V SA/Wa 1710/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-19
Skład orzekający: Barbara Wasilewska, Małgorzata Dałkowska-Szary, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub niewykorzystanej w terminie uległo przedawnieniu, a jeśli tak, czy organ administracji publicznej mógł wydać decyzję merytoryczną utrzymującą w mocy decyzję nakazującą zwrot dotacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zobowiązanie do zwrotu dotacji uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2006 r. W związku z tym zaskarżona decyzja Ministra Finansów, wydana z naruszeniem przepisów o przedawnieniu, podlega uchyleniu. Sąd stwierdził, że okoliczności podnoszone przez Ministra Finansów dotyczące zawieszenia biegu przedawnienia nie miały zastosowania w tej sprawie, a samo wydanie decyzji przez organ administracji nie przerywa biegu przedawnienia. W konsekwencji, dalsze rozważania merytoryczne dotyczące prawidłowości zwrotu dotacji stały się bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Finansów utrzymującej w mocy decyzję Wojewody L. o zwrocie do budżetu państwa dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz niewykorzystanej w terminie. Województwo L. wniosło skargę, zarzucając m.in. przedawnienie zobowiązania do zwrotu dotacji. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, w którym wielokrotnie uchylano decyzje i zawieszano postępowanie, ostatecznie Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. nakazującą zwrot dotacji. Województwo L. zaskarżyło tę decyzję do WSA, podnosząc zarzut przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody L. z dnia [...] grudnia 2006 r. Zasądził od Ministra Finansów na rzecz Województwa L. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska- Szary, Sędzia WSA - Barbara Mleczko- Jabłońska (spr.), Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Województwa L. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji niewykorzystanej w terminie Uchyla zaskarżoną decyzję Zasądza od Ministra Finansów na rzecz Województwa L. kwotę [...] zł [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przedmiotem skargi z 2 kwietnia 2007 r. wniesionej przez Województwo L. jest decyzja Ministra Finansów z [...] lutego 2007r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody L. z [...] grudnia 2006 r. nr [...] o zwrocie do budżetu państwa dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji niewykorzystanej w terminie.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Minister Finansów decyzją z dnia [...] października 2000r. Nr [...] zwiększył budżet Wojewody L. o kwotę [...] zł z przeznaczeniem na program działań osłonowych i restrukturyzacji w ochronie zdrowia realizowany przez Województwo L. jako własne zadania bieżące i inwestycyjne. W ramach ww. kwoty przeznaczono kwotę [...] zł na restrukturyzację Szpitala w Z. ([...] zł wydatki inwestycyjne i [...] zł wydatki bieżące).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie wydatków budżetu państwa, które w 2000 r. nie wygasają z upływem roku budżetowego (Dz.U. Nr 111, poz. 1179) określiło, iż kwota [...] zł może być przez Wojewodę L. wydatkowana w terminie do dnia 30 czerwca 2001r. W ramach ww. kwoty przeznaczono dla Szpitala w Z. kwotę [...] zł (w tym [...] zł na restrukturyzację zatrudnienia - wydatki bieżące, kwotę [...] zł na inwestycje).
Dnia [...] stycznia 2001r. Wydział Finansowy L. Urzędu Wojewódzkiego [...] poinformował Marszałka Województwa, iż na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2000r. w sprawie wydatków budżetu państwa, które w 2000r. nie wygasają z upływem roku budżetowego (Dz. U. Nr 111, poz. 1179) - zarządzeniem nr [...] Wojewody L. z dnia [...] stycznia 2001-ustalony został plan finansowy ww. wydatków.
Powyższy plan został przekazany jako załącznik do ww. pisma i określał wysokość wydatków niewygasających, podział zgodnie z klasyfikacją budżetową oraz ostateczny termin dokonania wydatków w 2001r., tj. 30 czerwca 2001r.
Powyższe środki Wojewoda L. przekazał Województwu L. z przeznaczeniem na Szpital Wojewódzki Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Z. w formie dotacji w dniu [...] stycznia 2001r.
Dnia [...] lutego 2001r. Zarząd Województwa L. podpisał ze Szpitalem Wojewódzkim umowę na wydatki związane z programem działań osłonowych i restrukturyzacją zatrudnienia na kwotę [...] zł, którą Urząd Marszałkowski przekazał Szpitalowi 19 marca 2001r.
Tego samego dnia Zarząd Województwa L.podpisał ze Szpitalem
Wojewódzkim umowę na wydatki inwestycyjne - modernizację Szpitala Wojewódzkiego w Z. na kwotę [...] zł, którą Urząd Marszałkowski przekazał Szpitalowi w trzech następujących transzach:
- 19.03.2001r.- [...] zł,
- 30.05.2001r.- [...] zł,
- 28.06.2001r.- [...] zł.
Umowa Zarządu zawarta ze Szpitalem zobowiązywała Szpital do zwrotu niewykorzystanej dotacji przed 20 czerwca 2001r.
W sierpniu 2001r. w Wojewódzkim Szpitalu w Z. odbyła się kontrola Urzędu Kontroli Skarbowej w Z.. Ostatecznie kontrola ta została zakończona Wynikiem kontroli z dnia [...] sierpnia 2001r. stwierdziła nieprawidłowości podziału wykorzystania rezerwy w 2001r.
Z wydatków przeznaczonych na restrukturyzację zatrudnienia stwierdzono, że kwota :
- [...] zł. pobrana została w nadmiernej wysokości ( wg. kontroli nieprawidłowo naliczono i wypłacono odprawy pracownikom [...], którzy do 30 czerwca 2001r. przyjęli propozycję ponownego zatrudnienia);
-[...] zł. błędnie została wyliczona ( od wyższej kwoty wynagrodzenia );
-[...] zł. nie została wykorzystana w terminie ( tj. do 30 czerwca 2001r.) .
Z wydatków na cele inwestycyjne stwierdzono, że kwota :
-[...]zł. nie została wykorzystana w terminie ( tj. do 30 czerwca 2001r. ).
Wynik kontroli z [...] sierpnia 2001r. nakazywał zwrot dotacji wraz z odsetkami .
Decyzją z dnia [...] października 2001r. Wojewoda L. nakazał Województwu L. zwrócić w/w/ środki: z kwoty przeznaczonej na restrukturyzację zatrudnienia -[...] zł i [...] zł. z kwoty przyznanej na inwestycje (wydatkowana po obowiązującym terminie 30.06.2001r.).
W wyniku odwołania Województwa decyzją z [...] lutego 2002r. Minister Finansów stwierdzając uchybienia formalne uchylił decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
W międzyczasie Szpital Wojewódzki w Z. złożył skargę na wynik kontroli [...] sierpnia 2001r. do NSA [...].
Z uwagi na powyższe Wojewoda L. [...] marca 2002r. zawiesił postępowanie administracyjne.
NSA [...] wyrokiem z [...] sierpnia 2003r. wydanym w sprawie [...] uchylił wynik kontroli z przyczyn formalnych stwierdzając, że skoro inspektor kontroli skarbowej może wydać decyzję zobowiązującą do zwrotu dotacji przez regionalną kasę chorych - dotacji udzielonej i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem nie mogła kontrola zakończyć się " wynikiem kontroli".
Kolejny wynik kontroli wydany w dniu [...] listopada 2003r. wskazuje już tylko na nieprawidłowości wykorzystania dotacji w takiej samej wysokości jak kontrola z sierpnia 2001r.
W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004r. organ I instancji podjął zawieszone postępowanie, które następnie [...] lutego 2004r. ponownie zawiesił, z uwagi na kolejną skargę wniesioną do WSA [...] przez Szpital Wojewódzki Samodzielny Publiczny ZOZ na wynik kontroli wydany przez Dyrektora UKS z [...] listopada 2003r.
Wyrokiem z dnia [...] lipca 2005r. wydanym w sprawie [...] WSA [...] odrzucił skargę Szpitala stwierdzając m./in, że wynik kontroli zawiera wnioski dotyczące działań zmierzających do uniknięcia w przyszłości nieterminowego wykorzystania dotacji. Ewentualna konkretyzacja uprawnień wynika z innego postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewodę L., w którym to postępowaniu będzie podjęte ewentualne rozstrzygnięcie dotyczące obowiązku zwrotu dotacji.
Decyzją z dnia [...] października 2005r. Wojewoda L. zobowiązuje Województwo L. do zwrotu dotacji nadmiernie pobranej i wykorzystanej po terminie w łącznej kwocie [...] zł. wraz z odsetkami od [...] sierpnia 2001r.poeołując się na wyniki kontroli skarbowej z sierpnia 2001r.
W wyniku odwołania Województwa, Minister Finansów decyzją z [...] grudnia 2005r. uchyla decyzję organu I instancji z przyczyn proceduralnych stwierdzając m./in brak postanowienia o wszczęciu postępowania , naruszenie art.10 kpa i 107§3kpa poprzez niewłaściwe uzasadnienie rozstrzygnięcia .
Na skutek ponownego rozpoznania sprawy decyzją wydaną [...] lutego 2006r. Wojewoda L. ponownie nakazuje Województwu L. zwrot dotacji w kwocie określonej jak w poprzednio wydanej decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji w którym województwo zarzuca m./in ,iż :
-należność uległa przedawnieniu;
-wynik kontroli nie może być wyłączną podstawą roszczeń;
-błędne związanie wojewody opiniami UKS zawartymi w wyniku kontroli;
-beneficjentem dotacji było województwo, które wykorzystało ją w terminie do 30 czerwca 2001r. zostało uwzględnione i kolejną decyzją wydaną [...] kwietnia 2006r. Minister Finansów uchylił decyzję organu administracyjnego I instancji wskazując,że uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia wydatkowania po terminie oraz wykorzystania w nadmiernej wysokości dotacji celowej co jest sprzeczne z art. 107 §3 kpa, jak również po raz kolejny wskazał, że SPZOZ w Z. nie jest stroną postępowania ,a zatem protokół z kontroli dokonanej w szpitalu nie może stanowić wyłącznej podstawy do określenia roszczeń wobec Województwa L.
Odnosząc się do podniesionego przez stronę zarzutu przedawnienia należności Minister Finansów wskazał, że w tym zakresie zastosowanie znajdzie art. 70 §1 Ordynacji podatkowej, nie zaś 68 §1, a tym samym należność przedawni się dopiero 31 grudnia 2006r.
Po raz kolejny rozpoznając sprawę decyzją wydaną [...] grudnia 2006r. nr [...] Wojewoda L. działając na podstawie art. 145 ust. 1,4 i 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. nr 249, poz. 2104 ze zm) w zw. z art. 104 i 107 k.p.a. zobowiązał Województwo L. do zwrotu dotacji przeznaczonej dla Szpitala Wojewódzkiego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z., wydatkowanej po terminie oraz wykorzystanej w nadmiernej wysokości w ramach realizowanego Programu Restrukturyzacji w Ochronie Zdrowia w 2000r. w kwocie [...] zł ([...] zł. - dotyczy kwoty przyznanej na restrukturyzację zatrudnienia oraz [...] zł. - dotyczy kwoty przyznanej na inwestycje) na rachunek L. Urzędu Wojewódzkiego [...] wraz z odsetkami podatkowymi od dnia [...] sierpnia 2001r.
W uzasadnieniu decyzji I instancji organ wskazał, że po wszczęciu postępowania administracyjnego, w dniach [...] czerwca i [...] lipca 2006r. dokonano ustaleń w przedmiotowej sprawie, odebrano wyjaśnienia od strony i zażądano dodatkowej dokumentacji.
Organ podkreślił, że odebrane wyjaśnienia od strony sprawdzają się do stwierdzenia, iż:
-data 20.06.200I r. w obu umowach zawartych na wydatkowanie dotacji z budżetu państwa zapisana była z zamysłem zdyscyplinowania Szpitala w zakresie terminowości i celowości wykorzystania dotacji; ponadto umowy nie były aneksowane;
-organ założycielski nie jest w posiadaniu kompletnej dokumentacji rozliczeniowej w zakresie restrukturyzacji zatrudnienia;
-organ założycielski szpitala rozliczając zadanie inwestycyjne opierał się na przedstawionych kserokopiach faktur nie żądając dowodów ich zapłaty; na prośbę kontrolujących, organ założycielski zobowiązał szpital do przekazania kopii przelewów dotyczących zapłaty faktur, które następnie przekazano kontrolującym; wśród dostarczonych przelewów stwierdzono brak dwóch (do faktur [...] z [...]r.);
-kwota dotacji przeznaczona na wydatki inwestycyjne przekazana 28.06.2001r. została przekazana Szpitalowi Wojewódzkiemu w Z. w tak późnym terminie z uwagi na zajęcie komornicze konta szpitala w tym czasie, a tym samym spowodowane było obawą o utratę tych środków; jeszcze w dniu 28.06.2001r. organ założycielski i szpital nie był w posiadaniu protokołu odbioru robót, gdyż prace nie były zakończone;
Organ podkreślił, iż przedstawiona podczas kontroli w dniu [...] czerwca 2006r. w kontrolowanej dokumentacji lista osób, którym wypłacono odprawy i odszkodowania zawierała błędnie naliczone odprawy dwóch osób zawyżono kwotę odpraw łącznie o [...] zł.
Powołując się na protokół Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].09.200Ir. Zarząd Województwa L. zwrócił na konto L. Urzędu Wojewódzkiego kwotę [...] zł, jako mylnie naliczone odprawy (zwrócono: [...] zł - odprawy + [...] zł –odsetki).Organ podkreślił, że w przedłożonej dokumentacji nie przedstawiono jednak kontrolującym dowodów wypłaty ww. odpraw i odszkodowań (udostępniono jedynie częściowe rozliczenia, z których nie wynika szczegółowe rozliczenie i terminowa zapłata pełnego świadczenia).
Wobec powyższego-zdaniem Wojewody L. - nie można było jednoznacznie określić czy świadczenia zostały wypłacone ww. osobom do dnia 30 czerwca 2001r. (protokół Urzędu Kontroli Skarbowej wskazuje na zapłaty po terminie 30 czerwca 2001r.) oraz faktycznego terminu zapłaty pełnego świadczenia.
W ocenie organu I instancji nie można więc było potwierdzić: czy kwota [...] zł wynikająca z wypłaty odpraw i odszkodowań (wg przedstawionej listy) została rozliczona prawidłowo, tzn. wypłacona w całości i terminowo.
Następnie organ podał, że po wyrywkowej analizie udostępnionej, cząstkowej dokumentacji stwierdzono już wstępnie, że wypłaty kwot odpraw i odszkodowań dokonywano po terminie 30 czerwca 2001r. - np. dla osób, które ujęte są w liście - Jednakże z uwagi na niepełne kwoty wypłat nie odpowiadające całkowitym kwotom odpraw i odszkodowań, nie jest możliwe wskazanie pełnej kwoty wypłaconej odprawy i odszkodowania z dokładnymi terminowymi datami zapłaty.
Organ podkreślił, że protokół Urzędu Kontroli Skarbowej zawierał załączoną listę osób, którym wypłacono odprawy i odszkodowania z ręcznymi zapiskami przy komputerowych zapisach kwot wypłat. Przedstawiona przez organ założycielski w trakcie kontroli lista nie zawierała przedmiotowych "zapisków". Jedna i druga lista były potwierdzone "za zgodność z oryginałem", dlatego też-zdaniem organu- należy wyjaśnić (zalecenie zawarte w wystąpieniu pokontrolnym) owe różnice.
Zdaniem Wojewody L. przedstawiona dokumentacja była w związku z powyższym niespójna i niekompletna.
Ponadto w wystąpieniu pokontrolnym kontrolujący zwrócili się także o udostępnienie list płac wszystkich pracowników Szpitala z okresu po 30 czerwca 2001r. (lipiec - wrzesień 2001r.), pozwalających na stwierdzenie faktu: czy [...] pracownikom, którym wypłacono odprawy do 30 czerwca 2001r. przedstawiono propozycję ponownego zatrudnienia przed dniem rozwiązania stosunku pracy.
W dalszej części uzasadnienia decyzji Wojewoda L. podkreślił, że w zakresie wydatków inwestycyjnych stwierdzono, iż dnia [...] stycznia 2001r. L. Urząd Wojewódzki przekazał na konto Urzędu Marszałkowskiego kwotę [...] zł przeznaczoną na wydatki inwestycyjne związane z modernizacją Szpitala.
Dwie pierwsze transze dotacji były przekazywane na zasadzie refundacji, po uprzednim przesłaniu przez Szpital dokumentacji rozliczeniowej.
Tak późne przekazanie ostatniej transzy dotacji - kwoty [...] zł tłumaczono udzielając wyjaśnień do protokołu - brakiem dokumentacji ze Szpitala w zakresie rozliczenia kwoty [...] zł, brakiem protokołu odbioru robót z powodu nie zakończonych jeszcze prac inwestycyjnych oraz długotrwałym zajęciem komorniczym konta szpitala i obawą przed utratą środków restrukturyzacyjnych.
Wojewoda L. podał, że w wyniku kontroli stwierdzono:
-zapłaty faktur po obowiązującym terminie 30 czerwca 2001r. na łączną kwotę [...] zł,
-faktury rozliczone terminowo opiewają na kwotę [...] zł,
-brak potwierdzenia zapłaty faktur na kwotę [...] zł. [...].
Organ podkreślił, że zalecono w wystąpieniu pokontrolnym dosłanie dwóch brakujących przelewów kwot do faktur [...]. na łączną sumę [...] zł.
Powyższy Wynik UKS stwierdzał brak dwóch przelewów do faktur dotyczących rozliczenia inwestycji, wobec czego kontrolujący [...] w wystąpieniu pokontrolnym zażądali ich dostarczenia. W następstwie dosłano korekty ww. faktur, które ostatecznie ustanowiły nowy stan faktyczny, w którym zakup został w ogóle anulowany, a nie tylko np. nie zapłacony na co wskazywał stan odzwierciedlony w Wyniku kontroli UKS. Nie zmienia to rzeczywiście kwoty nieprawidłowo rozliczonej dotacji przeznaczonej na wydatki inwestycyjne, gdyż kontrolujący UKS nie posiadając przelewów uznali fakt już jako nieprawidłowość samą w sobie - brak zapłaty.
Wojewoda L. podkreślił, że w tym stanie faktycznym 31 października 2006r. zawiadomiono stronę o zgromadzeniu całości materiałów w trybie art. 10 § 1 kpa.
Strona dalszych wniosków ani dowodów nie złożyła. W tej sytuacji organ wydając decyzję wziął pod uwagę posiadany dotąd materiał dowodowy.
Zdaniem organu I instancji bezsporne jest, że Województwo L. przekazało Szpitalowi środki na realizację inwestycji w terminach:
- 19.03.2001r. – [...] zł,
- 30.05.2001r. – [...] zł,
- 28.06.2001r. – [...] zł
wskazując termin realizacji na 30 czerwca 2001r. Realizacja była więc niemożliwa. Nie żądano od szpitala dowodów zapłaty.
Organ podkreślił, że w zakresie restrukturyzacji zatrudnienia strona nie przedłożyła dowodów, które pozwoliłyby ocenić prawidłowość jej postępowania.
W tym stanie rzeczy jako podstawę obowiązku zwrotu dotacji przyjęto ustalenia
zawarte w Wyniku kontroli UKS na podstawie; art 76 kpa, biorąc również pod uwagę własne możliwe ustalenia.
Zdaniem organu I instancji kwota [...] zł na podstawie art. 145 ust 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych jest pobrana w nadmiernej wysokości albowiem:
- [...] zł - błędnie naliczono odprawy pracownikom , o tę kwotę za dużo;
-[...] zł - kwota wypłaconych odpraw [...] pracownikom [...] , którzy do dnia rozwiązania stosunku pracy (30 czerwca 200Ir. ) przyjęli propozycję ponownego zatrudnienia poprzez złożenie wniosku o dalsze zatrudnienie.
W ocenie Wojewody L. kwota [...] zł na podstawie art. 144 ust 1 (dawniej art. 102 ust.7) ustawy o finansach publicznych jest niewykorzystana w terminie gdyż płatności były dokonywane po terminie płatności 30 czerwca 2001r.
Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Minister Finansów decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...] grudnia 2006 r. nakazującą zwrot do budżetu państwa dotacji w kwocie [...] zł, w tym: pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł, niewykorzystanej w terminie w kwocie [...] zł - łącznie z odsetkami liczonymi od dnia [...] sierpnia 2001 r.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji w zakresie restrukturyzacji zatrudnienia stwierdził, że wysokość odpraw pieniężnych w dwóch przypadkach przekroczyła kwotę 15-krotnego najniższego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy, ustalonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, co narusza art. 8 ust. 2 a ustawy z 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw.
Dalej organ II instancji ustalił, że po dniu 30 czerwca 2001 r. wypłacono pracownikom z otrzymanej dotacji na restrukturyzację zatrudnienia odprawy i odszkodowania, które jako nie wykorzystane w terminie podlegają zwrotowi do budżetu państwa.
Następnie Minister Finansów stwierdził, że wypłacono odprawy [...] pracownikom, którzy do dnia rozwiązania stosunku pracy (30 czerwca 2001 r.) przyjęli propozycję
ponownego zatrudnienia poprzez złożenie wniosku o dalsze zatrudnienie.
Wnioski powyższe zostały złożone i zaakceptowane przed dniem rozwiązania
stosunku pracy, tj. w dniach [...] czerwca 2001 r. Z pracownikami tymi, strona
zawarła umowy o pracę w pełnym wymiarze na czas określony, tj.
[...] r.
Zdaniem organu II instancji w przypadku tych pracowników nie ma zastosowania art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.
Minister Finansów stwierdził, że kwota [...] zł, dotycząca nieprawidłowego rozliczenia dotacji przeznaczonej na restrukturyzację zatrudnienia podlega zwrotowi do budżetu państwa, z tego:
kwota [...] zł, pobrana w nadmiernej wysokości, podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami zgodnie z art. 93 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych,
kwota [...] zł, niewykorzystana w terminie do 30.06.2001 r., podlega zwrotowi do budżetu państwa na podstawie art. 102 ust. 7 ww. ustawy o finansach publicznych,
kwota [...] zł, dotycząca nieprawidłowego rozliczenia dotacji przeznaczonej na inwestycje (niewykorzystanej w terminie do 30.06.2001 r.), podlega zwrotowi do budżetu państwa na podstawie art. 102 ust. 7 ww. ustawy o finansach publicznych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2007 r. Województwo L. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody L. z dnia [...] grudnia 2006 r. i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Finansów i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Ministra Finansów. Zaskarżonej decyzji Województwo L. zarzuciło:
1. naruszenie art. 70 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 Ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art.146 pkt 3 Ustawy o finansach publicznych, poprzez nie umorzenie postępowania, mimo, że zobowiązanie uległo wygaśnięciu na skutek przedawnienia;
2. rażące naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób istotny, mający wpływ na wynik postępowania poprzez naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nie umieszczenie w zaskarżonej decyzji jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego i nie wyjaśnienie podstaw prawnych, w tym nie odniesienie się do przepisów w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia w roku wydatkowania dotacji ani jakiegokolwiek ustosunkowania się do prawnej argumentacji przedstawionej przez stronę w odwołaniu;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności art. 144 i 145 Ustawy o finansach publicznych, poprzez uznanie, że dotacja została w części wydatkowana po terminie, a w części niezgodnie z jej przeznaczeniem ("niezgodnie z obowiązującymi przepisami");
W uzasadnieniu ww. skargi strona skarżąca wskazała, że w związku z upływem terminu przedawnienia zobowiązania zwrotu dotacji, zaskarżona decyzja powinna być uchylona, a postępowanie w tej sprawie, tj. w sprawie zwrotu udzielonej dotacji umorzone.
Strona skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 146 (dawniej 93a ust.3) ustawy o finansach publicznych w zakresie nieuregulowanym szczegółowo przepisami ustawa o finansach publicznych w sprawach dotyczących zwrotu dotacji stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy ordynacja podatkowa, a więc także przepisy dotyczące wygaśnięcia zobowiązań, w tym przedawnienia. W myśl art.59 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa na skutek przedawnienia. Ustawa o finansach publicznych określa terminy, w których dotacja udzielona z budżetu państwa podlega zwrotowi do budżetu państwa. Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowym przypadku zastosowanie miałby art.144 in fine, tj. w terminie 7 dni od dnia wskazanego jako końcowy dzień wykorzystania dotacji - w niniejszej sprawie 30 czerwca 2001 roku. W związku ze wskazaniem przez ustawodawcę terminów w jakich powstałby obowiązek zwrotu dotacji, do takiego zwrotu należy odpowiednio stosować przepis art.70 §1 ustawy ordynacja podatkowa stanowiącym, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Skoro termin zwrotu - odpowiadający zasadniczo terminowi płatności podatku - upłynął 7 lipca 2001 roku, to zobowiązanie do zwrotu, stosownie do treści art. 70 ustawy- ordynacja podatkowa, przedawniło się-zdaniem strony skarżącej- z dniem 31 grudnia 2006 roku.
W ocenie strony skarżącej bieg terminu przedawnienia nie został w żaden sposób przerwany poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego. Bieg terminu nie uległ zawieszeniu także ze względu na treść art. 68 § 5 Ordynacji Podatkowej.
W ocenie strony skarżącej art.68 §5 ordynacji podatkowej w żadnym przypadku nie stoi na przeszkodzie i przyjęciu terminu przedawnienia tak jak wykazuje to strona, tj. w dniu 31 grudnia 2006 r. ze względu na okoliczność, iż przepis art.68 §5 został wprowadzony do ordynacji podatkowej dopiero od 01 września 2005 roku na podstawie art.1 pkt.34 lit. d ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku (Dz. U nr 143 poz. 1199) o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw wprowadzając zapis, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzje dotyczącą zobowiązania podatkowego powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia z tym dniem. Sam przepis §6 wprowadzający zasadę, iż bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego został wprowadzony na mocy art. 1 pkt.58 ustawy z dnia 12 września 2002 roku (Dz. U nr 169 poz. 1387 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw). Stosownie do przepisu przejściowego art.20 § 2 tej ustawy, jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Oznacza to, że rozpatrując kwestię stosowania do przedmiotowej sytuacji art.68 §5 dotyczącego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek wniesionej skargi do sądu administracyjnego należy uznać, że właśnie ze względu na treść przepisu przejściowego art.20 §2 wzmiankowanej ustawy o zmianie ordynacji podatkowej i niektórych innych ustaw z dnia 12 września 2002 roku, wniesienie skargi do sądu administracyjnego w trakcie biegu terminu przedawnienia co do obowiązku zwrotu dotacji nie powodowało zawieszenia biegu tego terminu.
W konsekwencji-zdaniem strony- należy uznać, że żadne okoliczności nie doprowadziły do przerwania biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji i w związku z tym zobowiązanie do zwrotu dotacji uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2006 roku.
W związku z powyższym- w ocenie strony skarżącej- decyzja zaskarżona powinna być uchylona, a postępowanie w sprawie zwrotu dotacji umorzone.
W dalszej części uzasadnienia skargi strona podkreśliła, że zgodnie z przepisami Województwo L. nie naruszyło zasad rządzących wykorzystaniem przyznanej dla samorządu dotacji i w związku z tym w ogóle nie powstał obowiązek zwrotu dotacji przyznanej na restrukturyzacje służby zdrowia.
Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji to, że nie zwiera ona właściwego uzasadnienia prawnego albowiem Minister Finansów poza przytoczeniem stanu faktycznego ani jednym zdaniem nie ustosunkował się do wywodów strony oraz nie przedstawił żadnej interpretacji prawnej ówcześnie obowiązujących przepisów.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ II instancji stwierdził, że nie naruszono przepisów art. 59 § 1 pkt 9 i 70 ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem Wojewoda L. wydał decyzję nakazującą zwrot dotacji z dnia [...] grudnia 2006 roku. Powyższe oznacza, że omawiane zobowiązanie nie uległo przedawnieniu.
Organ II instancji podał, że uzasadniając swoje stanowisko wzięto pod uwagę fakt, iż przez ostateczny termin dokonania wydatku należy rozumieć termin przedstawienia zapłaconych faktur. W przypadku, gdy faktury nie zostały zapłacone do dnia ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie wydatków budżetu państwa, które w 2000 r.nie wygasają z upływem roku budżetowego (Dz. U. Nr 111, poz. 1179) - zgodnie z postanowieniami art. 102 ust. 7 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148, z późn. zm.) - art. 157 ust. 9 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.) - nie wykorzystane środki finansowe podlegają przekazaniu na dochody budżetu państwa.
Organ podkreślił, że wykorzystanie środków po terminie określonym w ww. rozporządzeniu stanowi przekroczenie zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych (art. 138 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148, z późn. zm.).
Wykorzystanie dotacji - w myśl art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych - art. 144 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych - następuje w szczególności poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona albo w przypadku gdy przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje poprzez realizację celów wskazanych w tych przepisach.
Strona skarżąca pismem procesowym z 14 listopada 2007 r. przedstawiła dodatkowe argumenty przedstawione przez pełnomocnika na rozprawie w dniu 5 listopad 2007 r. Strona ponownie podkreśliła, że obowiązek zwrotu dotacji uległ przedawnieniu z końcem 2006 roku. Zdaniem strony w żadnym przypadku samo wydanie decyzji przez organ I instancji - Wojewodę L., ani decyzji przez Ministra Finansów nie przerwało terminu biegu przedawnienia. Termin taki mógł być przerwany tylko przez zastosowanie środka egzekucyjnego, który w niniejszej sprawie nie został zastosowany, bowiem w myśl przepisów art.70 ustawy ordynacja podatkowa termin przedawnienia ulega przerwaniu właśnie przez zastosowanie środka egzekucyjnego, nigdy przez samo wydanie decyzji, w przypadku, jeżeli jest to decyzja określająca. Charakter określający, deklaratoryjny decyzji o zwrocie dotacji, a nie ustalający, został przesądzony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2005 roku III SA/WA305/04 (LEX nr 167029), w którym to wyroku sąd stwierdził, iż decyzja o zwrocie dotacji ma charakter decyzji deklaratoryjnej, tzn. jest decyzją potwierdzającą istnienie dotychczasowego stosunku prawnego - prawa i obowiązki wynikają z przepisów prawa. W ocenie Województwa L. w niniejszej sprawie, ze względu na wskazane w skardze przepisy, bieg terminu przedawnienia rozpoczął się i obowiązek zwrotu dotacji powstał z chwilą upływu terminu do jej wykorzystania. Skoro sam obowiązek zwrotu powstał z upływem 30 czerwca 2001 roku, bo zdaniem organu - Wojewody L. w tym czasie dotacja nie została przez województwo l. wykorzystana. Strona wskazała, że wprawdzie art.93 ówcześnie obowiązującej ustawy o finansach publicznych nie określał precyzyjnie terminu obowiązku zwrotu, to jednak nie sposób przyjąć innego założenia niż to, że obowiązek taki powstał z chwilą nie wykorzystania dotacji.
Dalej strona zwróciła uwagę na to, iż w przedmiotowym przypadku zastosowanie będzie miał do kwestii przedawnienia art.20 §1 i §2 ustawy o zmianie Ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 169 poz.1387), w związku z art.144 i 157 ustawy o finansach publicznych z dnia 30 czerwca 2005 roku ( Dz. U 2005, nr 249, poz. 2104 ze zm.). Nowy art.144 ustawy o finansach publicznych w ust. 1 stanowi, iż dotacje udzielone z budżetu państwa w części niewykorzystanej w terminie określonym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art.157 podlegają zwrotowi odpowiednio w terminie 21 dni od dnia określonego w rozporządzeniu wydanym na podstawie art.157. W art.157 natomiast "nowej" ustawy o finansach publicznych określono w ust.6 tego artykułu, iż ostateczne terminy określone w rozporządzeniu uznającym wydatki za niewygasające, tak jak w przedmiotowym przypadku, nie mogą upłynąć później niż do dnia 30 czerwca roku następnego, a więc w niniejszej sprawie w dniu 30 czerwca 2001 roku. Stosownie do ust.9 tego samego artykułu środki finansowe nie wykorzystane w terminie określonym w rozporządzeniu przez Radę Ministrów podlegają przekazaniu na dochody budżetu państwa na wyodrębniony rachunek dochodów centralnego rachunku bieżącego rachunku państwa w terminie 21 dni od dnia określonego w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust.3. W konsekwencji należy uznać, iż w przypadku, gdy środki zostały w stosownym rozporządzeniem Rady Ministrów uznane za niewygasające w danym roku budżetowym i nie został określony w rozporządzeniu termin w jakim powinny być wykorzystane, powinny być wykorzystane nie później niż do dnia 30 czerwca następnego roku. Zdaniem strony skarżącej należy zwrócić uwagę, iż w rozporządzeniu uznającym środki za niewygasające co do zwrotu których prowadzony jest spór, wskazano termin wykorzystania tych środków jako dzień 30 czerwca 2001 roku. Stosując zatem na zasadzie art.20 §1 i §2 ustawy ordynacja podatkowa przedmiotowe przepisy-zdaniem Województwa L. należy uznać i wyciągnąć wniosek, że środki, które Wojewoda L. uznał za nie wykorzystane w terminie powinny być zwrócone w terminie 21 dni, a więc do dnia 21 lipca 2001 roku.
Przywołany art.20 §1 i §2 ustawy o zmianie ordynacji podatkowej stanowił, że w zakresie przedawnienia zastosowanie mają zasady oraz terminy korzystniejsze dla podatnika. W związku z tym-w ocenie strony skarżącej- powinny mieć zastosowanie do oceny kwestii przedawnienia przepisy ustawy, według której był określony termin zwrotu na lipiec 2001r. i skutkujące konieczność rozpoczęcia biegu przedawnienia właśnie w lipcu 2001r., ze skutkiem przedawnienia na koniec roku 2006r.
W ocenie Województwa L. wspomniany przepis art.20 ustawy o zmianie ustawy ordynacja podatkowa ma także istotne znaczenie dla oceny czy w przedmiotowym przypadku doszło do przerwania biegu przedawnienia także w świetle przepisów art.70 §6 pkt.2 ordynacji podatkowej. Zdaniem strony, wniesienie na poprzednich etapach skarg na wydane decyzje oraz wyniki kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej do sądu administracyjnego nie przerywały biegu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie po pierwsze dlatego, iż stroną postępowań nie było Województwo L., ale Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Wojewódzki w Z., a nadto ze względu właśnie na treść art.20 ustawy o zmianie ordynacja podatkowa. Przepis art.70 §6 pkt.2 wszedł w życie na początku 2003 roku, a w związku z tym do zasad oceny kwestii przedawnienia ze względu na to, iż korzystniejsze w tym przypadku miałyby przepisy obowiązującym przed tą zmianą czyli przepisy obowiązujące w 2001 roku, które nie zawierały warunku, iż bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Minister Finansów pismem procesowym z dnia 16 listopada 2007 r. wyjaśnił, iż w jego opinii zwrot dotacji celowej, zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych jest zobowiązaniem, które powstaje z mocy prawa. W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie określonym w art. 144 ust. 1 i 2 ustawy oraz art. 145 ust. 1 ustawy właściwy organ wydaje decyzję określającą m.in. termin zwrotu.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie należy dokładnie ustalić, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia tj. od dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego do dnia doręczenia organowi orzeczenia sądu administracyjnego wraz z uzasadnieniem.
W sprawie będącej przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, zobowiązanie winno przedawnić się w terminie określonym w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, a więc z dniem 31 grudnia 2006 r. Jednakże w tej sprawie składane były dwie skargi do sądu administracyjnego:
w dniu 15 listopada 2001 r złożono skargę. Sąd doręczył wyrok sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2003 r.
w dniu 2 marca 2004 r. złożono kolejną skargę. WSA doręczył postanowienie w dniu 12 sierpnia 2005 r. sygn. akt [...]. Z powyższego wynika, że bieg przedawnienia był zawieszony dwukrotnie na okres:
1 roku, 11 miesięcy i 19 dni oraz
1 roku, 5 miesięcy i 10 dni.
W ocenie organu wobec zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązanie nie jest przedawnione.
Jednocześnie w sprawach dotyczących zwrotu dotacji, w sprawach proceduralnych Minister Finansów wyraził stanowisko, iż należy stosować przepisy ustawy o finansach publicznych i Kpa obowiązujące w czasie orzekania, natomiast do oceny merytorycznej zwrotu dotacji celowej należy stosować przepisy obowiązujące momencie naruszenia prawa przez podmiot, któremu udzielono dotacji.
Minister Finansów wyjaśnił również, że dotacja celowa została udzielona na 2000 r., w związku z tym termin jej zwrotu należało określić zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. na dzień 28 lutego 2001 r. Jednakże biorąc pod uwagę, że sporną dotację zaliczono do wydatków niewygasających z upływem roku budżetowego, to na podstawie art. 102 ust. 4 w/w ustawy oraz zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie wydatków budżetu państwa, które w 2000 r. nie wygasają z upływem roku budżetowego (Dz. U. Nr 111, poz. 1179) termin zwrotu dotacji został ustalony na dzień 30 czerwca 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podkreślić należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią bez wątpienia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przede wszystkim Sąd podzielił reprezentowany w skardze pogląd, że zobowiązanie zwrotu dotacji uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2006r., a zatem zaskarżona decyzja Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2007r. wydana z naruszeniem art 70 §1i art. 208 Ordynacji podatkowej podlega uchyleniu.
Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest obowiązek zwrotu dotacji przyznanej decyzją Ministra Finansów z dnia [...]października 2000r. na program działań osłonowych i restrukturyzacji w ochronie zdrowia realizowany przez Województwo L. jako zadania bieżące i inwestycyjne, w ocenie organu niewykorzystanej w terminie i pobranej w nadmiernej wysokości .
Zgodnie art. 102 ust 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm. ) niezrealizowane kwoty wydatków wygasają z upływem roku budżetowego z zastrzeżeniem ust 2. Dotacje pobrane w nadmiernej wysokości bądź niewykorzystane w terminie podlegały zwrotowi do budżetu państwa w terminie do 28 lutego roku następującego po roku udzielenia dotacji – art. 93 ust 1 ustawy o finansach publicznych z 26 listopada 1998r. Przewidziana w art.102 ust 3 tej ustawy możliwość ustalenia przez Radę Ministrów wykazu wydatków do których nie stosuje się ust 1 została sprawie niniejszej dotacji zrealizowana , gdyż Rada Ministrów wydała w dniu 14 grudnia 2000r. rozporządzenie w sprawie wydatków budżetu państwa,które nie wygasają z upływem roku budżetowego ( Dz. U Nr 11 poz.1179), którym to aktem objęta została przedmiotowa dotacja, a ostateczny termin jej wydatkowania ustalony został na dzień 30 czerwca 2001r. Obowiązujące w tym czasie przepisy nie określały terminu w jakim dotacja uznana jako wydatki w danym roku budżetowym za niewygasające w części niewykorzystanej ma być zwrócona ograniczając się jedynie, jak w przypadku przedmiotowej dotacji do wyznaczenia ostatecznego terminu jej wykorzystania. Zatem przyjąć należy , iż po upływie tego terminu , dotacja niewykorzystana winna zostać zwrócona.
Termin zwrotu dotacji w przypadku uznania jej za wydatek niewygasający w danym roku budżetowym został określony natomiast przepisami ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych ( Dz.U Nr 249 poz. 2104), która w art.144 w zw. z art 157 stanowi, iż dotacje udzielone z budżetu państwa w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego lub w terminie określonym w rozporządzeniu, wydanym na podstawie art. 157, podlegają zwrotowi do budżetu państwa odpowiednio do 15 stycznia następnego roku albo w terminie 7 dni od dnia określonego w tym rozporządzeniu, zaś po zmianie przepisu od od 29 grudnia 2006r. termin ten wynosi odpowiednio:15 lutego następnego roku albo w terminie 21 dni od dnia określonego w tym rozporządzeniu. W przepisie art.157 ust 4 " nowej" ustawy o finansach publicznych przewidziano, również, że ostateczne terminy określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 3 pkt 4 nie mogą upłynąć później niż do dnia 30 czerwca roku następnego, a zatem jak w sprawie niniejszej do 30 czerwca 2001r.
W tym miejscu podkreślić należy, iż zgodnie z art. 93 a) ust 3 obowiązującej czasie przyznania dotacji ustawy o finansach publicznych ( obecnie art. 146 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych), w zakresie nieuregulowanym szczegółowo przepisami do spraw dotyczących zwrotu dotacji stosuje się przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa.
Skoro w art. 157 ust 9 ustawy o finansach publicznych z 30 czerwca 2005r środki finansowe niewykorzystane w terminie określonym przez Radę Ministrów podlegają przekazaniu na dochody budżetu państwa na wyodrębniony rachunek dochodów centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa w terminie 21 dni od dnia określonego w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 3, to w zakresie ustalenia terminu płatności ( zwrotu) dotacji udzielonej udzielonej w 2000r. i uznanej jako wydatek niewygasający do 30 czerwca 2001r. przyjąć należy, iż zwrot jej winien nastąpić z dniem określonym jako ostateczna data wykorzystania dotacji , a najpóźniej do 21 lipca 2001r. Tym samym pięcioletni termin przedawnienia o, którym mowa w art. 70 §1 Ordynacji podatkowej należy liczyć od końca 2001r. bowiem w tym właśnie roku upłynął termin zwrotu wydatku .
W tym miejscu podkreślić należy, czego obie strony właściwie nie kwestionują, że wydana w trybie art. 146 ust 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r.o finansach publicznych decyzja określająca kwotę dotacji przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, jest decyzją deklaratoryjną, określającą zobowiązanie powstałe z mocy prawa. Sąd podziela powyższy pogląd, iż decyzja wydana na podstawie powołanego wyżej przepisu nie tworzy nowego stosunku prawnego. Obowiązek zwrotu dotacji powstaje bowiem z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa. Co do prawnego charakteru decyzji o zwrocie dotacji stanowisko swoje przedstawił również w wyroku z dnia 23 marca 2005r. Sygn akt IIISA/Wa 305/04 WSA w Warszawie wypowiadając się, iż decyzja o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny.
Tym samym pierwotne stanowisko skarżącego zawierające rozważania o braku podstaw do przyjęcia zawieszenia biegu terminu przedawnienia z art. 68§5 Ordynacji podatkowej nie znajduje w sprawie niniejszej zastosowania wobec tego, iż przepis art. 68 Ordynacji podatkowej stanowi o przedawnieniu prawa do wymiaru podatku- innymi słowy dotyczy przedawnienia do ustalenia zobowiązań podatkowych powstałych z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ( art 21 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Skoro w sprawie niniejszej, jak wcześniej wskazano mamy do czynienia z przedawnieniem istniejącego z mocy prawa zobowiązania podatkowego, należy zastosować normę prawa zawartą w art. 70 Ordynacji podatkowej i rozważyć czy przewidziane w tym przepisie okoliczności dotyczące przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia miały miejsce, co podnosi Minister Finansów w piśmie z dnia 19 listopada 2007r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy.
W ocenie organu administracyjnego w sprawie niniejszej doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 §6 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskutek wniesienia na poprzednich etapach skarg do sądu administracyjnego na wyniki kontroli. Pierwsza z tych spraw, jak wywodzi Minister Finansów, wszczęta skargą z 15 listopada 2001r. i zakończona wyrokiem NSA [...] z [...] listopada 2003r. sygn akt [...] , a druga wszczęta skargą z dnia 3 marca 2004r. złożoną do WSA [...] zakończona postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. w sprawie sygn. akt [...]. spowodowały zawieszenie biegu przedawnienia w sprawie niniejszej na okres ponad 3 lat.
W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego jest niezasadne z następujących powodów .
Po pierwsze przepis art 70 §6 ust 2 Ordynacji podatkowej wprowadzony art.1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169 poz. 1387) w okresie od 1 stycznia 2003r. do 31 sierpnia 2005r. stanowił, że przesłanką zawieszenia biegu przedawnienia jest okoliczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jednakże stosownie do art. 20 cyt wyżej ustawy do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ( 1 stycznia 2003r.) stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym tą ustawą z zastrzeżeniem jednakże jeżeli dotychczasowe przepisy obowiązujące do końca 2002r. określały korzystniejsze dla podatnika zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy z 12 września 2002r.
W tej sytuacji skoro obowiązujące uprzednio przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidywały zawieszenia biegu przedawnienia w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie mają one zastosowania w sprawie niniejszej, w której zobowiązanie podatkowe powstało przed 1 stycznia 2003r.
Po drugie z mocą od 1 września 2005r. Przepis ten uściślono w ten sposób ,że stanowi, on iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego lecz na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Przesłankę tę wprowadzono aby czas rozpatrywania spraw przed sądami administracyjnymi nie wpływał negatywnie na możliwość dokonania przez organ podatkowy ewentualnego ponownego poprawnego wymiaru zobowiązania podatkowego. Skarżone natomiast w toku opisanych wyżej postępowań administracyjnych akty nie stanowiły decyzji dotyczących obowiązku zwrotu przez Województwo L. dotacji, bowiem przedmiotem tych postępowań były wyniki kontroli sporządzone przez inspektora Urzędu Kontroli w sprawie, której stroną był Samodzielny Publiczny ZOZ Szpital Wojewódzki w Z.. Sprawy ze skarg na wyniki kontroli dotyczyły innego przedmiotu postępowania aniżeli zwrot dotacji i prowadzone były między stronami , których niniejsze postępowanie nie dotyczy. Z tego powodu norma art.70 §6 pkt 2 Ordynacji podatkowej w takiej sytuacji nie ma zastosowania.
Organ odwoławczy nie wykazał również by w sprawie zaistniały inne przesłanki powodujące przerwę lub zawieszenie biegu przedawnienia o których stanowi art. 70 Ordynacji podatkowej, a w szczególności by bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony ( art. 70 § 4 ) Ordynacji podatkowej. W obecnej regulacji prawnej , aby zastosowanie środka egzekucyjnego spowodowało przerwanie biegu przedawnienia , podatnikowi o jego zastosowaniu musi być doręczony protokół zajęcia prawa majątkowego. Nie jest zatem wystarczające zawiadomienie o pierwszej czynności egzekucyjnej, jeżeli nie łączy się z nią zastosowanie środka egzekucyjnego .
Reasumując skoro w myśl art 70 §1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, w sprawie niniejszej termin ten upłynął z dniem 31 grudnia 2006r. Przedawnienie zobowiązań podatkowych uwzględniane jest z urzędu, a po jego upływie następuje wygaśnięcie prawa. Upływ tego terminu w trakcie postępowania musi być uwzględniony przez organ podatkowy, niezależnie od tego czy jest to organ I instancji , czy organ odwoławczy. Organ podatkowy stwierdzając tę ujemną przesłankę kontynuowania postępowania w każdej jego fazie zobowiązany jest do zakończenia postępowania poprzez umorzenie postępowania na podstawie art. 208§1 Ordynacji podatkowej . W sprawie niniejszej wbrew temu, iż zobowiązanie zwrotu dotacji wskutek upływu terminu przedawnienia wygasło z dniem 31 grudnia 2006r. Minister Finansów zaskarżoną decyzją wydaną [...] lutego 2007r. z naruszeniem art. 70 §1 w zw. z art. 59 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej mającym wpływ na wynik orzekł merytorycznie utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nakazującą Województwu L. zwrot dotacji. Powyższe uchybienie mające wpływ na wynik sprawy uzasadnia w myśl art 145§1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a uchylenie zaskarżonej decyzji.
Uwzględnienie przez Sąd podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego i stwierdzenie jego wygaśnięcia czyni bezprzedmiotowym rozważania Sądu w kwestii zawartych w skardze pozostałych zarzutów merytorycznych kwestionujących prawidłowość rozstrzygnięcia organu o zwrocie do budżetu państwa dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji niewykorzystanej w terminie.
W tej sytuacji mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Natomiast rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu i kosztów zastępstwa adwokackiego wydał na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło