I SA/Łd 30/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. A. Świderska, Sędziowie NSA del. J. Antosik, Z. Kmieciak (spr.), Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania A S. A. w likwidacji w zakresie dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 918,30 zł (dziewięćset osiemnaście zł trzydzieści gr) 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy w W. umorzył postępowanie prowadzone wobec L. S. w zakresie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług Spółki Akcyjnej A w likwidacji z siedzibą w W., powstałe w okresie od marca do grudnia 1996r. oraz w okresie od stycznia do marca 1997 roku, orzekając jednocześnie o odpowiedzialności L. S. jako członka Zarządu Spółki A za zaległości podatkowe powstałe z tytułu ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za lata 1996 i 1997. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, iż w latach 1996-1997 strona pełniła funkcję Prezesa -dwuosobowego Zarządu Spółki. Wobec powstałych zaległości podatkowych i bezskuteczności prowadzonego przez Urząd Skarbowy postępowania egzekucyjnego w dniu 8 czerwca 1998r. Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, uchybiając jednak - w ocenie Izby Skarbowej - 2-tygodniowemu terminowi określonemu w przepisie art. 5 § 1 Rozporządzenia z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe (teks jedn. Dz. U. z 1991r., Nr 118, poz. 512 ze zm.). Mając powyższe na uwadze w uzasadnieniu decyzji podkreślono, iż stosownie do treści art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają za zaległości podatkowe spółki, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki solidarnie całym swoim majątkiem, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja będzie możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu (art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej). W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Podniósł, iż postanowienie Sądu Rejonowego w S. - Wydziału Gospodarczego umarzające postępowanie w sprawie orzeczonego uprzednio zakazu zajmowania stanowisk i prowadzenia działalności gospodarczej, wydane zostało w dniu [...], w którym zaległość podatkowa w zakresie ustalonego dodatkowego zobowiązania podatkowego jeszcze nie istniała. Ponadto wskazał, iż zgodnie z orzeczeniem sądu gospodarczego wniosek o ogłoszenie upadłości złożony został przez Spółkę we właściwym terminie. Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postanowienie Sądu Rejonowego w S. - Wydziału Gospodarczego z dnia [...] nie może chronić członków Zarządu Spółki przed poniesieniem odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w okresie pełnienia przez nich obowiązków członków Zarządu, ponieważ wydane zostało przed powstaniem spornych zaległości podatkowych, a ponadto nie zawiera uzasadnienia wskazującego przyczyny z powodu, których Sąd umorzył postępowanie. Przepisy ogólne - Ordynacja podatkowa mające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie nie przewidują możliwości zwolnienia od obowiązku poniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki byłych członków Zarządu spółki akcyjnej na podstawie art. 17 Prawa upadłościowego. Podkreślono, iż podatnik nie spełnił podstawowej przesłanki określonej w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej - jaką jest złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie i nie uprawdopodobnił, że niezgłoszenie upadłości we właściwym czasie było działaniem niezawinionym. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podtrzymując argumenty zawarte w odwołaniu, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Podkreślił, iż bezzasadny jest podnoszony przez organy podatkowe zarzut nie zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, skoro Sąd Rejonowy w S. - Wydział Gospodarczy prawomocnym postanowieniem umorzył postępowanie w zakresie zachowania terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Odnosząc się do twierdzeń i argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę oraz konfrontując je z wyjaśnieniami skarżącego należy przede wszystkim podkreślić, iż nie sposób przypisać określonemu podmiotowi odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, które powstały po zgłoszeniu wniosku o upadłość. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki złożono w dniu 28 kwietnia 1998 r., podczas gdy zaległości podatkowe, związane z wydaniem decyzji ustalających dodatkowe zobowiązanie podatkowe powstały dopiero w dniach 13 lipca i 11 października 2000 r. Okoliczności te nie budzą wątpliwości i nie wymagają dalszych wyjaśnień. Uwaga ta prowadzi do wniosku, iż wydając zaskarżoną decyzję dopuszczono się naruszenia art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Wymieniony przepis stanowi ab initio, że " za zaległości podatkowe spółki (...) odpowiadają...". Trzeba również zaznaczyć, że nawet gdyby pominąć wspomnianą okoliczność, to w świetle ustaleń przyjętych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 stycznia 2004 r., I SA/Łd 2207/02, stanowisko zaprezentowane przez organy podatkowe nie może być uznane za poprawne. Przyjęły one, że od dnia 28 kwietnia 1998 r. Spółka zaprzestała płacenia długów, wobec czego złożenie w Sądzie wniosku o upadłość dopiero w dniu 8 czerwca 1998 r. było niezgodne z art. 5 § 1 Prawa upadłościowego. Skoro tak, w ich ocenie skarżący nie mógł uchylić się od odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej (s. 5 odpowiedzi na skargę). Jak trafnie wskazał skarżący, Sąd Gospodarczy w S. umorzył postępowanie w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Fakt ten - co wprost stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu powołanego już wyroku z dnia 20 stycznia 2004 r. - świadczy o tym, że nie dopatrzono się zawinionego uchybienia obowiązkowi zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki. Nie wolno przy tym zapominać, że Sąd ma obowiązek orzeczenia o zakazie pełnienia funkcji wskazanych w art. 172 § 1 Prawa upadłościowego jeżeli tylko stwierdzi zawinione zaniechanie wykonania obowiązku, o którym stanowi art. 5 § 1 i 2 tej ustawy. Ciąży on na nim nawet wówczas, gdy nie ogłosi upadłości. Organy podatkowe obowiązane były uwzględnić zapadłe w tej materii orzeczenie, wyprowadzając z niego właściwe konkluzje co do możliwości "przeniesienia" (jak to określono) odpowiedzialności na skarżącego. W tym stanie rzeczy, ze względu na zaistniałe naruszenie przepisów prawa materialnego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy.- jz/