II SA/Lu 1621/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant ref. Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi E. i Z. małż. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia oddala skargę W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając jako organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...]września 2002r. nakazał E. i Z. R. oraz A.K. dokonanie rozbiórki ogrodzenia o długości 26,70 m i wysokości 1,50 m na działce o numerze geodezyjnym 400 położonej w Ś., usytuowanego od strony ulicy K. wykonanego bez wymaganego zgłoszenia do Starostwa Powiatowego , gdy adresaci decyzji mają status współwłaścicieli. Jako podstawę prawną powołał art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. prawo budowlane. W uzasadnieniu organ wskazał na ustalenie, że objęte osnową decyzji ogrodzenie zostało wzniesione w maju 2002r., po zakończeniu robót związanych z prowadzeniem wodociągu, przy zmianie jego usytuowania o 1,5 m do 2 m bliżej drogi – ulicy K. Wobec braku wymaganego zgłoszenia robót, zakwalifikował je jako samowolę budowlaną, uzasadniającą obligatoryjne zastosowanie rygorów z powołanego na wstępie decyzji art. 48 ustawy prawo budowlane. Odmówił racji stanowisku, że wykonane roboty stanowiły jedynie remont. Po rozpoznaniu odwołania Z.R., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] listopada 2002r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez odwołującego się, stanął na stanowisku, iż co do zasady, ogrodzenie należy objąć przedmiotowym zakresem pojęcia obiektu budowlanego, zgodnie z definicjami ustawowymi zawartymi w art. 3 pkt 3 i 1 ustawy prawo budowlane. Natomiast art. 30 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy nakłada na inwestora oblig uprzedniego dokonania zgłoszenia budowy ogrodzenia, o usytuowaniu od strony dróg, ulic, placów, innych miejsc publicznych lub o wysokości powyżej 2,20 m. W tych okolicznościach podzielił ustalenia faktyczne i ich prawną ocenę, dokonane przez organ pierwszej instancji. Na powyższe skargę złożyli E. i Z. małżonkowie R, wnosząc o uchylenie obu decyzji wydanych w toku instancji przez organy nadzoru budowlanego z powodu ich sprzeczności z prawem. Zarzucili błędną interpretację przepisów powoływanej ustawy prawo budowlane oraz naruszenie zasad współżycia społecznego. W uzasadnieniu skarżący wskazywali, że poprzednie ogrodzenie, istniejące od przeszło 20 lat wstecz podlegało rozbiórce na odcinku wzdłuż ulicy z racji budowy wodociągu miejskiego, na którą wyrazili zgodę. Po jej zakończeniu stał się koniecznym ponowny montaż ogrodzenia, które zdaniem skarżących nie jest obiektem budowlanym, lecz stanowi urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym. Jego rzeczywista wysokość to 1,50 m. Z przedstawionych wywodów, wyprowadzili wniosek o błędnym zastosowaniu rygoru z art. 48 ustawy prawo budowlane, gdy powinien właściwy organ administracyjny wydać w pierwszej kolejności decyzję w trybie art. 50 ust. 1 lut art. 51 ust. 4 powoływanej ustawy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie. W pełni podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, wydanych w toku instancji. Dodatkowo wskazał, że nie wysokość ogrodzenia była przesłanką rozstrzygającą dla zakwalifikowania robót budowlanych jako samowoli, gdyż decydujące znaczenie miała okoliczność jego usytuowania od strony ulicy K. , a ogrodzenie podlega zaliczeniu do kategorii obiektu budowlanego, jako budowla. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, zważył co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż dokonywanie ustaleń faktycznych należy do właściwości organu administracji. Natomiast w postępowaniu sądowo-administracyjnym badaniu podlega zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. W sprawie niniejszej, wydane w toku instancji decyzje, przez organy nadzoru budowlanego, poprzedzone zostały wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności i spełniają wymóg legalności. Ogrodzenie należy do przedmiotowego zakresu pojęcia obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozważanej ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – prawo budowlane, które obejmuje zarówno budynek z instalacjami i urządzeniami, jak też budowle wraz z instalacjami i urządzeniami, zgodnie z art. 3 pkt 1 ppkt a i b powoływanej ustawy. Zatem definicję urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym, statuowaną w art. 3 pkt 9 omawianej ustawy, należy na gruncie dyrektyw wykładni systemowej, rozumieć nie jako tworzenie przez ustawodawcę nowej kategorii obiektów, nie będących budowlanymi, o odrębnym, samodzielnym bycie prawnym i podlegających innemu reżimowi niż temu przewidzianemu dla obiektów budowlanych, jak to wywodzą błędnie skarżący; lecz jako ustawową wykładnię pojęcia urządzenia, którym posługuje się ustawodawca przy wyznaczaniu przedmiotowego zakresu pojęcia obiektu budowlanego odnoszonego czy to do postaci budynku czy budowli, a stanowiącego element składowy obiektu budowlanego. Z tej racji, że ustawodawca przewidział co do zasady zaliczenie urządzeń do obiektu budowlanego, zarówno gdy dotyczą budynku, jak też gdy tworzą techniczno-użytkową całość z budowlą, to dla uczynienia regulacji przejrzystą, unikania powtórzeń, w art. 3 pkt 9 ustawy prawo budowlane posłużył się już pojęciem obiektu budowlanego, jako o szerszym zakresie, zbiorczym, obejmującym ex definitione obie wymienione kategorie inwestycji, nie powielając dosłownego brzmienia z pkt 1 ppkt a i b omawianego art. 3 powołanej ustawy. W dalszej kolejności, nadal kierując się dyrektywami wykładni systemowej, zważyć należy, że konsekwencją zaliczenia przez ustawodawcę ex definitione ogrodzenia do zakresu przedmiotowego pojęcia obiektu budowlanego, jest unormowanie art. 29 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 28 oraz z art. 3 pkt 7 omawianej ustawy prawo budowlane. W świetle powołanych przepisów, ustawodawca wyłączył ogrodzenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, które jest wymagane co do zasady w odniesieniu do robót budowlanych, przez które należy rozumieć nie tylko budowlę, ale także prace polegające między innymi na montażu każdorazowo obiektu budowlanego bądź jego części. Gdyby podzielić wywód prawny skarżącego, wskazana regulacja byłaby zbędna, a wówczas jej zamieszczenie naruszałoby zasadę racjonalności ustawodawcy przy konstruowaniu porządku prawnego. Wobec prawidłowej oceny prawnej organów administracji, dokonanej w toku instancji, zaliczającej ogrodzenie objęte obowiązkiem rozbiórki do przedmiotowego zakresu pojęcia obiektu budowlanego, definiowanego prawem budowlanym, a usytuowanego od ulicy, dodatkowo przy przesuniętym usytuowaniu, w dalszej kolejności także w pełni zasadnie odwołują się one do naruszenia wymogu przewidzianego w art. 30 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy prawo budowlane, nakazującego inwestorowi poprzedzenie przystąpienia do wykonania ogrodzenia od strony ulicy czy innych miejsc publicznych, dokonaniem zgłoszenia właściwemu organowi, któremu to obowiązkowi uchybili skarżący. Bez rozstrzygającego znaczenia pozostaje w tych okolicznościach wysokość ogrodzenia, którą zresztą wskazuje organ pierwszej instancji w osnowie decyzji w sposób odpowiadający twierdzeniom skarżących. W tym stanie rzeczy, w pełni prawidłowo, zgodnie z prawem, organy nadzoru budowlanego w kontrolowanych decyzjach oparły rozstrzygnięcie sprawy na dyspozycji art. 48 omawianej ustawy prawo budowlane, statuującej rygor prowadzący do wyeliminowania skutków samowoli budowlanej, co nie jest uzależnione od racji słusznościowych czy okoliczności odnoszących się do sytuacji adresatów decyzji, motywacji ich działań. Na tym polega charakter związany takiej decyzji, zgodnie ze stanowiskiem doktryny. Wobec powyższego, skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na mocy art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.