IV SA 3146/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-09

Skład orzekający: Czesław Socha, Halina Kuśmirek, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę może być wydane inwestorowi, który w momencie składania wniosku nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w szczególności gdy jego tytuł prawny (wieczyste użytkowanie) został później stwierdzony jako nieważny?
Ratio decidendi
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie inwestorowi, który wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeśli tytuł prawny, na podstawie którego inwestor ubiegał się o pozwolenie (w tym przypadku wieczyste użytkowanie), został stwierdzony jako nieważny przed wydaniem pozwolenia, inwestor nie posiadał wymaganego prawa do dysponowania nieruchomością. Samo faktyczne władanie nieruchomością (zarząd) nie jest wystarczające, jeśli nie wynika z umowy o powierzeniu zarządu lub orzeczenia sądu cywilnego, co stanowi rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "C." na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę parku rekreacyjnego. Wojewoda stwierdził nieważność pozwolenia, ponieważ inwestor stracił prawo do dysponowania nieruchomością (wieczyste użytkowanie) przed wydaniem pozwolenia, co stanowiło naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Spółdzielnia twierdziła, że posiadała prawo do dysponowania nieruchomością na podstawie zarządu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Czesław Socha, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek (spr.), As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "C." w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę parku rekreacyjnego skargę oddala Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. wydanej z upoważnienia Burmistrza Gminy W. w części dotyczącej inwestycji realizowanej na działkach nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...], na mocy której udzielono W. Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "C." pozwolenia na budowę parku rekreacyjnego, obejmującego realizację boisk sportowych; do gry w koszykówkę, siatkówkę i wielofunkcyjnego, kortów tenisowych, placyków zabaw dla dzieci z piaskownicami i urządzeniami zabawowymi oraz nasadzenie nowych drzew i krzewów na terenie Spółdzielni przy ul. [...] w W. Organ administracyjny podniósł, iż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor przedstawił decyzją Zarządu Gminy W. z dnia [...] października 1997 r. nr [...] o ustaleniu na jego rzecz użytkowania wieczystego gruntu o pow. 37,837m² (m.in. działek o nr ew. [...]). W dniu [...] maja 2000 r. ostateczną decyzją nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] października 1997 r. w części dotyczącej przekazania w wieczyste użytkowanie działek nr [...]. Należy więc uznać, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor stracił prawo do nieruchomości działek nr [...]. Wydając więc decyzję nr [...] Burmistrz Gminy W. naruszył rażąco przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Po rozpatrzeniu odwołania W. Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "C.", Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż inwestor w momencie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie posiadał prawa do nieruchomości nr [...], na których planowana była m.in. realizacja inwestycji. Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skargę na powyższą decyzję wniosła W. Spółdzielnia Budowlano – Mieszkaniowa "C.". Podniosła ona, iż stosownie do art. 3 Prawa budowlanego przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy również tytuł wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego. Nieruchomość będąca przedmiotem decyzji w czasie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę była w zarządzie Spółdzielni i tym samym miała ona prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uchylenie więc decyzji w części ustanawiającej prawo wieczystego użytkowania gruntu, nie pozbawiło Spółdzielni prawa zarządu tą nieruchomością i kwestia ta nie może mieć wpływu na ważność decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie naruszyła art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Bezsporne jest, iż inwestor W. Spółdzielnia Budowlano – Mieszkaniowa "C." przy wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę parku rekreacyjnego, wykazała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przedstawiając decyzję nr . Zarządu Gminy W. z dnia [...] października 1997 r. o ustaleniu na rzecz inwestora wieczystego użytkowania gruntu o pow. 37,837m² (m.in. działek nr ew. [...]). W dniu [...] maja 2000 r., a więc przed wydaniem kwestionowanej decyzji nr [...] Burmistrza Gminy W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostateczną decyzją stwierdziło nieważność powyższej decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] października 1997 r., w części dotyczącej przekazania w wieczyste użytkowanie działek nr [...]. Niewątpliwie więc w chwili wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor nie był już wieczystym użytkownikiem działek nr [...]. Strona skarżąca swe prawo do dysponowania działkami nr [...] wywodzi z faktycznego ich władania tzn. zarządu. art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uznaje tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Z przepisu tego wynika więc, iż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to nie tylko prawo własności, czy wieczystego użytkowania ale także ograniczone prawo rzeczowe lub treść stosunku zobowiązaniowego. W świetle powyższych przepisów trudno uznać by inwestor posiadał takie prawo do nieruchomości oznaczonych nr [...]. Dla określenia pojęcia "zarządu", na które powołuje się skarżący, konieczne jest odwołanie się do przepisów kodeksu cywilnego. Zarząd to czynności prawne i faktyczne, które dotyczą danej nieruchomości. Wynikają one albo z zawartej uprzednio umowy o zarząd, w której osoba fizyczna lub prawna mająca prawo do nieruchomości, powierza wykonywanie pewnych czynności zarządcy, albo też z orzeczenia sądowego. Kodeks Cywilny przewiduje możliwość ustanowienia przez Sąd zarządcy w dwóch wypadkach. Po pierwsze, na wniosek jednego ze współwłaścicieli, gdy nie można uzyskać zgody większości w istotnych sprawach dotyczących zwykłego zarządu rzeczą wspólną albo gdy większość współwłaścicieli narusza zasady prawidłowego zarządu lub krzywdzi mniejszość (art. 203 k.c.). Po drugie w sytuacji gdy właściciel rzeczy obciążonej prawem użytkowania z ważnych powodów żądał od użytkownika zabezpieczenia, a jego żądanie okazało się bezskuteczne (art. 269 § 1 k.c.). Stosownie do art. 615 k.p.c. do wyznaczenia zarządcy i sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości (art. 931 k.p.c. i następne). Bezsporne jest, iż skarżącej Spółdzielni nie powierzono zarządu nieruchomościami (działkami nr [...]) ani w drodze umowy o powierzeniu tego zarządu, ani też na mocy orzeczenia sądu cywilnego. W tym stanie rzeczy nie można mówić by Spółdzielnia sprawowała "zarząd" nieruchomościami (nr [...]) w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego z 1994 r. Oznacza to, iż nie posiadała ona prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w części dotyczącej działek nr [...]. Wydanie pozwolenia na budowę inwestorowi, który nie wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 cytowanego wyżej Prawa budowlanego z 1994 r. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło