II SA/Lu 1208/02

WyrokWSA w Lublinie2004-02-04

Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utwardzenie części działki, które nie stanowi dojazdu lub dojścia do istniejącego obiektu budowlanego, może być zakwalifikowane jako urządzenie budowlane podlegające przepisom art. 50 i 51 Prawa budowlanego, czy też jako samodzielny obiekt budowlany podlegający przepisom art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że utwardzenie gruntu, które nie ma związku z żadnym obiektem budowlanym, nie może być traktowane jako urządzenie budowlane. W takim przypadku należy je zakwalifikować jako samodzielny obiekt budowlany (budowlę) w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, co skutkuje koniecznością stosowania art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 50 i 51. W konsekwencji, postanowienia organów nadzoru budowlanego wstrzymujące roboty budowlane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zostały uchylone jako naruszające prawo.
Stan faktyczny
Skarżący T. i M. S. zaskarżyli postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z utwardzeniem części działki. Organy uznały, że utwardzenie stanowi urządzenie budowlane ułatwiające użytkowanie istniejących budynków. Skarżący zaprzeczyli tej funkcji, twierdząc, że droga ma służyć dojazdowi do dalszej części działki przeznaczonej pod sprzedaż, a także stanowi uciążliwość i zagrożenie dla ich budynku mieszkalnego. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski/asesor WSA/, Protokolant Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].Nr [...] II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących T. i M. S. kwotę 10/dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...]. wydanym z upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia T. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. wstrzymujące na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ prowadzenie robót budowlanych związanych z utwardzeniem części działki Nr [...] położonej w Ł. przy ul. [...], wykonywanych przez E. G. bez wymaganego pozwolenia na budowę – utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 19 czerwca 2002 r. na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] organ I instancji stwierdził, iż E. G. prowadzi roboty budowlane związane z utwardzeniem części nieruchomości od strony działki T. i M. S. bez wymaganego pozwolenia. Wykonanie robót rozpoczęto wiosną 2002 r. i do dnia oględzin wykonano odcinek długości 23,30 m, szerokości 2,5 m podsypki piaskowej grubości 10-15 cm, na której częściowo została ułożona trylinka oraz odcinek długości 35 m i szerokości 2 m z piasku i pospółki na podłożu gruzobetonowym. Zarówno inwestorka jak i odwołująca się twierdzą, że utwardzenie to będzie stanowić dojazd i dojście do istniejących na działce budynków. Żądanie T. S. nakazania rozbiórki przedmiotowej drogi utwardzonej organ odwoławczy uznał za niezasadne. W myśl obowiązującego Prawa budowlanego drogę stanowiącą dojazd i dojście do użytkowanego budynku mieszkalnego i istniejących budynków inwentarskich należy zaliczyć do grupy tzw. urządzeń budowlanych, które podlegają regulacji zawartej w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie, nie sprecyzowaną co do wniosków, złożyli M. i T. S.. Skarżący zaprzeczyli, by przedmiotowa utwardzona droga miała stanowić dojazd i dojście do budynków, gdyż na działce Nr [...] znajduje się tylko budynek drewniany w odległości 10 m od krawędzi jezdni ul. [...], który w połowie jest własnością E. G.j. Dlatego też błędne jest stanowisko organów nadzoru budowlanego, że droga ta jest urządzeniem ułatwiającym użytkowanie istniejących budynków. Ponadto niedopuszczalne jest sytuowanie drogi w odległości 2 m od domu skarżących, gdyż stanowiłaby ona dla nich uciążliwość i byłaby zagrożeniem dla istniejącego budynku mieszkalnego. Zdaniem M. i T. S., E. G. budowała drogę z zamiarem, by służyła ona dojazdowi do dalszej części działki Nr [...], która ma długości 200 m, po podzieleniu jej na działki budowlane i odsprzedaniu innym osobom. W związku z tym złożyła ona /E. G./ wniosek o zmianę przeznaczenia całej działki Nr [...]. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Postępowanie w niniejszej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 r., wobec czego podlegała ona rozpoznaniu na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia wydawane jest "w przypadkach innych niż określone w art. 48". Dla oceny dopuszczalności wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. należy więc przede wszystkim rozważyć, czy w sprawie nie ma zastosowania art. 48. W myśl tego ostatniego przepisu /w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia/, "Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź tez pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Stanowisko organów nadzoru budowlanego, według których w sprawie niniejszej ten przepis nie ma zastosowania, oparte jest na założeniu, że nie mamy tu do czynienia z obiektem budowlanym, lecz z tzw. urządzeniem budowlanym. Założenie to jest jednak błędne. Stosownie do treści art. 3 pkt 9 Pr. bud. pod pojęciem urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym należy rozumieć urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przykładowo wymieniono tu przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia ścieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Ustalenie organów rozpatrujących sprawę, że wykonywane utwardzenie części działki będzie stanowić dojazd i dojście do istniejących na działce budynków nie znajduje jednak potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Skarżący zaprzeczyli, by przedmiotowa utwardzona droga miała pełnić taką funkcję, gdyż na działce inwestorki nie ma żadnych budynków oprócz jednego budynku drewnianego usytuowanego w odległości 10 m od ulicy [...]. W takiej sytuacji utwardzenie gruntu na długości ponad 58 m od tej ulicy nie miałoby związku z żadnym obiektem budowlanym. Związek taki jest zaś niezbędny dla przyjęcia, że mamy do czynienia z urządzeniem budowlanym. Z protokołu oględzin z dnia 19 czerwca 2002 r. jak też ze szkicu stanowiącego doń załącznik również nie wynika, by na działce inwestorki znajdowały się jakieś budynki. Okoliczność ta nie jest jednak decydująca w sprawie. Niezależnie od powyższego należy bowiem stwierdzić, że sam przejazd bądź droga w świetle dyspozycji art. 3 pkt 1 i 3 Pr. bud. same w sobie są obiektami budowlanymi /budowlami/, a charakter urządzenia budowlanego zyskują tylko przez funkcjonalne związanie z innym obiektem budowlanym. Skoro tak, to nie można w stosunku do nich wyłączyć stosowania art. 48. W tym stanie Sąd uznał, że wydane w niniejszej sprawie postanowienia organów obu instancji naruszają przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji winny ją rozstrzygnąć w oparciu o przepis art. 48 Pr. bud. Z powyższych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. jp

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło