I SA/Łd 345/03

Dnia 18 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący, Sędzia NSA del. P. Janicki, Sędziowie NSA del., J. Brolik, M. Zirk-Sadowski (spr.), Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. D. i Z. D. na postanowienie Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz pozostawienie wniesionych zarzutów bez rozpoznania oddala skargę. I SA/Łd 345/03 Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko J. i Z. D. zam. w R. przy ul. A. działając jako organ egzekucyjny, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] Nr [...] i Nr [...] wystawionych przez Urząd Skarbowy w R. Pismem z dnia 12 listopada 2002 r.. Skarżący złożyli zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do ich złożenia. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia zarzutów oraz pozostawił wniesione zarzuty bez rozpoznania, z uwagi na naruszenie terminu do ich wniesienia. Na powyższe postanowienie, podatnicy reprezentowani przez pełnomocnika I. K. wnieśli zażalenie do Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. W odwołaniu podniesiono, że organ egzekucyjny nie zawiadomił o egzekucji pełnomocnika strony, co spowodowało opóźnienie w złożeniu przez nią zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem Izby Skarbowej, odpisy tytułów wykonawczych, zostały skutecznie doręczone zobowiązanym. Pełnomocnictwo udzielone p. K. zostało złożone tylko w związku z prowadzonym wówczas postępowaniem skarbowym przez Urząd Kontroli Skarbowej w P. i tylko w sprawie postępowania podatkowego za 1997 r. Ponadto Izba stwierdziła, że dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, strona może ustanowić pełnomocnika, który w dalszym postępowaniu nie może być pominięty. Taki tryb postępowania nie wyklucza jednak ustanowienia przez stronę pełnomocnika do występowania przed organem egzekucyjnym, jeszcze przed podjęciem jakichkolwiek działań przez ten organ. W takim przypadku, pełnomocnictwo, musi jednoznacznie i konkretnie wskazywać jego zakres tak podmiotowo (przed jakimi organami) jak i przedmiotowo (w jakim zakresie). Wymogów tych, zdaniem Izby nie spełniało jednak pełnomocnictwo udzielone przez zobowiązanych doradcy podatkowemu, skoro było ono ograniczone tylko do prowadzonego wówczas przez Urząd Kontroli Skarbowej postępowania skarbowego. W uzasadnieniu skargi na to postanowienie, którą Skarżący wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, zarzucono naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego, do którego stosuje się przepisy o postępowaniu w administracji (Kpa), polegające na zawiadomieniu o egzekucji bezpośrednio zainteresowanego, a nie umocowanego do działania w jego imieniu pełnomocnika. Ponadto w skardze zarzucono organom egzekucyjnym naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a polegające na braku skuteczności wydanego rozstrzygnięcia (postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego), ponieważ zostało podpisane tylko przez Zastępcę Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu Izba podtrzymała swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i przytoczyła podane w niej argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż oceniając legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego w sposób istotny dla rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 26. § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (§ 1), a wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5). Zauważyć zaś trzeba, że ustawa z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje wydawania przez organ egzekucyjny odrębnego aktu wszczynającego egzekucję administracyjną. Tytuł wykonawczy, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 musi zawierać pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Należy podkreślić, że zarzuty są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie zaś w jego toku. Zarzut wniesiony po terminie 7 dni nie podlega rozpatrzeniu, chyba, że organ egzekucyjny uwzględni wniosek zobowiązanego o przywrócenie terminu do jego złożenia (art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 58 KPA i nast.). Jak wynika z materiałów zebranych w aktach sprawy, odpisy tytułów wykonawczych, zostały skutecznie doręczone zobowiązanym w dniu 10 października 2002 r. (k. akt podatkowych nr.1 i 3). Pouczono w nich zobowiązanych o prawie do wniesienia zarzutów w terminie siedmiu dni od dnia ich doręczenia. Termin do ich wniesienia upływał w dniu 17 października 2002 r., a zarzuty zostały wniesione w dniu 12 listopada 2002 r., czyli z uchybieniem terminu. W art. 58 § 1 i 2 kpa zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Należą do nich: uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminu, wniesienie przez stronę wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, dochowanie terminu 7-dniowego (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, liczonego od dnia ustania przeszkody oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Zdaniem Sądu, we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów skarżący nie uprawdopodobnili braku swej winy w uchybieniu terminu. Podnoszony we wniosku i w skardze zarzut odnośnie zawiadomienia bezpośrednio zobowiązanych (doręczenie tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego) z pominięciem umocowanych do działania w ich imieniu pełnomocnika jest niezasadny. Przede wszystkim należy podkreślić, że z natury postępowania egzekucyjnego wynika konieczność doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i nie wystarczy doręczenie go tylko pełnomocnikowi. Oczywiście strona może korzystać z pomocy pełnomocnika w trakcie postępowania egzekucyjnego, ale samo doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wszczyna egzekucję (art. 25 § 1 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i tym samym uruchamia bieg terminu do złożenia zarzutów, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 9 powołanej ustawy. Na marginesie zatem należy wyjaśnić, że jak wykazano to w zaskarżonej decyzji, pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 20 listopada 1998 r. panu I. K. przez J. i Z. D. (k. akt podatkowych nr 11 i 12) w brzmieniu: "do reprezentowania mnie przed organami podatkowymi a w szczególności przed Urzędem Kontroli Skarbowej i inspektorem w/w Urzędu w sprawie postępowania podatkowego za 1997 r.". Już zatem z treści samego pełnomocnictwa wynika, że zostało złożone w związku z prowadzonym wówczas postępowaniem skarbowym przez Urząd Kontroli Skarbowej w P. i nie wymienia się w nim wprost postępowania egzekucyjnego, które jest odrębnym postępowaniem, wszczynanym przez organ egzekucyjny i związane z tytułem wykonawczym. W takim przypadku, pełnomocnictwo, musi jednoznacznie i konkretnie wskazywać jego zakres tak podmiotowo (przed jakimi organami) jak i przedmiotowo (w jakim zakresie). Pełnomocnictwo w postępowaniu egzekucyjnym musi być udzielane wprost, a nie może być domniemane. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut podnoszony w skardze odnośnie naruszenia przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które polegało na braku skuteczności wydanego rozstrzygnięcia (postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego), ponieważ zostało podpisane przez Zastępcę Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.., należy uznać za chybiony. Jak wyjaśnił to organ odwoławczy, brak uregulowania powyższej kwestii w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zgodnie z art. 18 tej ustawy) powoduje potrzebę zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Art 268a Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że "Organ administracji państwowej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń". Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., w dniu 18 lutego 2002 r. wydał Zarządzenie Nr [...] w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Urzędu Skarbowego w R., który m.in. określa strukturę organizacyjną tegoż Urzędu, podział kompetencji oraz zakres nadzoru sprawowanego przez Naczelnika i Zastępców Naczelnika. Z regulaminu tego wynika, że Z-ca Naczelnika Urzędu Skarbowego uprawniony jest do wydawania decyzji administracyjnych i postanowień. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm), orzekł jak w sentencji.