II OSK 739/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 498/07 w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy O.-B. z dnia [...] września 206 r. o wymeldowaniu A. Ż. z małoletnią córką E. z pobytu stałego z budynku przy ulicy [...] w miejscowości O.-B.. Decyzja ta została wydana w postępowaniu wszczętym na wniosek Z. Ż.. W toku tego postępowania organy ustaliły, że A. Ż. z małoletnią córką E. opuściły przedmiotowy lokal dobrowolnie w styczniu 2001 r. Od tego czasu w lokalu tym już nie mieszkały, a A. Ż. nie podjęła też żadnych starań, by do tego lokalu powrócić. Obecnie mieszka ona z córką u swojej matki w O.. Przyczyną tego były nieporozumienia pomiędzy wymeldowaną i jej mężem L. Ż., które stały się przyczyną rozwodu orzeczonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia [...] kwietnia 2004 r. Ponieważ A. Ż. nie mieszka w przedmiotowym lokalu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z niego, organy na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) orzekły o wymeldowaniu uczestniczki postępowania i jej małoletniej córki. Decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2006 r. A. Ż. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę tę oddalił uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że w toku prowadzonego postępowania A. Ż. nie kwestionowała tego, iż nie mieszka z córką E. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym w miejscowości O.-B., skąd wyprowadziła się do Ostrołęki, zabierając również swoje rzeczy. Przyczyną tego był zaistniały konflikt pomiędzy małżonkami A. i L. Ż., który doprowadził do rozkładu pożycia małżeńskiego zakończonego orzeczeniem w dniu 26 kwietnia 2004 r. rozwiązania ich związku małżeńskiego przez rozwód. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego lub czasowego pobytu trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W rozpoznawanej sprawie zaistniały obie przesłanki uzasadniające wymeldowanie A. Ż. z lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości O.-B.: opuściła ona ten lokal jeszcze w styczniu 2001 r. i dotychczas z niego nie wymeldowała się. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że obowiązek meldunkowy polega wyłącznie na rejestracji danych o miejscu pobytu konkretnej osoby pod wskazanym adresem. Wskazał też, że z przeprowadzonego postępowania nie wynika, by A. Ż. została zmuszona do opuszczenia przedmiotowego lokalu, chociaż powodem odejścia jej z miejscowości O.-B. był konflikt z mężem. Nadto WSA stwierdził, że dla wyniku sprawy meldunkowej nie mają znaczenia takie, podniesione przez skarżącą kwestie, jak jej trudna sytuacja osobista i majątkowa, fakt niepłacenia alimentów przez byłego męża czy okoliczność, że nie został rozliczony majątek dorobkowy byłych małżonków. Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę tę oddalił. Wymieniony wyrok zaskarżyła A. Ż. skargą kasacyjną sporządzoną przez adw. M. B.. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegające na przyjęciu przez Sąd, że opuszczenie miejsca pobytu w rozumieniu tego przepisu, to wyłącznie fizyczne nieprzebywanie w miejscu pobytu w chwili orzekania, podczas gdy poprawna wykładnia tego przepisu nakazuje uwzględnić zarówno element fizyczny w postaci faktycznego przebywania strony w innym miejscu jak i zamiar strony co do opuszczenia stałego miejsca pobytu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przedstawione w toku postępowania administracyjnego przez skarżącą dowody obrazują okoliczności opuszczenia przez nią lokalu i potwierdzają, iż wyprowadziła się ona z miejsca zameldowania z obawy o własne życie i zdrowie. Składała również oświadczenia potwierdzające jej zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu. Wobec tych zarzutów skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Dodatkowym pismem z dnia 11 kwietnia 2008 r. skarżąca zażądała unieważnienia bezprawnie nabytego aktem notarialnym przedmiotowego domu przez Z. Ż., przyznania jej własności tego domu i eksmitowania z niego L. Ż. z jego konkubiną i jej dziećmi. Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił w treści zaskarżonego wyroku, że skarżąca w styczniu 2001 r. dobrowolnie opuściła przedmiotowy lokal mieszkalny, zamieszkała w O. u swojej matki, do wsi O.-B. już nie wróciła, lecz też nie wymeldowała się z dotychczasowego miejsca zamieszkania. Skarga kasacyjna nie podważyła trafności i prawidłowości tych ustaleń. Została ona oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez wadliwą wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowane jest, że zwalczanie ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez sam zarzut naruszenia prawa materialnego i wymaga wykazania naruszenia w postępowaniu przed tym sądem odpowiednich przepisów regulujących procedurę sądowoadministracyjną (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2004 r., FSK 192/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 68). Skoro więc skarżąca nie wykazała żadnego naruszenia przepisów postępowania ani nawet nie postawiła Sądowi I instancji takiego zarzutu, to należy uznać, iż nie została podważona trafność ustalenia stanu faktycznego sprawy w zaskarżonym wyroku. Konsekwencją powyższego stwierdzenia jest wniosek, że Sąd I instancji nie naruszył też podanego w podstawie skargi kasacyjnej przepisu prawa materialnego. Skoro bowiem z ustaleń Sądu wynika, że skarżąca dobrowolnie opuściła w 2001 r. sporny lokal mieszkalny i mieszka w innym miejscu bez wykonania obowiązku meldunkowego, to zastosowanie do tej sytuacji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie może budzić zastrzeżeń. Należy przy tym zauważyć, iż z ustaleń Sądu I instancji wynika, że wprawdzie u podłoża zachowania A. Ż. leżał konflikt małżeński i zarzucane mężowi złe jej traktowanie, lecz fakty te stanowiły tylko motywację jej dobrowolnego opuszczenia domu w Olszewie-Borkach. W sytuacji wieloletniego już zamieszkiwania w O. bez wymeldowania z poprzedniego miejsca zamieszkania, przy braku jakichkolwiek prawnych działań podjętych w celu powrotu do dawnego mieszkania, wymeldowanie skarżącej było w pełni uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał więc prawidłowej wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i prawidłowo przepis ten zastosował do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Należy też wskazać, że podniesione przez skarżącą żądania nie mogły być uwzględnione w rozpoznawanej sprawie, gdyż są roszczeniami cywilnoprawnymi, do dochodzenia których właściwa jest droga przed sądem powszechnym. Dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.