II SA/Ka 3069/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Leszek Kiermaszek Sędzia NSA (del.) Ewa Krawczyk (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant stażysta Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że decyzja ta nie może być wykonywana, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów sądowych [...] zł ([...]). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. decyzją z dnia [...] nakazał panu A.S. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego położonego w C. na posesji przy ul. D. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art.48 i 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. nr 126, poz.1126 z 2000 r.). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, iż strona w [...] bez pozwolenia albo zgłoszenia w granicy własnej działki wybudowała parterowy budynek gospodarczy o wymiarach 4,0 x 3,5 m (wys. 2,5 – 3 m). Obiekt ten powstał w miejscu starego budynku gospodarczego po zawaleniu się jego dachu i części ścian zewnętrznych. W odwołaniu pan A.S. twierdził, iż dokonał jedynie remontu budynku gospodarczego, który w tym samym miejscu istniał od wielu lat. do przeprowadzenia remontu został zmuszony zawaleniem się dachu i dwóch ścian. Remont polegał na wykonaniu tych elementów to jest dwóch ścian i dachu – na starych fundamentach. Nadto skarżący podkreślał, że budynek gospodarczy jest mu niezbędny dla normalnego funkcjonowania gospodarstwa domowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] w oparciu o art.138 § 1 pkt 1 kpa i art.48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż wobec wykonania spornego obiektu bez pozwolenia na budowę uzasadniony jest nakaz rozbiórki przewidziany w art.48 Prawa budowlanego. W skardze, złożonej jeszcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący pan A.S. powtórzył argumentację odwołania to znaczy stwierdził, iż wykonał jedynie remont obiektu przy wykorzystaniu starych fundamentów i dwóch istniejących ścian. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że obiekt powstał bez pozwolenia na budowę w miejscu starego budynku po zawaleniu się jego dachu i części ścian zewnętrznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja zapadła bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy do ostatecznego rozstrzygnięcia (art.7, 77 § 1 i 80 kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z powyższego przepisu wynika, iż nakaz rozbiórki może być skierowany jedynie do obiektu wzniesionego bez pozwolenia (zgłoszenia, mimo sprzeciwu) lub do takiej części obiektu, która została wykonana bez pozwolenia (zgłoszenia, mimo sprzeciwu). Właściwy organ nie może w oparciu o powołany art.48 Prawa budowlanego orzec o rozbiórce całego obiektu jeżeli jedynie jego część została wykonana z naruszeniem tego przepisu. W takiej sytuacji nakaz rozbiórki może objąć tylko tę część budynku. Z materiału dowodowego w sprawie nie wynika by skarżący wykonał cały budynek gospodarczy z naruszeniem art.48 Prawa budowlanego. Już w protokole oględzin z dnia [...] znajduje się oświadczenie skarżącego, że odbudował – po zawaleniu się – dach i część ścian zewnętrznych. To twierdzenie powtórzono w odwołaniu i skardze. Mimo to organy orzekające nie ustosunkowały się do niego i nie przeprowadziły postępowania mającego na celu ustalenie zakresu robót budowlanych wykonanych przez skarżącego w [...] r. Brak ten ma istotne znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji, bowiem jak to wskazano wyżej – nakazem rozbiórki przewidzianym w art.48 – mogła zostać objęta jedynie ta część budynku, która została wykonana po [...] r. bez pozwolenia. Należało więc w postępowaniu ustalić tą część i także ustalić czy pozostała część została zrealizowana w oparciu o pozwolenie na budowę, w jakim czasie, a jeżeli jej wykonanie miałoby miejsce przed [...] r. i odbyło się bez pozwolenia – samowolę w tej części likwidować w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż wykonanie spornego obiektu wymagało pozwolenia na budowę co wynika z art.28 Prawa budowlanego. Przeprowadzone przez skarżącego roboty, nawet gdyby polegały na odbudowie dwu ścian na starym fundamencie oraz położeniu nowego dachu nie były remontem (art.3 pkt 8) bowiem nie polegały na wykonaniu robót budowlanych w istniejącej części obiektu, ale na odbudowie tych części, a odbudowa (art.3 pkt 6) jest budową z konsekwencjami wynikającymi – w przypadku jej wykonania bez pozwolenia (z wyjątkiem art.29 ust.1) z art.48 Prawa budowlanego. Rozpoznając sprawę ponownie organy orzekające powinny mieć na uwadze, iż w dniu 11.07.2003 r. weszła w życie nowelizacja Prawa budowlanego z dnia 27.03.2003 r. (Dz.U. nr 80, poz.718) i niniejsza sprawa powinna być kontynuowana z uwzględnieniem tej nowelizacji. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litera a i b oraz art.152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30.08.2002 r. (Dz.U. nr 153, poz.1270) oraz art.209 tej ustawy w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.217 z zm.) orzekł jak w sentencji. SW