II SA/Ka 733/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA /del./ Bonifacy Bronkowski Sędziowie: NSA /del./ Łucja Franiczek /spr./ WSA Włodzimierz Kubik Protokolant stażystka Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. Ć. i J. Ć. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1) ze skargi J. Ć. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta K. z dnia [...]r. nr [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. Ć. kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4) oddala skargę M. Ć. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent K. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił I. J. pozwolenia na wykonanie prac adaptacyjnych oraz zmianę sposobu użytkowania części pomieszczeń budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. na bar piwny, nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Powyższą decyzję Wojewoda [...] utrzymał w mocy po rozpatrzeniu odwołania M. Ć. i J. Ć. na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...]. Pismem z dnia [...]r. I. J. zwróciła się o udzielenie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...]r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta K., na podstawie art. 59 ust. 1 – 3 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126/, udzielono I. J. pozwolenia na użytkowanie baru piwnego. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na fakt protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy w dniu [...]r. zgodności wykonania obiektu budowlanego z warunkami pozwolenia na budowę oraz dostarczenie przez inwestora wymaganych dokumentów, w tym oceny stanu technicznego w związku z adaptacją obiektu na bar piwny, wymienionych w art. 57 ust. 1 – 3 Prawa budowlanego. W odwołaniu od decyzji M. Ć. i J. Ć. domagali się jej uchylenia z powodu naruszenia procedury administracyjnej /art. 10, 61 § 4, 79 i 77 kpa/ oraz przedwczesności rozstrzygnięcia przed rozpatrzeniem przez Naczelny Sąd Administracyjny legalności decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody [...], utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, odmowa udzielenia pozwolenia na użytkowanie dopuszczalne jest wówczas, gdy zachodzą przesłanki z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, które jednak nie występują w niniejszej sprawie. Nadto, wniesienie skargi do sądu nie wstrzymało wykonania decyzji zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Stąd też nie było przeszkody do wydania pozwolenia na użytkowanie. Z tych względów odwołania nie uwzględniono. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. Ć. i J. Ć. domagali się uchylenia decyzji organu odwoławczego, ponawiając zarzuty co do naruszenia reguł procedury administracyjnej poprzez niepowiadomienie ich o wszczęciu niniejszego postępowania oraz pozbawienie możliwości czynnego w nim udziału. Nadto, zdaniem skarżących organ odwoławczy oparł się na niepełnej dokumentacji sprawy. Wreszcie, nie uwzględniono postanowienia NSA z dnia 27 stycznia 2003 r., które wstrzymało z dniem 7 grudnia 2002 r. wykonanie decyzji nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku przy ul. [...] w K. Zdaniem skarżących, wydane pozwolenie na użytkowanie nie precyzowało też przedmiotu rozstrzygnięcia. Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 38 ustawy o NSA. W toku rozprawy sądowej skarżący zgodnie podali, iż właścicielem posesji sąsiedniej jest wyłącznie J. Ć. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. Ć. jest w pełni uzasadniona. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, iż w stanie prawnym, obowiązującym w dacie orzekania przez organy obydwu instancji, przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./, nie regulowały kręgu podmiotów, będących stronami w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Zatem zastosowanie miał przepis art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczyło postępowanie. Przymiot właściciela nieruchomości sąsiedniej stwarzał więc legitymację w takim postępowaniu. Zmiana stanu prawnego nastąpiła dopiero z dniem 11 lipca 2003 r. po wejściu w życie ustawy zmieniającej z dnia 27 marca 2003 r. /Dz.U. Nr 80, poz. 118/. Zgodnie z treścią art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, w obecnym stanie prawnym stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Zmiana stanu prawnego nastąpiła jednak już po wydaniu zaskarżonej decyzji, zaś sądowa jej kontrola sprawowana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania aktu. W konsekwencji skarżący był uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś nowelizacja art. 59 Prawa budowlanego w toku postępowania sądowego nie mogła prowadzić do stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany był do merytorycznego rozpoznania skargi J. Ć. na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji podzielić zaś należy zarzuty skarżącego naruszenia przez organ I instancji reguł procedury administracyjnej z art. 61 § 4, art. 10 § 1 i art. 79 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżących nie powiadomiono ani o wszczęciu postępowania administracyjnego, ani o podjętych w toku działaniach, ograniczając się do doręczenia wydanej decyzji. Mimo podniesionych w tym względzie zarzutów w odwołaniu od decyzji, organ odwoławczy w ogóle się do nich nie odniósł, stwierdzając, że w niniejszej sprawie brak przesłanek do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego. Tymczasem zastosowanie prawa materialnego nastąpić musi na gruncie procedury administracyjnej, której naruszenie oznacza wadliwość decyzji. Zasadnie też skarżący wskazał na nieprecyzyjność rozstrzygnięcia organu I instancji, gdy idzie o zakres udzielonego pozwolenia na użytkowanie. Mocą tegoż aktu, udzielono bowiem inwestorowi pozwolenia na użytkowanie baru piwnego na posesji. Tymczasem pozwolenie na użytkowanie może obejmować jedynie obiekt budowlany lub jego część, która wymaga precyzyjnego określenia. Wreszcie, zasadnie podniesiono w skardze, iż wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło bez uwzględnienia prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie II SA/Ka 2609/02, na podstawie którego stwierdzono utrzymanie wykonania z mocy prawa z dniem [...]r. decyzji Wojewody [...] nr [...]. Jak wynika z akt postępowania, doręczenie odpisu tego postanowienia nastąpiło w dniu [...]r., kiedy to wydana została decyzja organu odwoławczego będąca przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu. Tak więc, decyzja ta nie mogła stanowić podstawy do udzielenia pozwolenia na użytkowanie, zaś obowiązkiem organu odwoławczego było wyjaśnienie, czy doszło do wydania postanowienia w trybie art. 40 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przed rozpatrzeniem odwołania w niniejszej sprawie. Nadto, wyjaśnić przyjdzie, iż nieprawomocnym wyrokiem z dnia 4 marca 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił także powyższą decyzję oraz orzekł o jej niewykonalności w sprawie II SA/Ka 2609/02. Z tych wszystkich względów decyzje organów obydwu instancji nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy rozstrzygnięto po myśli art. 200 i art. 210 § 1 powołanej ustawy. Gdy zaś idzie o skargę M. Ć., stwierdzić przyjdzie, iż wniesiona została przez nieuprawniony podmiot. Skarżąca nie jest bowiem właścicielem nieruchomości sąsiedniej, stąd też nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 50 cyt. ustawy. Nie ma też znaczenia fakt, iż skarżąca brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zatem skarga M. Ć. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 tej ustawy. Ponowne rozpatrzenie wniosku inwestora winno nastąpić na gruncie Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 27 marca 2003 r. przed właściwym organem nadzoru budowlanego. Prawomocne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie stanowić będzie podstawę do umorzenia niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa.