II SA/Wa 1222/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Protokolant - Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe i umorzenia postępowania pierwszej instancji - uchyla zaskarżoną decyzję, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Mł. bryg. W. M. od dnia 1 czerwca 2004 r. pełnił służbę na stanowisku kierownika sekcji z uposażeniem wg grupy 12. Świętokrzyski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. Nr 96, poz. 667 ze zm.), z dniem 1 marca 2007 r. przeniósł skarżącego na stanowisko pomocnika dyżurnego operacyjnego w Wydziale Operacyjnym w Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. z uposażeniem zasadniczym według grupy 5. W uzasadnieniu podał, że zajmowane dotychczas przez niego stanowisko służbowe istniało do dnia 28 lutego 2007 r., bowiem w Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. została przeprowadzona reorganizacja, polegająca na wdrożeniu w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 lutego 2006 r. w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 143, poz. 1037). W związku z wejściem z dniem 1 marca 2007 r. w życie Regulaminu Organizacyjnego Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K., dotychczasowe stanowiska kierowników sekcji ulegną likwidacji i nie ma możliwości przeniesienia W. M. na stanowisko równorzędne. Natomiast rozpatrując możliwość przeniesienia na niższe stanowisko służbowe wzięto pod uwagę stan zatrudnienia w Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. i na dzień likwidacji jedynym wolnym stanowiskiem pozostaje to, na które się go przenosi. W dalszej części powołano się na przepis art. 38 ust. 2 pkt 4 cytowanej już w podstawie decyzji ustawy, według którego strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska, jeżeli nie ma możliwości przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe i w rozpoznawanej sprawie te przesłanki zostały spełnione. Natomiast w myśl art. 89 ust. 1 ustawy, funkcjonariusz zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. W odwołaniu z dnia 19 lutego 2007 r. do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, skarżący uznał powyższą decyzję za krzywdzącą i w uzasadnieniu podał, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż w związku z wprowadzeniem Regulaminu Organizacyjnego Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. i likwidacją stanowisk kierownika sekcji, nie ma możliwości przeniesienia go na równorzędne stanowisko służbowe. Według jego wiedzy bowiem, w Wydziale Kadr, Organizacji i Nadzoru pozostają trzy nieobsadzone stanowiska kierownicze, tj. naczelnika, zastępcy i kierownika sekcji, zaś po reorganizacji wydział ten zostanie podzielony na dwa wydziały, a mianowicie Wydział Kadr oraz Wydział Organizacji i Nadzoru. W związku z tym w każdym z tych wydziałów przewidziane są po trzy stanowiska służbowe i dlatego niezrozumiała jest dla niego decyzja, mocą której wyznacza się go na stanowisko aspiranckie. W międzyczasie Świętokrzyski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 cytowanej już wyżej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, z dniem 15 marca 2007 r. mianował skarżącego na stanowisko starszego inspektora w Wydziale Kontrolno – Rozpoznawczym w codziennym systemie służby Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. z uposażeniem zasadniczym według grupy 7. Natomiast Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., rozpatrując odwołanie z dnia 19 lutego 2007 r., uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał na opisany już powyżej stan faktyczny i podał, że uprawomocnienie się decyzji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] zmieniło stan faktyczny sprawy, który należało uwzględnić. Stąd też rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji stało się bezprzedmiotowe i podlegające umorzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący W. M. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając jej naruszenie zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej. W uzasadnieniu – powołując się na przedstawiony już powyżej stan faktyczny i na zarzuty zawarte w odwołaniu – podał, że wyznaczenie go decyzją z dnia [...] marca 2007 r. na stanowisko starszego inspektora jest stanowiskiem niższym (aspiranckim) i – jego zdaniem – uprawomocnienie się powyższej decyzji nie zmieniło absolutnie stanu faktycznego sprawy. Reasumując, organ swoim działaniem naruszył zasady prowadzenia postępowania administracyjnego zawarte w art. 6 i 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że skarżący wyraził zgodę na wyznaczenie go na stanowisko pomocnika dyżurnego operacyjnego, a więc stanowisko, na które wyznaczono go decyzją nr [...]. Zatem w sprawie skarżący wyraził na powyższe pisemną zgodę. Natomiast wydając zaskarżoną decyzję organ musiał uwzględnić w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego decyzję nr [...] wydaną na wniosek skarżącego z dnia 6 lutego 2007 r., a więc zmieniony stan faktyczny, który zaszedł pomiędzy wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i umarza postępowanie pierwszej instancji. Przewidziany w tym przepisie wyjątek od zasady związania organu odwoławczego obowiązkiem rozstrzygnięcia sprawy co do istoty należy interpretować ściśle, a podstawą do umorzenia postępowania pierwszej instancji w powyższej sytuacji jest stwierdzenie bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 k.p.a. Jako przykłady uzasadniające takie rozstrzygnięcie podaje się w doktrynie, co znajduje również potwierdzenie w stanowisku judykatury, sytuacje, gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, skierowanie jej do strony niebędącej stroną w sprawie bądź naruszenie przepisów o właściwości. Innymi słowy mówiąc, przesłanka bezprzedmiotowości występuje, kiedy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego, prowadzonego przed rozstrzygającym w sprawie organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r. sygn. akt III ARN 50/95 sformułowano fundamentalną tezę, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 k.p.a., przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej, mogącej być przedmiotem postępowania (vide: OSNAPiUS 1996, nr 11, poz. 150). Tytułem uzupełnienia dodać tylko należy, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., a nie w sytuacji, gdy jest jakakolwiek przeszkoda w prowadzeniu postępowania i nie można wreszcie nie wspomnieć, iż w wyniku takiego rozstrzygnięcia, decyzja organu pierwszej instancji zostaje wyeliminowana z obiegu prawnego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ błędnie uznał, że wydanie prawomocnej decyzji przez Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], spowodowało bezprzedmiotowość postępowania w sprawie z decyzji Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] z powodu zmiany stanu faktycznego spowodowanego tą pierwszą decyzją. Jest to w świetle powyższych rozważań tym bardziej błędne, że przecież w wyniku takiego rozstrzygnięcia, a to jest konsekwencją umorzenia postępowania, w sposób nieuprawniony wyeliminowano z obiegu prawnego decyzję, mocą której skarżący z dniem 1 marca 2007 r. został przeniesiony na stanowisko pomocnika dyżurnego operacyjnego w Wydziale Operacyjnym w Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. z uposażeniem zasadniczym według grupy 5. Reasumując, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania i w konsekwencji ma już nie tyle istotny, co przesądzający wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając zatem na nowo powyższą sprawę, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej winien mieć na uwadze treść art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. Nr 96, poz. 667 ze zm.), zgodnie z którym strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji stanowiska, jeżeli nie ma możliwości przeniesienia strażaka na inne równorzędne stanowisko. Oznacza to w tej konkretnej sprawie, że poza bezspornym faktem likwidacji zajmowanego przez skarżącego jego dotychczasowego stanowiska, organ winien odnieść się do zarzutów skarżącego i zbadać, czy faktycznie istnieją inne równorzędne stanowiska, o których wymieniony wspomina w odwołaniu. Dopiero spełnienie łącznie tych dwóch przesłanek, w pełni wyczerpuje treść materialnoprawnej podstawy przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 i 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.