III SA 726/03

WyrokWSA w Warszawie2004-02-04

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Małgorzata Długosz-Szyjko, Grażyna Nasierowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, może być uznane za prawidłowe, jeśli nie poprzedzało go rozpatrzenie zarzutów egzekucyjnych strony?
Ratio decidendi
Postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych, nie może być uznane za prawidłowe, jeśli organ egzekucyjny nie rozpatrzył wcześniej zarzutów egzekucyjnych strony. Obowiązkiem organu jest dokładne ustalenie treści żądania strony, a brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu stanowi naruszenie przepisów KPA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca E. C. wezwała Zakład Ubezpieczeń Społecznych do usunięcia naruszeń prawa w związku z prowadzoną egzekucją. W odpowiedzi otrzymała postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Na to postanowienie złożyła zażalenie, zarzucając m.in. stwierdzenie nieprawdy w uzasadnieniu, wszczęcie postępowania przed ustaleniem zobowiązań, błędy w tytułach wykonawczych, brak udostępniania dokumentów i uniemożliwianie czynnego udziału. Organ odwoławczy utrzymał postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i nieprawidłowe załatwienie sprawy, gdyż nie rozpatrzono jej zarzutów egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń o/P. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Krystyna Chustecka, Sędziowie WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), WSA Grażyna Nasierowska, Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi E. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].03.2003 r. /marca/ Nr [...] w przedmiocie zawieszenie postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń o/P., 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ic Skarżąca E. C.- właścicielka [...] Radia [...] pismem z dnia [...] stycznia 2003r. wezwała Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w P. do usunięcia naruszeń prawa w związku z prowadzoną egzekucją z rachunku bankowego [...] Radia [...] wszczętą [...].10.2002r. i w dniu [...].10.2002r. Skarżąca wniosła również o poświadczone za zgodne z oryginałem: protokoły ZUS, wnioski, postanowienia ZUS, decyzje ZUS, inne dokumenty wydawane przez ZUS tej sprawie od daty doręczenia tytułów wykonawczych wraz z dowodami ich doręczenia płatnikowi. W odpowiedzi na to pismo Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. przy piśmie z dnia [...].02.2003r. Nr [...] przesłał skarżącej postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...].02.2003r. Nr [...] Na postanowienie to skarżąca złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. W zażaleniu zarzuciła w szczególności: stwierdzenie nieprawdy w uzasadnieniu postanowienia, wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed ustaleniem zobowiązań płatnika, wystawienie błędnych tytułów wykonawczych, uniemożliwianie czynnego udziału strony w postępowaniu egzekucyjnym, nie-udostępnianie dokumentów w tym protokołów z każdej czynności i spotkania w czasie postępowania egzekucyjnego, nie uwzględnianie wniosków, skarg i zaskarżeń, wprowadzanie w błąd płatnika poprzez udzielanie nieskutecznych prawnie pouczeń oraz informacji, nie wydawanie decyzji i postanowień w sprawie zgłaszanych wniosków, skarg oraz zarzutów, działanie z opieszałością, wprowadzanie w błąd płatnika, wprowadzanie np. aktualizacji tytułów wykonawczych o czym nie informowano płatnika, a co jest już nowym postępowaniem egzekucyjnym, uznanie za ważne sprostowanie do protokołu z kontroli niemal w dwa lata po jej zakończeniu, nie wydawanie przez ZUS zaświadczeń, które mogłyby pomóc w ustaleniu zobowiązań [...] Radia [...] wobec ZUS, nieinformowanie płatnika o podejmowanych decyzjach i postanowieniach, nieuwzględnianie oświadczenia płatnika do rozliczenia składek. [pic] W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała także, ze wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne pismem z dnia [...].09.2002r., jednakże nie otrzymała żadnego postanowienia. Podniosła również - przytaczając rozbieżne w treści pisma ZUS dot. rozliczeń wpłat za ten sam okres - iż kwestionowała prawidłowość rozliczeń przez ZUS wpłaconych i wyegzekwowanych kwot od [...] Radia [...]. Stwierdza iż, wezwała ZUS do usunięcia naruszeń prawa, ponieważ na swoje zarzuty nie otrzymywała żadnych przewidzianych przepisami prawa dot. postępowania egzekucyjnego postanowień. W odpowiedzi na to wezwanie otrzymała postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, które jej zdaniem nie może być odpowiedzią na złożony wniosek z dnia [...].01.2003r. bowiem wniosek restrukturyzacyjny złożyła dopiero w dniu [...].11.2002r. [pic] Izba Skarbowa w W. podzieliła stanowisko zawarte w postanowieniu Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. i utrzymała je w mocy. Jak wywodzi organ odwoławczy ustawa z dnia 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców ( Dz. U. z 2002r. Nr 155, poz. 1287 stanowi w art. 14 ust.2, iż wszczęte postępowania egzekucyjne podlegają zawieszeniu do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. l. Artykuł 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa w jakich przypadkach postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Skoro ustawodawca w art. 56 § l pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym daje możliwość zawieszenia postępowała egzekucyjnego w innych przypadkach przewidzianych w ustawach, to zdaniem Izby Skarbowej - również daje możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Zgodnie z tym przepisem ustawy wszczęcie postępowania powoduje zawieszenie wszczętych postępowań egzekucyjnych do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Zatem zawieszenie z mocy prawa postępowań egzekucyjnych odnosi się do postępowań prowadzonych na poczet należności objętych restrukturyzacją. [pic] W przedmiotowej sprawie zawieszenie postępowania egzekucyjnego dokonano na złożony wniosek płatnika Pani E. C. [...] Radio [...]. Z mocy samej ustawy zawieszeniu uległy tytuły wykonawcze dotyczące składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Izba Skarbowa w W. zauważa także, iż w złożonym zażaleniu Pani E. C. [...] Radio [...] wymienia szereg zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. , które mogłyby stanowić podstawę do złożenia zarzutów z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawo wniesienia tych zarzutów przysługiwało na etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. [pic] [pic] Na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...].03.2003r. Nr [...] pismem z dnia [...] 04.2003r. P. E. C. wniosła skargę zarzucając, że uzasadnienie postanowienia stwierdza nieprawdę i że nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi ponownie okoliczności dot. nieprawidłowości prowadzonego przez ZUS postępowania egzekucyjnego przedstawione organowi odwoławczemu w odwołaniu; ponadto stwierdza, iż złożyła w dniu [...].10.2002r. zarzuty egzekucyjne, lecz ZUS nie wydał żadnego innego postanowienia poza tym, na które złożyła zażalenie. Podkreśla, iż wbrew stwierdzeniom uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej w W. nie składała wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wszczętego w dn.[...].09.2002r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stal się właściwy do rozpatrzenia tej sprawy w związku z postanowieniami art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. . Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył co następuje: Jak wynika z treści skargi i złożonych do akt sprawy kopii pism oskarżonej, domagała się ona od organu egzekucyjnego rozpatrzenia złożonych zarzutów egzekucyjnych. Wydane przez organ egzekucyjny - i utrzymane w mocy zaskarżonym orzeczeniem Izby Skarbowej w W. - postanowienie z dnia [...].02.2003r Nr [...] nie jest załatwieniem sprawy w przewidziany w art.34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. [pic] Obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla właściwego załatwienia sprawy. Jeśli organ egzekucyjny, do którego zgłoszony został wniosek w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, miał wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek obowiązkiem tego organu było podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Organ egzekucyjny me podjął jednak żadnych działań, które umożliwiłyby jednoznaczne ustalenie treści żądania strony, przyjęty zaś tryb załatwienia sprawy nie był prawidłowy i wydane postanowienia rozstrzygające o istocie sprawy nie mogą być uznane za zgodne z prawem. Wprawdzie organ odwoławczy, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, prawidłowo zinterpretował żądania strony, ale ustalenia te nie znalazły żadnego odzwierciedlenia w rozstrzygnięciu orzeczenia. Zasadny jest także zarzut skargi dotyczący niezapewnienia stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu. W aktach sprawy brak wzmianki o zapoznaniu strony z zebranym w sprawie materiałem bądź o wezwaniu do zapoznania. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że przepis art. 14 ust.2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1287 stanowi, iż wszczęte postępowania egzekucyjne podlegają zawieszeniu do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji i jest to zawieszenie postępowania egzekucyjnego "z mocy prawa". Oznacza to, że sam ustawodawca decyduje wprost o zawieszeniu, przez co takie zawieszenie nie jest czynnością organu egzekucyjnego, w odróżnieniu od zawieszenia z urzędu (np. art. 5 6 § 1, pkt 1-3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ) czy na wniosek (np. art. 56 § 1 pkt 4 w/w ustawy), które organ egzekucyjny dokonuje przez wydanie stosownego postanowienia. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa nie wymaga wydania postanowienia w tym przedmiocie. (Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 31.03.2000 sygn. akt III CKN 872/00 wydanym na gruncie art.63 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe.) Przewidziane w art. 56 §1 pkt 5 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym zawieszenie postępowania przez organ egzekucyjny "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach" dotyczyć może takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Dlatego stwierdzając naruszenie art.7 i 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.Dz.U.2000r.Nr 98,poz.1071 ze zm.) oraz art.34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. 2002r. Nr 110, poz.968 ze zm.) w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, na podstawie art.145 §1, pkt l, lit.c) i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. [pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło