II OZ 995/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Geremek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1728/06 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K. Ż. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 lipca 2007 r. odmówił K. Ż. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody M. z dnia [...] [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie stanowią przesłanki dla przywrócenia terminu zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", bowiem nie wskazują na brak winy strony w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu podeszły wiek skarżącego oraz fakt, że nie był on reprezentowany w postępowaniu sądowadministracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika nie stanowi nadzwyczajnej przeszkody, która mogłaby uzasadniać przywrócenie terminu, w sytuacji, gdy strona skarżąca została prawidłowo pouczona przez Sąd o swoich prawach i obowiązkach związanych ze skierowaniem sprawy na rozprawę oraz skutkach wydania orzeczenia w sprawie. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył K. Ż., reprezentowany przez adwokata, wnosząc o jego uchylenie. Podniósł, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku spowodowane było niezrozumieniem pouczenia udzielonego przez Sąd o sposobie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Skarżący wskazał, że wprawdzie był obecny na ogłoszeniu wyroku, jednak nie zrozumiał on pouczenia o sposobie, trybie i terminie zaskarżenia wyroku, jak również o sposobie i terminie zaskarżenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Wywiódł również, że Sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, co świadczy o tym, że skarżący nie jest w stanie samodzielnie reprezentować swoich interesów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dokonana czynność, której termin został uchybiony, a we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w niedokonaniu czynności w wyznaczonym terminie. Z treści powołanego przepisu wynika, że to na stronie spoczywa powinność przytoczenia we wniosku faktów i okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za brakiem winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uchybienie terminu może być poczytane jako zawinione, gdy strona chciała dopełnić czynności, lecz nie dopełniła jej z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą być uznane za przesłanki dla przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Podnoszone przez skarżącego argumenty, że nie zrozumiał pouczenia Sądu co do sposobu i terminu wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługują na uwzględnienie. W niniejszej sprawie strona skarżąca wraz zawiadomieniem o terminie rozprawy została pouczona przez Sąd o swoich prawach i obowiązkach związanych ze skierowaniem sprawy na rozprawę oraz skutkach wydania orzeczenia w sprawie (k-52). Również z protokołu rozprawy z dnia 6 grudnia 2006 r. wynika, że skarżący został prawidłowo pouczony o sposobie, trybie i terminie zaskarżenia wyroku, jak również o sposobie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku (k-69). Skoro, mimo tego skarżący miał wątpliwości w kwestii pouczenia udzielonego przez Sąd, mógł w celu dochowania należytej staranności niezwłocznie wyjaśnić swoje wątpliwości jeszcze podczas trwania rozprawy lub skontaktować się z sekretariatem Sądu, aby zasięgnąć informacji w sprawie dalszych czynności. Tego jednak skarżący nie uczynił. Podkreślenia wymaga, że postępowanie przed sądem ma charakter skargowy, tym samym inicjatywa należy do strony wnoszącej skargę, ewentualnie do innych uczestników postępowania, jeżeli wynik postępowania dotyczy ich interesów prawnych. Ochrona interesu prawnego wnoszącego skargę, wymaga jego własnej aktywności, jeśli nie korzysta z pomocy pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego). W niniejszej sprawie skarżący już po upływie ustawowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast okoliczność złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również ustanowienia pełnomocnika z urzędu po upływie terminu przewidzianego a art. 141 § 2 p.p.s.a. nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji