznały, że postępowanie wywłaszczeniowe było zasadne po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy cywilnoprawnej, a wysokość odszkodowania została ustalona prawidłowo.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie asesor WSA Jerzy Siegień asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2006 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i przyznania odszkodowania oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina D. oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha i ustalającej odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w wysokości [...] złotych (słownie: [...] złotych), podlegające waloryzacji na dzień wypłaty w/w kwoty.
W uzasadnieniu swego stanowiska Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1996r. nr [...] ustalono lokalizację autostrady A-2 i opisana na wstępie część nieruchomości została przeznaczona pod jej pasy drogowe.
W związku z tym, że starania zmierzające do nabycia nieruchomości w drodze
cywilnoprawnej nie dały pozytywnego rezultatu, na wniosek Prezesa Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad (poprzednika Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad), zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu przedmiotowej działki ustalając za nią jednocześnie odszkodowanie.
Od decyzji organu wojewódzkiego odwołanie wniósł jej właściciel – S. T. podnosząc, iż nie zgadza się na dokonanie wywłaszczenia a jedynie na sprzedaż niniejszego gruntu oraz zakwestionował wysokość ustalonego odszkodowania.
Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej organ zauważył, że zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz. U. z 2001 r. nr 110, poz. 1192 ze zm.) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nabywa w imieniu Skarbu Państwa nieruchomości lub ich części na cele budowy autostrad w drodze umowy. Natomiast w myśl z art. 29 ust. 1 powołanej ustawy, po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, nie krótszym niż 2 miesiące od dnia otrzymania przez właściciela nieruchomości pisemnej oferty Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy, na wniosek Generalnego Dyrektora wojewoda wszczyna postępowanie wywłaszczeniowe.
Z akt sprawy wynika, iż w piśmie z dnia 12 czerwca 1997 r. skierowanym do A. i S. małżonków T. Agencja Budowy i Eksploatacji Autostrad przedstawiła ofertę zawarcia powyższej umowy odnośnie sprzedaży m. in. przedmiotowej działki. Wobec braku zgody na zawarcie umowy przez właścicieli gruntu, którego oferta dotyczyła, w dniu 16 października 1997 r. Wojewoda [...] wyznaczył dodatkowy termin na zawarcie umowy tj. do dnia 19 grudnia 1997 r. Ponieważ i w tym terminie nie doszło do zawarcia umowy – zdaniem organu - Agencja Budowy i Eksploatacji Autostrad wypełniła ustawowy obowiązek przedstawienia oferty jako czynności mającej poprzedzić wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podniósł także, iż sposób określania wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy autostrady został uregulowany w art. 32 powołanej ustawy z dnia
27 października 1994 r., zgodnie z którym – odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno odpowiadać jej wartości rynkowej, ustalonej wg stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Natomiast przepis art. 18 ust. 1 - obowiązującej w dacie orzekania - ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721) jednoznacznie precyzował już, iż wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.
W niniejszej sprawie Wojewoda w decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. ustalił z pomocą rzeczoznawcy majątkowego odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość przy uwzględnieniu wyceny z dnia [...] czerwca 2003 r. w której przyjęto stan nieruchomości istniejący w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej a wartość aktualną. Z uwagi zatem na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie odszkodowanie, które zostało ustalone na podstawie operatu szacunkowego wykonanego przez rzeczoznawcę majątkowego, określającego wartość przedmiotowej części nieruchomości, stosownie do powołanego przepisu art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. było prawidłowe.
Subiektywne przekonanie odwołującego się i twierdzenie przez niego, iż wskazana w operacie wartość nieruchomości jest zbyt niska, nie świadczyła bowiem o wadliwości operatu szacunkowego. Tym bardziej, że S. T. nie przedstawił alternatywnej opinii rzeczoznawcy majątkowego ani też innego dowodu dyskwalifikującego operat szacunkowy wykonany na potrzeby ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie.
Mając zatem na względzie brak zasadności zarzutów zawartych w odwołaniu i oceniając decyzję organu I instancji jako prawidłową Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał ją w mocy.
Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi S. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący twierdził, że przedmiotowa decyzja narusza prawo własności zastrzeżone w Konstytucji a ponadto wyraził pogląd, że akceptował by dobrowolną sprzedaż gruntu, ale za wyższą cenę.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie zauważając, że treść skargi stanowi jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi i prawnymi zawartymi w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza zatem, że sąd administracyjny ocenia jedynie wydany akt pod względem jego legalności.
W związku z tym oceniając w tym kontekście zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy.
Stwierdzić należy, że choć zaskarżenie dotyczyło całości decyzji tj. zarówno kwestii wywłaszczenia jak i odszkodowania, stanowisko skarżącego sprowadzające się do akceptacji zbycia przedmiotowego gruntu w trybie umowy oraz żądanie by wysokość odszkodowania za jego 1 m kw. wynosiła [...] złotych, świadczyło o tym, że w istocie rzeczy problem związany z orzeczonym wywłaszczeniem sprowadzał się w zasadzie do wysokości ustalonego odszkodowania.
Jak wynika z akt sprawy szacowania nieruchomości dokonywała osoba uprawniona tj. rzeczoznawca majątkowy. Operat został sporządzony dniu [...] czerwca 2003 r. i zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa tj. w szczególności z: ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych a także w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1924) a pomiędzy datą sporządzenia wyceny a wydaniem decyzji przez Wojewodę upłynął okres miesiąca, przy czym decyzja organu I instancji zapadała w sytuacji stabilizacji rynku.
Podkreślenia wymaga, ze wywłaszczenie następowało w oparciu o istniejącą decyzję lokalizacyjną i lustrację nieruchomości dokonaną w dniu [...] maja 2003 r. Zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowy teren został przeznaczał pod budowę autostrady, zaś poprzednie jego przeznaczenie było rolne.
Zgodnie z przepisem § 37 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. przy określaniu wartości gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele. Powyższe oznacza, że wyceniając określony grunt, na którym ma być zlokalizowana droga publiczna - jako materiał porównawczy stosuje nie ceny wszystkich gruntów sprzedawanych w okolicy, ale ceny gruntów sprzedanych z przeznaczeniem pod budowę dróg.
Słusznie organ odwoławczy zauważył również, że skarżący jedynie kwestionował przyjętą przez rzeczoznawcę ds. wyceny nieruchomości wysokość odszkodowania, natomiast nie domagał się przeprowadzenia na tę okoliczność dowodu z opinii innego rzeczoznawcy ani też sam nie przedstawił żadnego, innego, miarodajnego dowodu.
Jedynie dla porządku Sąd z urzędu zauważa, że postępowanie wywłaszczeniowe dotyczyło gruntu składającego się z trzech działek tj. nr [...] (której dotyczy zaskarżona decyzja) a będącej własnością S. T. – vide: akt własności ziemi z dnia 9 czerwca 1976 r. i decyzja o podziale Burmistrza Miasta D. z dnia [...] stycznia 1998 r. nr [...] oraz działek nr [...] i [...] stanowiących własność małżonków A. S. T. Ponieważ zgodnie z definicją nieruchomości zawartą w art. 46 § 1 kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności, wywłaszczona działka stanowiła odrębną nieruchomość od pozostałych dwóch działek. Zatem w decyzji orzekającej o wywłaszczeniu winno być stwierdzone, że dotyczy ona nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] a nie jak to określono "część nieruchomości" stanowiącej powyższą działkę. Ponieważ jednak przedmiot wywłaszczenia został właściwie poza tym uchybieniem skonkretyzowany, powyższe pozostawało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W tych warunkach zatem należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i brak jest podstaw do kwestionowania jej legalności.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło