II SO/Gd 5/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2007 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu z powodu nieprzekazania do sądu administracyjnego skargi na jego bezczynność, polegającą na nierozpoznaniu zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej o odmowie wszczęcia śledztwa, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1/ wymierzyć Prokuratorowi Okręgowemu grzywnę w wysokości 500 (pięćset) zł, 2/ zasądzić od Prokuratora Okręgowego na rzecz wnioskodawcy J. P. 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskodawca J. P. wniósł pismem z 29 maja 2007 r. o przeprowadzenie czynności sprawdzających w celu ustalenia czy Prokuratura Okręgowa przekazała jego skargę z dnia 5 kwietnia 2007 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku stosownie do wymogów art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poinformowanie go o wynikach tego sprawdzenia i zastosowanie środków przewidzianych w art. 55 § 1 powołanej ustawy w przypadku stwierdzenia w wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających, że Prokuratura do wskazanych obowiązków się nie zastosowała. Uzasadniając swój wniosek wnioskodawca podał, że w dniu 5 kwietnia 2007 r. złożył w biurze podawczym Prokuratury Okręgowej, adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Prokuratury Okręgowej, skargę na bezczynność tej Prokuratury, polegającą na nierozpoznaniu jego zażalenia z 8 listopada 2006 r. Odpowiadając na wniosek Prokurator Okręgowy wniósł o niewymierzanie grzywny na podstawie art. 55 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając takie żądanie twierdził, że skarga wnioskodawcy z dnia 5 kwietnia 2007 r. nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, gdyż zaskarżona przez niego bezczynność dotyczyła nierozpoznania zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej o odmowie wszczęcia śledztwa i z tego powodu sprawa z tej skargi nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W ocenie Prokuratora skoro skarga z dnia 5 kwietnia 2007 r. dotyczyła zagadnień należących do wyłącznej właściwości organów ścigania i podlegała rozpoznaniu na zasadach i w trybie przewidzianym przez przepisy Kodeksu postępowania karnego, to nie mogła być przekazana do Sądu administracyjnego z uwagi na brak ku temu podstaw prawnych. Zdaniem Prokuratora określony w art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązek przekazania skargi sądowi administracyjnemu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia nie miał w niniejszej sprawie zastosowania. Konsekwencją tego jest też, jak wywiedziono, bezzasadność wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do odpowiedzi na wniosek Prokurator dołączył kopie skargi z dnia 5 kwietnia 2007 r. oraz zażalenia z dnia 8 listopada 2006 r. Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy wyjaśnić, że wniosek wnioskodawcy jest wnioskiem o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu z powodu nieprzekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi na jego bezczynność polegającą na nierozpoznaniu zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej o odmowie wszczęcia śledztwa wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przeprowadzenie czynności sprawdzających w celu ustalenia, czy przekazano skargę, o co wnioskodawca dosłownie wnosi w pierwszej kolejności, jest przesłanką rozstrzygnięcia wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Inaczej mówiąc, aby rozstrzygnąć taki wniosek zawsze należy ustalić, czy wniesiono za pośrednictwem organu skargę do sądu administracyjnego, i czy ten organ tak wniesioną skargę przekazał sądowi administracyjnemu. Tak więc, gdyby wnioskodawca nawet o to nie wnosił, to i tak rozpoznając żądanie zastosowania środków przymusu przewidzianych w art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o co wnioskodawca dosłownie wnosił w drugiej kolejności, Sąd administracyjny zobowiązany byłby ustalić, po ustaleniu, że skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, czy organ ten skargę do sądu administracyjnego przekazał. Ponadto Sąd przyjął, iż mimo określenia podmiotu, któremu ma być wymierzona grzywna, jako Prokuratury Okręgowej, w istocie chodzi o Prokuratora tej Prokuratury, gdyż stosownie do treści art. 17 ust. 2c ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. nr 21 z 2002 r., poz. 206 ze zm.) prokuraturą okręgową kieruje prokurator okręgowy. Przechodząc do istoty sprawy wskazać należy, że w świetle twierdzeń wnioskodawcy, treści odpowiedzi na wniosek oraz dołączonych do niej kopii dokumentów, nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca w dniu 5 kwietnia 2007 r. złożył w Prokuraturze Okręgowej pismo z tej samej daty, zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Prokuratury Okręgowej, zawierające skargę na bezczynność Prokuratury Okręgowej, która miała polegać na tym, że nierozpoznano zażalenia wnioskodawcy z 8 listopada 2006 r. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej o odmowie wszczęcia śledztwa. Nie ulega też wątpliwości, że Prokurator Okręgowy skargi tej nie przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Z odpowiedzi na wniosek wynika, że zdaniem Prokuratora Okręgowego nie miał on obowiązku przekazać skargi z dnia 5 kwietnia 2007 r. do Sądu administracyjnego, gdyż przedmiot tej skargi nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku stanowisko Prokuratora Okręgowego nie jest trafne. Zdaniem Sądu obowiązek przekazania skargi wniesionej za pośrednictwem organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, o którym mowa w art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest niezależny od tego, czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania tej skargi. Obowiązek ten jest niezależny też od tego, czy - obiektywnie rzecz ujmując - organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę, jest organem administracji publicznej. Zdaniem Sądu w art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi chodzi o organ w subiektywnym znaczeniu, czyli o podmiot, o którym skarżący twierdzi, że jest organem administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność poddana jest kognicji sądów administracyjnych. Weryfikacja tych twierdzeń należy do sądu administracyjnego, który uznając, że sprawa zainicjowana skargą nie należy do jego właściwości, czy to z uwagi na podmiot dokonujący czynności albo dopuszczający się bezczynności, czy to z uwagi na przedmiot tej czynności lub bezczynności, skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzuca. Należy podkreślić, że z woli ustawodawcy, wyrażonej chociażby w powołanym właśnie przepisie, ocena czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego, temu sądowi została powierzona, a nie organowi, za pośrednictwem, którego skargę się wnosi. W żaden sposób organ ten nie może decydować o tym, czy wniesiona za jego pośrednictwem skarga należy do właściwości sądu administracyjnego. Nie może tego uczynić także poprzez to, że skargi, o której uważa, że nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wbrew wyraźnej woli skarżącego, nie przekaże do sądu administracyjnego. Jeżeli podmiot, za pośrednictwem którego wniesiono skargę do sądu administracyjnego uważa, że sprawa z tej skargi nie należy do właściwości sądów administracyjnych, to przekazując ją winien w odpowiedzi na skargę wnieść o jej odrzucenie. Skoro obowiązek przekazania skargi wniesionej za pośrednictwem organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, o którym mowa w art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest niezależny od tego, czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania tej skargi, to powołanie się na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi nie wyłącza możliwości wymierzenia grzywny organowi w razie niespełnienia tego obowiązku. Powołanie się na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania nieprzekazanej skargi może jedynie wpłynąć na wysokość wymierzonej grzywny, zwłaszcza, gdy wątpliwości co do właściwości sądu administracyjnego opierają się na mocnych podstawach. Wówczas bowiem nieprzekazanie skargi nie jest wynikiem złej woli i chęci uchylenia się od kontroli sądu administracyjnego. Mając na uwadze te względy Sąd wymierzył tak niską, w stosunku do maksymalnej możliwej wysokości, wynoszącej zgodnie z art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2007 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2006 r. i w drugim półroczu 2006 r. (M.P. nr 14, poz. 146) 20.599,20 zł, grzywnę. Przy czym należy mieć jeszcze na uwadze, że art. 55 § 1 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wyłącza możliwości wielokrotnego wymierzania grzywny, a więc jeżeli mimo wymierzenia grzywny w tak niskiej wysokości nadal skarga nie zostanie przekazana, to wnioskodawca będzie miał możliwość ponownego żądania wymierzenia grzywny. Wówczas zaś nie będzie można już przyjąć, że nieprzekazanie skargi nie jest wynikiem złej woli. Z tych wszystkich względów na mocy art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wymierzył Prokuratorowi Okręgowemu grzywnę z powodu nieprzekazania skargi J. P. z dnia 5 kwietnia 2007 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, w wysokości 500 zł. Wobec uwzględnienia wniosku Sąd na mocy art. 200 w zw. z art. 64 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz wnioskodawcy.