II SA/Lu 1001/02

WyrokWSA w Lublinie2004-01-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydania uwierzytelnionych odpisów i kserokopii dokumentów z akt sprawy, jeśli strona wykaże ważny interes prawny, w szczególności w kontekście możliwości wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydania uwierzytelnionych odpisów i kserokopii dokumentów z akt sprawy, jeśli strona wykaże ważny interes prawny. Taki interes jest uzasadniony, gdy dokumenty są niezbędne do ochrony praw strony, w tym do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w nadzwyczajnym trybie kontroli. Organy administracji nieprawidłowo oceniły ważny interes strony, naruszając przepisy postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wydanie uwierzytelnionych odpisów i kserokopii dokumentów z postępowania dotyczącego budowy zbiornika na ścieki. Organ I instancji odmówił, wskazując na brak wykazania ważnego interesu strony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje żądanie, wskazując, że dokumenty są mu potrzebne do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji w sprawie zbiornika.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. S. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie NSA Jerzy Dudek, Jerzy Stelmasiak (spr.), Protokolant Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów i kserokopii dokumentów 1) uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] , znak [...]; 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. S. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2002r. (znak: [...]) wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000r.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z 2000r. ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia S. S. zam. B. ul. [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002r. znak : [...]) odmawiające wydania uwierzytelnionych odpisów i kserokopii do dokumentów objętych wnioskiem z dnia 13 maja 2002 r. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku skarżącego tj. S. S. odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów i kserokopii dokumentów objętych wnioskiem dotyczących przeprowadzonego przez PINB postępowania w sprawie wybudowanego zbiornika na ścieki w pasie drogowym ul. [...] w B. zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. (znak: [...]). Rozpatrując sprawę na skutek zażalenia S. S. organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 73 § 2 Kpa strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Ponadto art. 73 k.p.a. w odróżnia przeglądanie akt sprawy od uwierzytelnienia ( a czasami też wydania) odpisów z akt sprawy. W pierwszym wypadku ( art. 73 § 1 Kpa) udostępnianie akt staje się środkiem zapoznania się przez stronę z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w tym zakresie art. 73 § 1 Kpa nie stawia żadnych ograniczeń. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 Kpa uwierzytelnienie nie służy do poznawania akt , lecz do utrwalenia - w formie dokumentu informacji wynikających z akt sprawy. Inny jest także tym razem sam przebieg udostępniania akt. W tym przypadku nie polega bowiem na faktycznym dopuszczeniu strony do akt sprawy, lecz na dostarczeniu stronie dokumentu w postaci uwierzytelnionego odpisu z akt sprawy (wydanego i uwierzytelnionego przez organ administracji lub "tylko'" uwierzytelnionego przez ten organ) . Strona żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony. Zdaniem organu odwoławczego S. S. składając wniosek z dnia 13 maja 2002r. nie wykazał swojego ważnego interesu, który uzasadniałby spełnienie przez PINB jego żądania. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca uczestniczył w każdym stadium postępowania i bez ograniczeń miał zapewniony dostęp do przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek, a tym samym należy uznać za nieuzasadniony argument zażalenia dotyczący utrudniania złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Działający na stosowny wniosek strony organ administracji we własnym zakresie zgromadzi materiał dowodowy niezbędny do jego rozpatrzenia, bez potrzeby przedkładania przez wnioskodawcę uwierzytelnionych odpisów i kserokopii dokumentów, dodał organ II instancji. W skardze do sądu skarżący wystąpił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W treści skargi podtrzymał swoje żądanie udostępnienia mu przedmiotowych uwierzytelnionych odpisów i kserokopii dokumentów, objętych wnioskiem z 13 maja 2002 r. , które jego zdaniem są konieczne dla ochrony jego interesu prawnego jako strony postępowania. Dotyczyć to będzie wniesienia przez niego wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji wydanej w sprawie nakazu rozbiórki zbiornika na ścieki budowanego przez skarżącego w pasie drogowym ul.[...] w B.. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W świetle dyspozycji art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać od właściwego organu z jednej strony uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub z drugiej strony wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W tym zakresie – zdaniem sądu - właściwe organy, nie wzięły pod uwagę , że strona skarżąca wykazała swój ważny interes biorąc pod uwagę przesłanki konieczne dla prawidłowego uzasadnienia wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji w tzw. nadzwyczajnym trybie kontroli tego typu rozstrzygnięć. Ponadto sąd podziela dotychczasową linię orzecznictwa NSA wyrażoną m.in. w Wyroku NSA z dnia 3 czerwca 1997r. (sygn.akt I SA/Łd 302/96) , że chociaż dyspozycja art. 73 § 2 k.p.a. nie odnosi się wyłącznie do sytuacji "kiedy stronie uwierzytelniony odpis lub kserokopia dokumentu niezbędny jest do wykorzystania w innym postępowaniu lub w celu przedłożenia go innemu organowi" to jest to jednak jedna z przesłanek uzasadniająca realizację żądania strony w tym zakresie. W obecnym stanie prawnym jest to bowiem tzw. kwalifikowana ochrona prawna ważnego interesu strony w odróżnieniu od tzw. zwykłej ochrony prawnej z art. 73 § 1 k.p.a. oraz ochrony nawet interesu faktycznego w ramach ochrony powszechnej w świetle przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112 poz. 1198 ) . Oznacza to, że ratio legis przepisu art. 73 § 2 k.p.a. nie może pozbawiać strony postępowania jej uprawnienia do ochrony interesu prawnego w świetle dyspozycji art. 10 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 k.p.a. Dlatego też zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji naruszyły przepisy postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lib."c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. J . . ]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło