II SA/Lu 659/06

WyrokWSA w Lublinie2006-11-23

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Maciej Kierek, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny może zostać przyznany za okres wcześniejszy niż miesiąc, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek, jeśli wnioskodawca dowiedział się o prawie do świadczenia dopiero w późniejszym terminie?
Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek. Postępowanie w tych sprawach ma charakter wnioskowy, a przepisy nie upoważniają organu do przyznania świadczenia za okres wcześniejszy, zwłaszcza gdy wnioskodawca nie wiedział o przysługującym mu prawie i nie złożył wcześniej stosownego wniosku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. S. zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2000 r. do 31 stycznia 2005 r. J. S. powoływał się na orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które uzyskał po długotrwałych postępowaniach. Wnioskodawca twierdził, że dowiedział się o prawie do zasiłku pielęgnacyjnego dopiero w 2005 r. i wtedy złożył pierwszy wniosek. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia za okres wcześniejszy, wskazując na wnioskowy charakter postępowania i brak wcześniejszego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. L. wynagrodzenie w kwocie 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) w tym 22% VAT w kwocie 52, 80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; płatne ze środków Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie). Decyzją z dnia [...]zerwca 2006r., znak: SKO.[...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.2kpa oraz art. 24ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz.2255 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania J. S. uchyliło decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]maja 2006r., Nr OPS.II.SR[...] i odmówiło przyznania J. S. zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2000r. do 31 stycznia 2005r. Organy ustaliły, że J. S. począwszy od 2000r. ubiegał się o przyznanie różnych świadczeń z pomocy społecznej powołując się na swoją niepełnosprawność. W tym celu w dniu 10 maja 2000r. złożył w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Po rozpoznaniu wniosku Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania i Niepełnosprawności w L. w dniu 28 sierpnia 2000r. wydał okresowe orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, stwierdzając jednocześnie, że nie można ustalić daty jej powstania; podobne orzeczenie zapadło w dniu 5 września 2002r. na dalszy okres. J. S. pobierał na ich podstawie zasiłek stały, o który wystąpił w dniu 25 sierpnia 2000r. Kolejne orzeczenie w przedmiocie niepełnosprawności wydane w dniu 8 lipca 2003r. zostało zaskarżone, w konsekwencji czego Sąd Rejonowy w L. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 29 października 2004r., sygn. akt VII U 2179/03 ustalił, że niepełnosprawność J. S. powstała przed 16 rokiem życia, a następnie Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. uwzględniając wyrok Sądu w dniu 3 grudnia 2004r. wydał orzeczenie potwierdzające umiarkowany stopień niepełnosprawności, określające czas jej powstania zgodnie z powyższym wyrokiem. Powołując się na to orzeczenie J. S. wystąpił w dniu 18 lutego 2005r. do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od 1 sierpnia 2000r. Decyzją z dnia [...]lutego 2005r. Nr OPS.II.SR.[...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał mu zasiłek pielęgnacyjny na okres od 1 lutego 2005r. do 31 sierpnia 2005r.; organ ten następnie wydał dwie kolejne decyzje tj. w dniu [...] sierpnia 2005r., Nr OPS.II.SR.[...] i w dniu [...] lutego 2006r., Nr OPS.II.SR.[...] przyznające to świadczenie na dalszy okres tj. do 30 września 2006r. W dniu 11 marca 2005r. J. S. złożył kolejny wniosek o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od 1 sierpnia 2000r. Pierwszą decyzją z dnia [...] marca 2005r., Nr OPS.II.SR.[...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania mu świadczenia za ten okres, jednak Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r, znak: SKO.0073[...]. W dniu 9 stycznia 2006r. J. S. złożył ponownie wniosek o przyznanie zasiłku za okres od 1 sierpnia 2000r. Wniosek ten był wielokrotnie rozpoznawany zarówno przez organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze : Decyzją z dnia [...]lutego 2006r., Nr OPS.II.SR.[...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej nie uwzględnił wniosku, jednak Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2006r., znak: SKO.0073/[...] uchyliło tę decyzję; po ponownym rozpoznaniu organ I instancji w dniu [...] marca 2006r. ponownie odmówił przyznania zasiłku za okres od 1 sierpnia 2000r., a decyzją z dnia [...]kwietnia 2006r., znak: SKO.0073[...] Kolegium ją uchyliło; w dniu [...] maja 2006r. organ I instancji raz jeszcze odmówił uwzględnienia wniosku. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006r., znak: SKO.0073[...] uchyliło decyzję organu I instancji i odmówiło przyznania J. S. zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 sierpnia 2000r. do 31 stycznia 2005r. Organ ustalił, że J. S. wniósł po raz pierwszy o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dopiero w dniu 18 lutego 2005r., a więc należało mu przyznać świadczenie począwszy od 1 lutego 2005r., a nie za okres wcześniejszy. Skargę do sądu administracyjnego wniósł J. S., domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Skarżący podniósł, że czuje się pokrzywdzony orzeczeniami organów, które wykorzystują jego schorzenia psychiczne. Jednocześnie przyznał, że w dniu składania wniosku do Powiatowego Zespołu Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności tj. 10 maja 2000r. nie wiedział, że przysługuje mu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, a dowiedział się o tym dopiero w 2005r. i wtedy złożył wniosek, a organ pomocy społecznej naruszył art. 9 kpa poprzez niepouczenie go o przysługujących mu prawach i obowiązkach. Zdaniem skarżącego, skoro posiada on orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 4 grudnia 2004r. potwierdzające, że jest niepełnosprawny z powodu choroby psychicznej, powstałej przed 16 rokiem życia, to jest to podstawa do przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego począwszy do sierpnia 2005r., kiedy złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie renty socjalnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W świetle art. 24ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r.o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r., Nr 228, poz.2255 ze zm.) prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych ma więc charakter wnioskowy; przepisy ustalają podmioty uprawnione do złożenia wniosku oraz szczegółowo określają dane, jakie powinien zawierać wniosek (art. 23ust.1 i 3 cyt. ustawy). Skarżący w przedmiotowej sprawie po raz pierwszy złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 18 lutego 2005r., a więc decyzja o przyznaniu zasiłku może dotyczyć wyłącznie daty 1 lutego 2005r. Żaden przepis ustawowy nie upoważnia organu administracji do przyznania zasiłku za okres wcześniejszy, tym bardziej, że w sprawie nie można przyjąć, że skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 10 maja 2000r. Z akt sprawy wyraźnie wynika, że skarżący w tym okresie w ogóle nie wiedział o istnieniu zasiłku pielęgnacyjnego. W skardze skarżący wprost oświadczył, że o zasiłku pielęgnacyjnym dowiedział się dopiero w dniu 18 lutego 2005r. Fakt ten potwierdził również na rozprawie. Z tych względów nie można przyjąć, że jego pismo z dnia 10 maja 2000r. zawierało wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Skoro zatem w świetle obowiązujących przepisów postępowanie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego nie może być wszczęte z urzędu, a skarżący nie wiedział o przysługującym mu prawie do zasiłku pielęgnacyjnego i nie złożył wcześniej wniosku o przyznanie takiego świadczenia, to nie można zarzucić organom administracyjnym wadliwego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło