I FZ 355/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia adwokata K. R.– pełnomocnika Z. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1217/07 w zakresie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 19 czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać adwokatowi K. R. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 3311 zł (trzy tysiące trzysta jedenaście złotych), w tym: 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem opłaty za czynności adwokackie, 594 zł (pięćset dziewięćdziesiąt cztery złote) tytułem 22 % podatku od towarów i usług oraz 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem uiszczonej opłaty skarbowej. Zaskarżonym postanowieniem z 13 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/GL 1217/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyznał adwokatowi K. R. – pełnomocnikowi Z. J. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z 19 czerwca 2007 r. w przedmiocie podatku akcyzowego kwotę 2213 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: opłatę za czynności adwokackie - 1800 zł wraz z 22 % podatku VAT w kwocie 396 zł oraz 17 zł za opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że po odrzuceniu skargi strony, a zatem po zakończeniu postępowania przed WSA, został dla strony ustanowiony adwokat z urzędu, który przedstawił Sądowi pierwszej instancji opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia tego Sądu odrzucającego skargę wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z oświadczeniem, że nie zostały one pokryte w całości ani w części. Jako, że wartość przedmiotu zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie wynosiła 187.183,00 zł, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznał adwokatowi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu w związku z § 6 ust. 6 tego rozporządzenia. Tak obliczona należność została powiększona o podatek VAT, a ponadto zasądzono zwrot 17 zł z uwagi na udokumentowanie poniesienia opłaty skarbowej z tytułu złożenia pełnomocnictwa. W zażaleniu na to postanowienie adwokat zarzucił mu obrazę § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia przez błędne ustalenie stawki procentowej, skoro bowiem ten sam adwokat nie prowadził sprawy w drugiej instancji, to należało zastosować 75 % tej stawki. W konsekwencji adwokat wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przyznanie mu wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone z urzędu w łącznej kwocie 3311 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Doprecyzowanie tej normy zawarte jest w § 19 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 rozporządzenia oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. W niniejszej sprawie niewątpliwe jest, że pełnomocnik udokumentował uiszczenie opłaty skarbowej w wysokości 17 zł z tytułu złożenia dokumentu pełnomocnictwa (k. 140), co oznacza, że kwestia zwrotu tej kwoty jest niesporna. Podobnie nie pozostawia wątpliwości podstawa (stawka obowiązująca w postępowaniu pierwszej instancji) ustalenia stawki minimalnej w drugiej instancji. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a cytowanego rozporządzenia w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stawkę minimalną w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji oblicza się na podstawie § 6 rozporządzenia. W realiach niniejszej sprawy należało mieć na uwadze § 6 pkt 6 tego rozporządzenia, zgodnie z którym stawka minimalna przy wartości przedmiotu sporu powyżej 50000 zł do 200000 zł wynosi 3600 zł. Kwestią sporną pozostaje ustalenie kwoty opłaty za czynności adwokackie, a zatem także kwoty podatku VAT. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnik ustanowiony został po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, a więc po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji, a zatem ten sam adwokat nie występował w obu instancjach, i sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to w świetle cytowanego przepisu przysługuje mu wynagrodzenie w wysokości 75 % stawki minimalnej obliczonej w niniejszej sprawie, czyli 2700 zł, a nie 50 % stawki (1800 zł), jak błędnie ustalił Sąd pierwszej instancji. Stosownie zaś do treści § 2 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, należną opłatę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Do ustalonej zatem na podstawie § 6 pkt 6 w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b cytowanego rozporządzenia kwoty 2700 zł należało dodać 22 % VAT w wysokości 594 zł. Zastosowanie stawki 22% podatku od towarów i usług wynika z art. 41 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany do zwrotu adwokatowi K. R. kwotę 3311 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: opłatę za czynności adwokackie - 2700 zł wraz z podatkiem VAT w kwocie 594 zł oraz 17 zł za opłatę skarbową. W świetle powyższych rozważań należało na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.