I FZ 260/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-24

Skład orzekający: Artur Mudrecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, znajdująca się w upadłości likwidacyjnej, która wykazała stratę podatkową, może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli posiada środki na rachunku bankowym przekraczające wysokość wpisu od skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Osoba prawna może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich pokrycie. W przypadku, gdy spółka posiada na rachunku bankowym środki wielokrotnie przewyższające wymagany wpis od skargi kasacyjnej, a także otrzymuje wpływy z egzekucji, nie można uznać, że nie ma ona możliwości poniesienia tych kosztów, nawet jeśli wykazuje stratę podatkową lub znajduje się w upadłości likwidacyjnej.
Stan faktyczny
Spółka O. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek spółki o zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując na wysokie saldo na rachunku bankowym i wpływy z egzekucji. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając nieuwzględnienie straty podatkowej i ciążących zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1908/07, w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 września 2007 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1908/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych spółki z o.o. O. w sprawie jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 września 2007 r., nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji przytoczył przepisy, tj. art. 243 § 1, art. 245 § 1, 2 i 3 oraz art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej; u.p.p.s.a.). Dalej zauważył, że nadesłany przez spółkę wyciąg bankowy przedstawiający stan na rachunku w dniu 23 stycznia 2008 roku wskazuje saldo dodatnie w wysokości 7.796,82 zł, a więc kilkakrotnie przekraczające wysokość wymagalnych w sprawie kosztów sądowych. Zwrócił uwagę na wpływ w tym okresie środków pieniężnych w wysokości 1.692,80 zł z tytułu prowadzonej egzekucji. Zauważył również, że spółka stopniowo spłaca ciążące zobowiązania podatkowe (wyciąg bankowy z dnia 23 sierpnia 2007 r.). Sąd I instancji dokonał także analizy przedstawionych zeznań podatkowych CIT-8 oraz bilansu z dnia 27 czerwca 2007 r. podkreślając, że obciążające spółkę zobowiązania nie oznaczają, iż nie dysponuje ona kwotą wystarczającą do zapłaty wpisu sądowego. Zgodnie z przedstawionym bilansem, skarżąca zgromadziła również środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości 75.469,63 zł i nie wyjaśniła w jaki sposób rozdysponowała tak znaczną kwotę. Za bez znaczenia w sprawie Sąd uznał okoliczność, że skarżąca znajduje się w upadłości, której celem jest jej likwidacja i zakończenie działalności. Skarżąca posiada bowiem środki pieniężne w wysokości przekraczającej wysokość wpisu od skargi kasacyjnej oraz majątek obrotowy a zobowiązania wskazane przez spółkę nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej, co oznacza, że obowiązek spłaty zobowiązań kontrahentom, nie wyklucza partycypowania spółki w kosztach postępowania. Na powyższe orzeczenie wniesiono zażalenie w którym zarzucono naruszenie art. 244 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a. W ocenie pełnomocnika spółki Sąd nie wziął pod uwagę faktu, że Spółka wykazała w roku 2006 stratę podatkową w wysokości 34 771,31, w pierwszej połowie 2007 r. w wysokości 44 346,26 jak i pominął kwestię ciążących na spółce zobowiązań podatkowych. Zdaniem pełnomocnika nie jest możliwe przeznaczenie zasobów należących do masy upadłości na zapłatę wpisu przed uprzednim zaspokojeniem istniejących już roszczeń publicznoprawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie stroną wnioskującą o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych jest spółka z o.o. W świetle zaś przepisu, tj. art. 246 § 2 pkt 2 przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w takim zakresie może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych postępowania. Ratio legis tego przepisu polega na wyłączeniu strony z ogólnej zasady partycypowania w kosztach procesu określonej w art. 199 u.p.p.s.a., pod warunkiem, że wykaże ona, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania sądowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka nie wykazała, że znajduje się w sytuacji opisanej w powyższym przepisie a dokonana ocena przez Sąd I instancji była słuszna. W sprawie na obecnym etapie postępowania jednym kosztem sądowym jest wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 1039,00 zł. Jak zauważył już Sąd I instancji saldo spółki na jej rachunku bankowym w dniu 23 stycznia 2008 r. wskazywało na kwotę 7.796,82 zatem kilkakrotnie przewyższającą wymagany wpis. Nie wolno również tracić z pola widzenia faktu, że w okresie tym nastąpiła na rachunek bankowy wpłata środków pieniężnych w wysokości 1692,80 zł z tytułu prowadzonej egzekucji, co oznacza, ze skarżąca prowadzi skuteczną egzekucje jej należności. Dalej należy zauważyć, że Sąd I instancji dokonał analizy przedstawionych przez stronę dokumentów, tj. zeznań podatkowych CIT-8 jak i bilansu co przeczy jednocześnie stwierdzeniom żalącego, iż Sąd nie wziął pod uwagę wykazanej straty. Abstrahując od tego należy zaznaczyć, że strata na którą powołuje się żalący jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W świetle powyższych uwag zgodzić się należało za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że skarżąca jest w stanie wygospodarować środki potrzebne na uiszczenie należnego w sprawie wpisu sądowego. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło