I FSK 1557/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-02-05
Skład orzekający: Jan Zając, Krzysztof Stanik, Barbara Wasilewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący naliczania odsetek za zwłokę w przypadku zabezpieczenia środków pieniężnych ma zastosowanie, gdy decyzja określająca zobowiązanie podatkowe została wydana przed wydaniem decyzji o zabezpieczeniu?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący naliczania odsetek za zwłokę w przypadku zabezpieczenia środków pieniężnych ma zastosowanie tylko wtedy, gdy decyzja o zabezpieczeniu została wydana przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jeśli decyzja określająca zobowiązanie została wydana wcześniej, wyrok TK nie może być zastosowany, nawet jeśli decyzja o zabezpieczeniu obejmowała okres, którego dotyczyło zobowiązanie.Stan faktyczny
Spółka T. F. – L. S.A. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za czerwiec 1995 r., twierdząc, że organ podatkowy przy wykonaniu decyzji o zaległości podatkowej nie zwrócił należnych spółce odsetek. Organy podatkowe stwierdziły brak nadpłaty. Spółka zarzuciła organom nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący naliczania odsetek w przypadku zabezpieczenia środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że wyrok TK nie ma zastosowania, ponieważ decyzja określająca zobowiązanie podatkowe została wydana przed postępowaniem zabezpieczającym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od T. F. – L. Spółki Akcyjnej w Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Z. kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. F. – L. Spółki Akcyjnej w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Go 898/07 w sprawie ze skargi T. F. – L. Spółki Akcyjnej w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 6 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku nadpłaty w podatku od towarów i usług za czerwiec 1995 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. F. – L. Spółki Akcyjnej w Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Z. kwotę 1.800 zł /słownie: jeden tysiąc osiemset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Go 898/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę T. F.-L. S.A. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 6 sierpnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku nadpłaty w podatku od towarów i usług za czerwiec 1995 r.
W uzasadnieniu Sąd przedstawił przebieg sprawy, W tych ramach wskazano, że w dniu 30 października 2006 r. skarżąca spółka złożyła wniosek uzupełniony pismem z dnia 14 listopada 2006 r. o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 1995 r. We wniosku spółka podnosiła, że Minister Finansów decyzją z dnia 1 października 2001 r. określił spółce zaległość z tytułu podatku za czerwiec 1995 r. Natomiast przy wykonaniu tej decyzji organ ! instancji zwracając nadpłatę bezpodstawnie pomniejszył kwotę do zwrotu o należne spółce odsetki. Zdaniem spółki nie zostały zwrócone odsetki za okres od poboru w 1998 r. kwoty z tytułu nienależnie pobranej sankcji - dodatkowego zobowiązania podatkowego do czasu wydania prawidłowej decyzji podatkowej.
Decyzją z dnia 30 listopada 2006 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Z. stwierdził brak istnienia nadpłaty za wskazany miesiąc. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 27 lutego 2007 r. uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia 18 maja 2007 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Z., po ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdził brak istnienia nadpłaty za czerwiec 1995 r., zaś zaskarżoną decyzją z dnia 6 sierpnia 2007 r. organ odwoławczy utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim spółka zarzucała organom podatkowym nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Ponadto, w piśmie z dnia 27 lutego 2008 r., odnosząc się do kwestii dokonanego przez organy podatkowe w toku postępowania podatkowego zabezpieczenia, spółka powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 października 2007 r. w sprawie 8K 63/06. W skardze wskazano, że zgodnie z treścią wyroku, brak jest podstawy prawnej do naliczania I pobrania odsetek za zwłokę w sytuacji, gdy wcześniej dokonano zabezpieczenia poprzez zajęcie środków finansowych.
Po zbadaniu skargi Sąd I instancji uznał, że nie jest ona zasadna.
Sygn. akt I FSK 1557/08
W uzasadnieniu Sąd, ustosunkowując się do kwestii zabezpieczenia, podzielił stanowisko organów podatkowych, iż w przedmiotowej sprawie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2007 r. w sprawie SK 83/06 nie ma zastosowania. Sąd podkreślił, że decyzja za czerwiec 1995 r. została wydana we wrześniu 1995 r., natomiast postępowanie zabezpieczające przeprowadzono na podstawie decyzji [...] Urzędu Skarbowego z dnia 25 czerwca 1998 r, nie mogło więc ono dotyczyć czerwca 1995 r., skoro już wówczas istniała decyzja określająca wymiar podatku za ten miesiąc,
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik spółki. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
1. naruszenie przepisu art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) w zw. z art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135 i art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie:
a) przez przyjęcie, że decyzja [...]Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 25 czerwca 1996 r. Nr[...], na podstawie której dokonano zabezpieczenia należności pieniężnej w wysokości 6.000.000 zł, w celu zabezpieczenia zobowiązań skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług, nie obejmowała zabezpieczenia zobowiązań za czerwiec 1995 r., pomimo, że fakt ten jednoznacznie wynika zarówno z treści przedmiotowej decyzji zabezpieczającej, która swoim okresem obejmowała cały rok 1995 r., a zatem również i czerwiec 1995 r., jak również z treści:
* wyniku kontroli skarbowej z dnia 24 czerwca 1997 r., przeprowadzonej w
stosunku do skarżącej przez Urząd Kontroli Skarbowej w Z., w roku
1996 r. i 1997, w sprawie nr [...],
* postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z.
z dnia 6 sierpnia 1999 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia dokonanego
zabezpieczenia, w części powyżej 5.540.000 zł kwoty zabezpieczonej,
* pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. z dnia
21 lutego 2008 r. Nr [...], skierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej w
Sygn. akt l FSK 1557/08
Z., które to dokumenty skarżąca przedłożyła do akt sprawy w toku prowadzonego postępowania,
li, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez naruszenie przepisu art, 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 54 § 1 pkt 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w drodze jego niewłaściwego zastosowania, przejawiającego się w tym, że Sąd winien był zbadać zgodność z prawem zaskarżonych decyzji, a co za tym idzie wycofać z obrotu prawnego, z uwagi na ich niezgodność z prawem, w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2007 r., w sprawie sygn. akt SK 63/06, albowiem w tych decyzjach niezgodnie z Konstytucją naliczono odsetki za zwłokę w sytuacji, gdy dokonano zabezpieczenia, poprzez zajęcie środków finansowych strony skarżącej.
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wielkopolskim oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Strona skarżąca opiera swoje roszczenia na wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt SK/63/06.
Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 54 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, Nr 85, poz. 727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199, z 2006 r. Nr 66, poz. 470, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1031, Nr 217, poz. 1590 i Nr 225, poz. 1635 oraz z 2007 r. Nr 120, poz. 818), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r., w zakresie, w jakim nie wyłącza naliczania odsetek za zwłokę, w przypadku gdy w postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, dokonał zajęcia środków pieniężnych, rzeczy lub praw majątkowych, a następnie środki pieniężne, w tym kwoty uzyskane ze sprzedaży rzeczy lub praw, zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 84 oraz z art. 84 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK-A 2007/9/105).
Z treści przytoczonego wyroku wyraźnie wynika, że dotyczy on tylko i wyłącznie przypadku, gdy w postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, dokonał zajęcia.
Sygn. akt I FSK 1557/08
Kwestię tą strona skarżąca zupełnie pominęła w swojej skardze kasacyjnej.
Nie podważono ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tym zakresie. A Sąd ten na stronie 4 uzasadnienia wyroku wyraźnie stwierdził, że decyzja za miesiąc czerwiec 1995 r. została wydana we wrześniu 1995 r., natomiast postępowanie zabezpieczające przeprowadzono na podstawie decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego z 25 czerwca 1986 r. Dlatego zdaniem Sądu I instancji wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma w sprawie zastosowania.
Kwestia daty wydania decyzji o zabezpieczeniu jest niesporna, ale strona skarżąca nie podważyła ustaleń Sądu I instancji co do daty wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, co powoduje, że ustalenie to jest wiążące w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dlatego nie można podzielić zapatrywania strony skarżącej co do możliwości zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sytuacji, gdy wiążące jest w postępowaniu kasacyjnym ustalenie stanu faktycznego innego niż hipoteza normy prawnej przyjętej przez Trybunał Konstytucyjny.
Z tego względu zarzut naruszenia prawa materialnego nie może zostać uwzględniony, zaś zarzut naruszenia przepisów postępowania nie wskazuje na możliwość istnienia wpływu na wynik sprawy.
W świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestia obejmowania przez decyzję Urzędu Skarbowego z 25 czerwca 1998 r. o zabezpieczeniu zobowiązania za czerwiec 1995 r. nie ma znaczenia.
Znaczenie ma tylko to, czy decyzja o zabezpieczeniu wydana została przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. A tego strona skarżąca nie wykazała, koncentrując się na kwestii obejmowania przez decyzję z 1998 r. zobowiązania za czerwiec 1995 r. A to nie to samo.
Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło