VII SA/Wa 1555/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-16
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Bogusław Cieśla, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prace polegające na zasypywaniu wyrwy rzecznej materiałem ziemnym, prowadzonych przez zarządcę rzeki, stanowią roboty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego, uzasadniające wszczęcie postępowania administracyjnego z wniosku organizacji społecznej?Ratio decidendi
Prace polegające na zasypywaniu wyrwy rzecznej materiałem ziemnym, prowadzone przez zarządcę rzeki w celu wykonania obowiązku nałożonego przez Prawo wodne, nie stanowią robót budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego, ani nie prowadzą do powstania obiektu budowlanego. W związku z tym brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Organizacja społeczna wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na zasypywaniu wyrwy rzecznej na brzegu Wisły. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że opisane prace nie są robotami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego, lecz mieszczą się w obowiązkach zarządcy rzeki wynikających z Prawa wodnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę organizacji na postanowienie utrzymujące w mocy odmowę wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego skargę oddala
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej "kpa"/ oraz art. 83 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2006, nr 156, poz. 1118 ze zm./ po rozpoznaniu wniosku organizacji społecznej - Ogólnopolskie Towarzystwo [...] - dotyczącego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych na lewym brzegu i przyległych do tego brzegu wodach Wisły w miejscowości P. /gm. [...]/ w [...] km szlaku żeglugowego rzeki, prowadzonych bez wymaganego zgłoszenia przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W.
- odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, iż w miejscowości P. zasypywana była wyrwa powstała podczas wezbrania rzeki w 2003 r. materiałem służącym do uzupełniania wyrwy, tj. ziemią pochodzącą z wykopów, częściowo ziemią próchniczną z fragmentami gruzu i betonu. Tego typu czynności wynikają z obowiązków jakie nałożono na zarządcę rzeki przepisami ustawy Prawo wodne. Prace te nie stanowią robót budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane, których skutkiem byłaby rozbudowa, nadbudowa bądź powstanie obiektu budowlanego zgodnego z obowiązującymi w tej materii warunkami technicznymi. Na wykonanie takich prac nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę ani też złożenie zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. W związku z tym nie można zarzucić inwestorowi naruszenia przepisów art. 28 - 30 Prawa budowlanego. Zatem nie ma podstaw do wszczynania postępowania administracyjnego z wniosku organizacji społecznej w ramach sprawowanego nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie i właściwe jest zastosowanie trybu art. 31 § 2 kpa o odmowie wszczęcia postępowania.
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2007 r. znak DON/ORZ/7101/1177/07 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r.
utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiocie braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku organizacji społecznej - Ogólnopolskie Towarzystwo [...]. Przywołał treść przepisu art. 50 ust 1 Prawa budowlanego, wskazując iż nie można zakwalifikować do robót budowlanych prac prowadzonych przy brzegu rzeki w miejscowości P., polegających na uzupełnieniu wyerodowanego lewego brzegu rzeki Wisły metodą zasypki gruzem budowlanym i gruntem. Podał, iż nie można uznać żądania organizacji społecznej o wstrzymanie przedmiotowych robót czy też czynności za uzasadnione na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten mówi o robotach budowlanych, a nie innych robotach czy też czynnościach, które jako takie nie mieszczą się w hipotezie normy prawnej wyrażonej w tym przepisie.
Odpowiadając zaś na zarzut zażalenia dotyczący kwestii zagrożenia środowiska przyrodniczego na tym odcinku Wisły, organ zauważył, iż badanie tej kwestii nie leży w jego kompetencjach jako organu nadzoru budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosło Ogólnopolskie Towarzystwo [...].
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca organizacja zarzuciła, że utrzymuje w mocy postanowienie wydane z rażącym naruszeniem przepisu art. 31 § 2 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem strony skarżącej, uznanie przez organ nadzoru, że prowadzone prace przy brzegu rzeki nie są robotami budowlanymi i nie mają do nich zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane jest rażąco błędne. Nie można bowiem bez wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego, zakładać że jest ono bezprzedmiotowe. Należało wszcząć postępowanie, i dopiero po zebraniu i zbadaniu dowodów wydać orzeczenie, bądź po ewentualnym stwierdzeniu bezprzedmiotowości postępowania - postępowanie umorzyć.
Podnosząc powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania, tj. wpisu sądowego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez Sądy administracyjne jedynie pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Przedmiotem oceny Sądu jest w niniejszej sprawie wyłącznie legalność zaskarżonego postanowienia, którym utrzymano w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. odmawiające na podstawie ar. 31 § 2 kpa wszczęcia postępowania administracyjnego.
Na wstępie należy wskazać, iż przepisy ustawy Prawo budowlane normują działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych /art. 1/.
Zgodnie z art. 83 i art. 84 Prawa budowlanego, określającymi właściwość rzeczową i instancyjną organów nadzoru budowlanego, do ich kompetencji należy działalność inspekcyjno - kontrolna przebiegu procesu budowlanego oraz utrzymania obiektów budowlanych. Do tych kompetencji należą m.in. sprawy dotyczące likwidacji lub legalizacji samowoli budowlanej, a więc wykonywania obiektu budowlanego bądź robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Art. 3 ustawy zawierający legalne definicje, stanowi, iż przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, a także obiekt małej architektury /pkt 1/, natomiast roboty budowlane to budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego /pkt 7/.
Pismem z dnia [...] września 2005 r. Ogólnopolskie Towarzystwo [...] wystąpiło do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o wstrzymanie robót budowlanych na lewym brzegu Wisły w miejscowości P. prowadzonych, zdaniem wnioskodawcy, bez wymaganego zgłoszenia.
Z akt postępowania wynika, iż Ogólnopolskie Towarzystwo [...] podobnym pismem z dnia [...] maja 2005 r., wystąpiło do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania dotyczącego robót prowadzonych przez prywatną spółkę [...] na zlecenie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., polegających na nawożeniu ziemi na lewy brzeg Wisły w P. co narusza, zdaniem wnioskodawcy, ustawę o ochronie przyrody w zakresie ochrony obszarów Natura 2000.
Zgodnie z art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:
- wszczęcia postępowania,
- dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu
jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
W sprawie niesporne jest, że cele statutowe Ogólnopolskiego Towarzystwa [...], a także interes społeczny uprawniają organizację do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania na podstawie art. 31 § 1 kpa, jednakże żądanie takie musi być skierowane do organu właściwego.
W ocenie Sądu organ niewadliwie ustalił, iż nawiezienie ziemi na brzeg Wisły w celu zasypania wyrwy popowodziowej nie stanowi robót budowlanych ani nie prowadzi do powstania obiektu budowlanego w rozumieniu wyżej cytowanych przepisów. Prace te prowadzone były przez zarządcę rzeki Wisły - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej - i stanowiły wykonanie obowiązku nałożonego na zarządcę rzeki przez przepisy ustawy Prawo wodne.
Dlatego też zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż brak było podstaw w niniejszej sprawie do wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło