II GZ 120/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 kwietnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1628/06 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1628/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił A. K. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji udzielającej licencję i odmowy udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 listopada 2007 r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzanym na żądanie. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, w którym zawarł wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wobec tego, przy piśmie z dnia 16 stycznia 2008 r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) w celu jego wypełnienia i przesłania do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przedmiotowe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 stycznia 2008 r., natomiast wypełniony formularz wniosku skarżący nadał w urzędzie pocztowym w dniu 31 stycznia 2008 r., tj. po terminie zakreślonym przez Sąd. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 lutego 2008 r. pozostawiono wniosek skarżącego bez rozpoznania. W dniu 25 lutego 2008 r. skarżący A. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. sprzeciw od ww. zarządzenia. W tej sytuacji Sąd w wykonaniu zarządzenia z dnia 29 lutego 2008 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia złożonego w dniu 31 stycznia 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów opisanych w pkt 2 ww. zarządzenia. Sąd zakreślił skarżącemu termin 14 dni na wykonanie powyższego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu dnia 12 marca 2008 r. zaś dokumenty, o nadesłanie których wzywał Sąd, do dnia rozpoznania wniosku nie zostały nadesłane. Odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy WSA wskazał, że przyznanie prawa pomocy jest szczególną formą dofinansowania z budżetu państwa i stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie: "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie okoliczności wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec nieprzedłożenia żądanych przez Sąd dokumentów, nie można było ustalić, czy A. K. wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany poprzez przyznanie mu prawa pomocy. W uzasadnieniu stwierdził, że nie posiada stałej pracy, która dawałaby mu regularne dochody, opiekuje się sparaliżowanym ojcem, który wymaga kosztownej rehabilitacji ruchowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji, przedstawiony już wcześniej w orzecznictwie NSA (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04), stanowiący, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, stanowiące odstępstwo od tej zasady, powodujące przerzucenie kosztów postępowania sądowego na Skarb Państwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy, pomimo iż został wezwany do nadesłania dokumentów, które zdaniem Sądu pozwoliłyby realnie ocenić jego sytuację materialną. Stwierdzić także należy, że w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności bądź dowodów, które mogłyby uzasadnić przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.